Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5800 K.2024/7951

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçelerinde özetle; davacının davalıya ait ... İşletme Şefliği iş yerinde 06.07.2004 - 20.09.2013 tarihleri arasındaki eksik hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. BOTAŞ'ın sermayesinin tamamı Devlete ait olan bir kamu iktisadi devlet teşükkülü olduğunu, anılan kuruluşta işçi alımları belirli bir sınav ve mülakat kapsamında yapıldığını, davacının davalı kuruluşta çalıştığını iddia etmekteyse de bunu kabul etmenin mümkün olmadığını, Botaş Genel Müdürlüğünün Arazi ve Kamulaştırma Daire Başkanlığına bağlı bir birimi olan ...'da ...

Arazi Şefliği bulunduğunu, anılan şefliğin idari bürosunun haftalık temizlik ve bakım işlerinin yapılabilmesi karşılığında gider pusulası ile davacı ...'e haftalık olarak belirli bir ücret verilmekte olduğunu, yapılan işin mahiyetinin temizlik işleri olması ve belirli bir periyotta bakımından davacı ile müvekkili kuruluş birimi arasında herhangi bir hizmet akdi bulunmamakla birlikte sigorta kapsamında değerlendirilmesinin söz konusu olmadığını, aynı zamanda müvekkili kuruluşun hiçbir yöneticisinin davacının temizlik vb. işlerde çalıştırılmasına ilişkin bilgisi ve haberi bulunmadığını, ...

Arazi Şefliğinin herhangi bir tüzel kişiliği olmadığı gibi vergi mükellefi de olmadığını, bu nedenle husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, kurum kayıtlarına intikal etmiş sigortalı işe giriş bildirgesi, davalı işveren tarafından hizmet bordrosu, ödenmiş prim ile sair çalışmaya dair belge intikal etmediğini bu suretle kuruma kayıt ve tescil bulunmadığını, sigorta hizmetinin mevcut olmadığını, bu haliyle davacının diğer davalı iş yerinde çalıştığı iddiası gerçek dışı olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine;

1-Davacının 03.12.2005-20.09.2013 tarihleri arasında davalı BOTAŞ'a ait kamulaştırma şefliğinde bir hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine

2-Davacının 03.12.2005 tarihinden önceki döneme ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

BOTAŞ yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esasına girilerek, aleyhe hüküm tesis edilmesinin usule ve hukuka aykırı olduğunu, davacı asilin işe alınması ve çalıştırılmasında, çalışma saat ve şeklinin belirlenmesinde botaş yetkililerinin ... ve irade beyanı bulunmadığı, bu nedenle yetkisiz olarak arazi şefinin kendi iradesiyle botaş'ın bilgisi ve rızası dışında tamamen kendi insiyatifi ile davacı asilin çalıştırmasından da sorumlu tutulamayacağını, tanık beyanlarından da sabit olmakla arazi şefinden talimat aldığı ve çalışma şeklini kendisinin belirlediği,

başlarda haftalık arızi çalışma şeklinde, İş Kanunu'ndan istisnai olarak haftalık yevmiye karşılığı temizlik işleri yaptığı bu çalışmalarının sigortalılık kapsamına alınamayacağı bilindiğinden BOTAŞ'a sunulan gider pusulaları ile davalı şirket tarafından da bu şekilde çalıştığı bilindiği ve ancak bu şekildeki çalışmaya izin ve ... gösterilebileceği açıkça ortadayken;

arazi şefinin yetkisi olmadan tamamen kendi insiyatifi ile çay temizlik işleri için sürekli çalışması talep edildiği belirtildiğini, dava dosyasında bilirkişi raporuna itiraz etmiş olmalarına rağmen itirazlarının değerlendirilmeden ve esasa dayanak teşkil edecek mahiyette olmayan billirkişi raporu üzerinden karar verilmesinin usulü bir eksiklik ve hata olduğunu, davacı asilin BOTAŞ'a ait işyerinde ve BOTAŞ yetkilisi bilgi ve rızası dahilinde işe alım sürecinin usule uygun gerçekleşmediğini, ... işe başlama bildirimi zorunlu olarak davalı şirket yetkililerine her ay istihkak talebinde sunulduğu düşünüldüğünde,

her halükarda davalı şirkette bu şekilde sigortasız işçi çalıştırılmasının mümkün olmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme yapıldığını ve bazı hususların gözden kaçırıldığını, bu tür davaların “kamu düzenine” ilişkin olduklarından, çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak açıklıkta ortaya konulması gerektiğini, süresi içerisinde başvurulması halinde Yargıtay kararlarında kabul edilen ilkelere uygun bir biçimde bu tespitin belirlenmesi gerektiğini, yapılan incelemeler neticesinde kurumun yapmış olduğu işlemlerin tamamen mevzuat dahilinde gerçekleşmiş olduğunu, herhangi bir hukuka aykırılık söz konusu olmadığını, davacının iddialarının maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge adliye mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanıkların dinlendiği, davacının, hüküm altına alınan dönemde çalışmasının fiili olduğundan dolayı davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin isabetli olduğu anlaşılmakla istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf taleplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf taleplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalıya ait ... İşletme Şefliği iş yerinde 06.07.2004-20.09.2013 tarihleri arasındaki eksik hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86ncı maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,