Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/599 K.2024/5114

Taraflar arasındaki görülen rücuan tazminat istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum ve davalı ... Lojistik Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı taraf vekili dava dilekçesinde özetle; "...müvekkili Kurum İzmir SGK İl Müdürlüğünün 1336200.35 sicil sayılı dosyasında işlem gören ... Dizel Otomotiv Nakliyat Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyeri çalışanı 3501021672058 sigorta sicil numaralı ... ...'ın 04.06.2009 tarihinde %37 oranında sürekli iş göremezliği ile sonuçlanan trafik - iş kazası geçirdiğini, davalılardan ... Loj. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin Uşak Organize Sanayi Bölgesinde bozulan bir aracını tamir etmek üzere görevlendirilen kazazede sigortalı aracın tamirini bitirdikten sonra 04.06.2009 günü yine aynı şirkete ait ... ... ...'ün sevk ve idaresindeki 35 KSU 39 plakalı araç ile İzmir'e dönmek üzere yola çıktığını, Uşak - Manisa karayolunun 41 inci Km'de ... ... ...'ün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi üzerine aracın sol tarafına devrildiğini ve su tahliye kanalı aşarak karşı şeride geçerek Manisa - Uşak yönünde seyreden ... plakalı kamyonete çarptığını ve kaza neticesinde ... ...'ün hayatını kaybettiğini,

olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesine göre iş kazası olduğunu, kaza üzerine ÇSGB İŞ Müfettişi ... tarafından 04.11.2009 tarihli ve ÖDÖ/84 sayılı rapor düzenlendiğini, ölümlü ve yaralanmak trafik kazası sebebi ile Uşak Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2009/4745 no ile yürütülen tahkikat neticesinde 2009/2545 K. Nosu ile takipsizlik kararı verildiğini, davalılardan ... Dizel Otomotiv Nakliyat Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin Uşak'taki arızalı aracın tamiri için kazazede sigortalıyı görevlendirmesine rağmen usulüne uygun araç temin etmemiş olup, ... Loj. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait bir başka nakliye aracı ile gitmesi hususunda talimat verdiğini, Uşak'taki arızalı aracın tamirinin tamamlanmasından sonra davalılardan ... Loj. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd.

Şti. yetkililerince kazazede sigortalıya İzmir dönmekte olan 35 KSU 39 plakalı araç ile geri gelmesi yönünde talimat verilmesinin kurum kararının oluşumunda etkin rol oynadığını, tamir için Uşak'a gönderilen ... ...'ın gidiş - dönüşünün nakliyat işinde kullanılan araçlar ile sağlanmasının davalılar ... Dizel Otomotiv Nakliyat Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Loj. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin iş güvenliği konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermediğini açıkça ortaya koyduğunu, davalı ... Loj. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu 35 KSU 39 plakalı araç için Axa Sigorta A.Ş. tarafından poliçe tanzim edildiğinin kaza tutanağında açıkça belirtildiğini, davalılardan ... Dizel Otomotiv Nakliyat Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 5510 sayılı Kanun'un 21/1 inci maddesi, ... Loj. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin ise aynı Kanun'un 21 /4 üncü maddesi gereğince müvekkili kurumun zararından sorumlu olduğunu, müvekkili kurumun kaza sebebi ile sigortalıya şimdilik ilk peşin sermaye değeri 41.693,89 TL olan gelir bağlandığını, 3.325,55 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini ve 852,33 TL tedavi gideri sarf edildiğini, toplam zararlarının 45.871,77 TL'ye baliğ olduğunu..." beyan ve iddia ederek yukarıda dökümü yapılan alacağın tahsilini dava ve talep etmiş.

II. CEVAP

1. Davalılardan ... Loj. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davaya karşı vermiş olduğu 14.10.2011 havale tarihli cevâp dilekçesinde özetle; "...maddi olayda ... ...'ın müteveffanın kullandığı araca müvekkili tarafından zorla bindirildiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin atfı kabil kusurunun bulunmadığım, 04.06.2009 tarihinde müvekkilinin davalı şirket ... Loj. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd.

Şti.'ne ait olan 35 KSU 39 plakalı aracın ... ... ...'ün sevk ve idaresi altında iken Uşak - Manisa karayolunun 41 inci Km'de ... ... ...'ün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ve aracın karşı şeride geçerek karşı yönden gelen kamyonete çarpması ile meydana gelen kazada ... ...'ün hayatını kaybettiğini ve yanında bulunan ... ...'ın da yaralandığını, diğer davalı ... Dizel Otomotiv Nakliyat Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin işçisi ... ...'ın bir görev için kendi işvereni tarafından gönderildiği yerden tekrar İzmir'e dönmek için müvekkili şirketin bilgi ve onayı olmadan müteveffanın kullandığı ve müvekkilinin sahibi olduğu ... plakalı araca bindiğini, zorla bindirilmesi diye bir durumun söz konusu olmadığını, kazadan sonra alınan numuneye göre müteveffanın kanında 2,14 promil etil alkol bulunduğunun tespit edildiğini, ayrıca görgü tanıklannın ifadelerine göre gelir bağlanan ... ...'ın da ... ile birlikte alkol aldığını ve müteveffanın ölümüyle sonuçlanan kazaya asıl sebebiyet vereninde ... ... olduğunu,

bu nedenle kazanın oluşumunda kendisine gelir bağlanan ve adeta ödüllendirilen ... ...'ın kazanın oluşumunda asıl ve tek kusurlu olduğunu, diğer taraftan bir an için ... ...'ın kaza esnasında alkollü olmadığını ve alkol alan müteveffaya bu esnada eşlik etmediği kabul edilse bile sigortalı ... ...'ın sarhoş olduğunu ve alkol aldığını bile bile / göre göre müteveffanın kullandığı araca bindiğini ve bu nedenle sigortalı ... ...'ın B.K.'nun 43-44 üncü maddelerine göre kusura katılımının söz konusu olduğunu,

5510 sayılı Kanunu'nun 21/2 nci paragrafı delaletiyle geçici iş göremezlik ödeneğinin aslından ve faizinden iş kazasını ihbar etmeyen ... ...'ın işvereni diğer davalı ... Dizel Otomotiv Nakliyat Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin sorumlu olduğunu, ayrıca yaralamalı trafik kazalan tedavi giderlerinin finansmanının SGK tarafından karşılanacağına dair düzenlemelerin bulunduğunu, bu durumda işbu davada 852,33 TL'Iik sağlık harcamalarının müvekkili şirketten istenmesinin mümkün olmadığını, kazadan sonra geçim sıkıntısı çeken ve ilaç bile alamayan sigortalı ... ...'ın müvekkili şirket tarafından kendisine ödenen tutarlar nedeni ile İzmir 31. Noterliğinin 12.02.2010 tarih ve 4739 sayılı ibraname ve feragatname ile söz konusu kazadan ötürü müvekkilini ibra ettiğini,

müvekkili aleyhine bir hüküm kurulsa bile aleyhe çıkabilecek tutardan bu ödemelerin mahsubunun gerektiğini..." beyan ve iddia ederek davanın reddini talep etmiş,

2.Davalılardan Axa Sigorta A.Ş.'nin davaya karşı vermiş olduğu 05.09.2011 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; "...6111 sayılı Kanun'unun Geçici 1 inci maddesi gereğince trafik kazaları nedeni ile sunulan sağlık hizmet bedellerinin SGK tarafından karşılanacaktır denildiğini, dolayısıyla trafik kazasına bağlı olarak müvekkiline yapılmış olan tedavi ücretlerinin tazminat talebinin müvekkiline yöneltilemeyeceğini, bu nedenle tedavi giderine ilişkin talebin SGK'ya yapılmasının gerektiğini,

dava dilekçesinde bahsi geçen 35 KSU 39 plakalı aracın müvekkili şirkete 20.10.2008 - 2009 tarihleri arasında 21042184 numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalılarının kusur oranında olmak üzere bedeni zararlarda şahıs başına azami 150.000,00 TL ile sınırlı olup, poliçe limitini bildirmelerinin dava ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, Trafik Sigortası Genel Şartları gereğince manevi tazminat taleplerinin poliçenin kapsamı dışında olduğunu,

bu poliçeden dolayı şirketlerine müracaat edilerek ihbarda bulunulduğunu ve şirketleri tarafından 5046631 numaralı hasar dosyasının açıldığını, yaptırılan aktüer hesabı esas alınarak ... ...'ın maluliyeti ile ilgili olarak hesaplanan maluliyet tazminatı olarak 01.04.2010 tarihinde 40.980,14 TL ve 05.11.2011 tarihinde 34.507,98 TL olmak üzere toplam 75.488,12 TL tutarında tazminat ödemesi yapıldığını, yaptırılan aktüer hesabının tamamen doğru veriler çerçevesinde hesaplanmış olup, müvekkilinin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini ve başkaca bir sorumluluğunun kalmadığını,

bu nedenle müvekkili şirketin temerrüde düştüğü iddiasını kabul etmediklerini, işbu trafik kazası ile ilgili olarak bakiye destekten yoksun kalma teminat miktarının 74.511,88 TL olduğunu, davacının ödeme tarihinden itibaren faiz istemesinin yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun oluşmadığından dolayı temerrütten bahsedilemeyeceğini, bu konuyu değerlendirmek için öncelikle motorlu araç işletenin 3 üncü kişilere karşı mali sorumluluğunu yüklenen sigortacının rizikonun gerçekleşmemesi halinde ne zaman temerrüde düşeceğinin önem kazandığını,

trafik kazalarının esas niteliği itibari ile haksız eylemden sayılan hallerden olduğu halde zorunlu mali mesuliyet sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulünün mümkün olmadığını, zira sigortacının zarar giderim yükümlülüğünü belirleyen KTK'nun 98/1 ve 99/1 inci maddeleri hükümlerinde sigortacının gerek bedensel gerekse eşyaya gelen zararları ödeme yükümlülüğünün durumunun sigortacıya ihbarından itibaren 8 iş gününde ödenmesi gerektiğinin hükme bağlandığını, bu hükümlerin esasen TTK'nun 1299 uncu maddesinin tekrarı niteliğinde olduğunu,

müvekkili şirkete davacı tarafından daha önceden yapılmış olan bir başvurunun değerlendirmeye alınmış olduğundan dolayı müvekkili şirketin temerrüdünden bahsedilemeyeceğini, sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu..." beyan ve iddia ederek davanın reddini talep etmiş,

3.Davalılardan ... Dizel Otomotiv Nakliyat Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise davaya karşı herhangi bir beyanda bulunmadığı görülmüştür.

III. MAHKEME KARARI

Özetle; "Axa sigorta A.Ş.'ye karşı açılan davanın Reddine, 04.06.2009 tarihinde meydana gelen trafik iş kazasında %37 oranında sürekli iş göremezliği ile sonuçlanan Sigortalı ... ...ya Kurumca ödenen, 3325,55 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin davalı ... Ltd şirketi ve ... Loj. Uluslararası Taş. San. Tic. Limited şirketinden müştereken ve müteselsilen sarf ve ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte alınarak davacı Kuruma verilmesine, Davacı Kurumca talep edilen tedavi gideri ile sürekli iş göremezlik ödeneğinden davalıların sorumlu olmadıkları görülmekle bu kalemler yönünden talebin reddine" dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, “Mahkemece, davalılardan ... Dizel Otomotiv Nakliyat Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Loj. Uluslararası Taş. San. Tic. Ltd. Şti arasında taşeronluk ilişkisi ya da geçici iş ilişkisinin varlığı irdelenerek sonucuna göre kusur raporu alınmalı,tüm dosya kapsamı değerlendirilerek karar verilmelidir.” gerekçesi ile bozulmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... Lojistik Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Lojistik Ltd. Şti. vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3.Değerlendirme

1.21.07.2004 gün ve 25529 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngördüğü istisnalar dışındaki hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe giren, 14.07.2004 tarih ve 5219 sayılı “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ve ayrıca 5236 sayılı Kanun; katsayı artışı da uygulanmak suretiyle bu kanunların yürürlük tarihinden sonra yerel mahkemelerce verilen hükümler yönünden 2023 yılı için, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesindeki atıf gözetilerek, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427 nci maddesindeki temyiz (kesinlik) sınırını 12.950,00 TL olarak değiştirmiştir.

Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması halinde temyiz (kesinlik) sınırının tespitinde alacağın tamamı gözetilmesi; tamamı dava edilen bir alacağın kısmen kabulünde ise temyiz (kesinlik) sınırının belirlenmesinde kabul ve reddedilen miktarların esas alınması HUMK'nun 427 nci maddesi hükmü gereğidir. İnceleme konusu davada, kararı temyiz eden davalı ... Lojistik Ltd.

Şti. hakkında davada 3325,55 TL sorumluluğuna karar verilmiş olup, temyiz denetimine konu olan tutarlar yukarıda değinilen temyiz (kesinlik) sınırını aşmadığından, anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulması olanaksızdır. Hal böyle olunca, anılan davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktar itibariyle kesinliği nedeniyle reddi gerekir.

2.Davacı Kurum yönünden ise temyizen incelenen karar tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... Lojistik Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,