Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5708 K.2024/6758

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.06.1993 tarihinde davalı ...Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.'de sigortalı olarak çalışmaya başladığının 8 ay süre ile bu iş yerinde sigortalı olarak çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1993 olarak tespiti ile bu hizmetlerinin bugüne kadar yapmış olduğu diğer hizmetleri ile birleştirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın, iş bu dava ile 01.06.1993 iş yerinde işe başladığını iddia etmekte ise de iş bu davanın 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi ile öngörülen 5 yıllık hak düşümü süresi geçtikten sonra açıldığını, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun zorunlu olduğunu, Kurum kayıtların esas olduğunu, davacı yanın diğer davalı iş yerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalışmış olduğunu, tanık beyanları dışında, resmi yazılı ve sağlıklı deliller ile ispatlamasının zorunlu olduğunu beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının ...Yapı İnşaat San. Tic. A.Ş. ünvanlı iş yerinde 01.06.1993 tarihinde sigortalı olarak çalıştığı ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1993 olduğunun tespitine, davanın hizmet tespiti yönünden tefrikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.06.1993 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Kanun'un belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının iş yerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

3. Değerlendirme

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Davaların ayrılması" yan başlıklı 167 nci maddesinde, "Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda Mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder." hükmü yer almaktadır.

Buna göre eldeki dava incelendiğinde, davacı tarafça davanın önce 01.06.1993 tarihinden itibaren davalı iş yerinde 8 ay süre ile çalıştığının tespitine yönelik olarak hizmet tespit talebinde bulunduğu, daha sonra 26.01.2023 tarihli duruşmada davacı vekilince davaya 01.06.1993 tarihinde sigorta başlangıcı olarak devam ettiklerini,davalı işveren aleyhine hizmet tespiti talebine yönelik davalarını takip etmedikleri yönünde beyanda bulunduğu,

davalı SGK vekili tarafından da hizmet tespitine ilişkin davayı takip etmediklerini beyan ettikleri, Mahkemece de aynı tarihli kısa karar ile "davanın sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti yönünden kabulü ile davacının ...Yapı İnşaat San. Tic.

A.Ş. ünvanlı iş yerinde 01.06.1993 tarihinde sigortalı olarak çalıştığı ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1993 olduğunun tespitine, davanın hizmet tespiti yönünden tefriki ile Mahkememiz çift nolu esasına kaydına" şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, tefrik edilen hizmet tespitine ilişkin dosyanın ayrı bir esasa kaydedilerek hizmet tespiti talebi yönünden ayrı bir hüküm verilmesi gerekirken yukarıda anılan şekilde tefrike ilişkin karar ile işbu dosyada talep olunan sigorta başlangıcı talebine ilişkin verilen kararın birlikte hüküm altına alınmış olması isabetsiz olup bozmayı gerektirmektedir.

Öte yandan kabule göre de, gerekçeli kararın davalı işveren ...Yapı San. A.Ş.'ye tebliğ edilmemesi de isabetsizdir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup sair hususlar incelenmeksizin bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,