Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5841 K.2024/6594

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının babasından yetim aylığı almakta iken davalı ... Başkanlığı tarafından 05.12.2018 tarihli 96.242,23 TL bedelli yersiz ödemeye ilişkin borç bildirim belgesi ile aylığın kesildiği bilgisi gönderildiğini, davacının eski eşi ... ile 14.01.2011 tarihinde boşandığını, boşanmadan sonra davacının eski eşinin Antalya'yı terk ettiğini, babasının boşanmasından sonra 21.03.2012 tarihinde vefat ettiğini, haksız yere maaşının kesildiğini ileri sürerek, Kurum işleminin iptaline, davacının aylığının yeniden bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.03.2021 tarihli 2019/61 Esas 2021/98 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, kesilen aylıkların yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.11.2021 tarihli 2021/2312 Esas 2021/2805 Karar sayılı kararıyla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, " kolluk araştırmasının davacının 18.09.2018 tarihinden itibaren nüfusa dayalı adres kayıt sistemindeki adresinde yapıldığı, ancak bu tarihten önce kayıtlı bulunduğu adreste ve boşanılan eş ...’ın kayıtlı adreslerinde araştırma yapılmadığı, bu adreslerde yersiz ödeme dönemini kapsayan tarihlerde oturan komşularının tespit edilerek dinlenmediği anlaşılmaktadır.

Getirtilen nüfus adres bilgileri raporunda kayıtlı bulunan, davacı ve boşandığı eşine ait tüm adreslerde, ilgili dönemde birlikte yaşayıp yaşamadıkları kolluk marifetiyle araştırılmalı, söz konusu adreslerdeki komşular tespit edilerek ifadelerine başvurulmalı, seçmen kayıtları getirtilmeli, bütün adreslerde mahalle muhtar ve azaları dinlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler değerlendirilerek boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığında şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konularak hüküm kurulmalıdır." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda davacının ve boşandığı eşinin 18.09.2018 tarihinden öncesine ilişkin adresleri araştırıldığı, dinlenen davacı tanıkları, Kurum denetim raporunda ifadesi alındığı bildirilen ve kamu tanığı olarak dinlenen tanıkların beyanlarından, davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşamadıklarının tespit edildiği, dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşamadığı, Kurum işleminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, kesilen aylıkların yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, dosya kapsamında dinlenen tanıkların çoğunun tarafların birbiriyle yaşayıp yaşamadıklarını bilmediklerini ifade ettiğini, Kurumca yapılan iş ve işlemlerin yasal mevzuat gereği olduğunu, dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı gerekçesiyle 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci maddesine göre kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması, aksine Kurum işleminin iptali istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,