Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6086 K.2026/145

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ...İlçe Jandarma Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yaparken 12.08.2017 de önleyici kolluk yol uygulaması yol emniyeti, yol kontrol devriyesi görevi sırasında görev bitimi yol kenarındaki dubaların araca istiflenmesi işini yaparken araç şoförünün aniden ve hızla hareket etmesi sebebiyle dengesini kaybederek kafa üstü asfalta düşerek yaralandığı, ameliyat edildiği, daha sonra taburcu olup bir süre görevine devam ettiği, ardından 2019'da tekrar ameliyat olduğu, istirahat sonrası ...

Devlet Hastanesinin 07.11.20 19... sayılı rapor ile TSK'da görev yapamayacağına dair tespit üzerine 18.06.2020 de ilişiğinin kesildiği, Jandarma Genel Komutanlığı nakdi tazminat komisyonunun 24.03.2021 tarihli karar ile davacıya tazminat ödenmesine karar verdiği, ödemenin yapıldığı, 2330 sayılı Kanun'dan yararlandırıldığı, davacının Kuruma vazife malulü sayılmak üzere başvurduğu, Kurumun davacının maluliyetini kabul ettiği ancak vazife malulü talebini 01.10.2020 tarihli yazı ile kanun, tüzük ve emirlere aykırı emirlere hareket etmekten olay meydana geldiği gerekçesi ile reddettiği, oysa davacının vazife malulü koşullarını taşıdığı,

idare mahkemesine açtıkları davanın iş mahkemeleri görevli olduğu gerekçesi ile reddedildiği iddiasıyla davacının 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi gereği vazife malulü olduğunun tespitine ve 2330 sayılı Kanun'a tabi olduğu da dikkate alınarak davacıya %25 artışlı aylık bağlanılmasına, ayrıca başvuru tarihi 21.09.2020 den itibaren emekli aylığı ve ikramiyesinin de hak edişlerden kaynaklı alacakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin yerinde olduğu, yetki, süre ve husumet itirazları olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla davacının verilen görev sırasında bu görevi yaparken görev bitimi dubaları toplama aşamasında aracın sonraki dubaya doğru ilerlemesi esnasında arka kapıyı açık bıraktığı, araç kasasından düşerek yaralandığı, böylece yasanın aradığı görevini yaparken koşulunun gerçekleştiği, yine Kurumca malul sayıldığı sabit ve uyuşmazlık dışı olduğu, uyuşmazlığın Kurumun davacının kendi kusuru ile yaralanması sebebiyle emir ve kurallara uymadığı belirtilerek maluliyet durumu oluştuğundan davacıyı vazife malulü saymamasından kaynaklandığı,

deliller, alınan ifadeler birlikte değerlendirildiğinde yapılan iş sırasında davacının araç kapısını açık bıraktığı ayakta durduğu, araç hareket edince de düştüğü bu sebeple ihmalden hakkında disiplin işlemi yapıldığı, yine ifadelere göre araç kapısının açık bırakılması işleminin sorumlusunun tek başına davacı olduğu kanıtlanmadığı, duba toplama işini sadece davacı değil aynı araçta bulunan ... 'te birlikte yapmakta olup ikinci noktaya giderken onun şoförün yanına oturduğu, davacının ise arka tarafta olduğu,

yine araçta arka kapı açık uyarı sinyalinin bulunduğu buna rağmen kapının açık bırakıldığını söyleyen tim komutanı beyanına göre araç şoförünün bu ikazı dikkate almadığı, aracı hareket ettirdiği, Kurumun davacıyı vazife malulü kabul etmemesinin dayanağı olan 47. maddenin 2/b ve c bentlerinde kanun, tüzük ve emir dışında hareket etmiş olmak ve yasak fiilleri yapmak halleri düzenlenmiş olup dosya kapsamında getirtilen talimatlar arasında kazayı önleyici herhangi bir emir ve talimatın bulunmadığı,

araç kapısının kapatılmadan aracın hareket ettirilmemesi noktasında ise araç şoförünün hatalı olduğu tek başına davacıya yüklenecek kusur durumunun oluşmadığı, nitekim idari tahkikat sonunda da hem tim komutanı hem de araç şoförünün olayda kusurlu bulundukları açıkça saptandığı,

bu durumda olay tek başına davacının emir ve talimatlara aykırı hareketinden kaynaklanmadığından kasıtla meydana gelmeyen kaza sonucu yaralanması ve malul kalması nedeniyle davacı hakkında vazife malullüğü hükümlerinin ve 2330 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile davacının 12.08.2017 de geçirdiği kaza sebebiyle 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi gereği vazife malulü sayılması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline,

haklardan yararlanma başlangıç tarihi 01.07.2020 ise de davacının talebine göre 21.09.2020 den itibaren davacıya vazife malullüğünden kaynaklı aylık ve hakların ödenmesi gerektiği ve aylık hesabında 2330 sayılı Kanun'un 4/2. maddesi gereği aylığın % 25 fazlası ile ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Jandarma uzman çavuş olan davacının yol kontrolü görevi sonrasında yola yerleştirdikleri dubaların toplanması esnasında araçta ayakta olduğu sırada aracın hareket etmesi sonucu yola düşerek yaralanması nedeniyle malul olduğu, Kurumun müracaat üzerine emir ve talimatlara aykırılık gerekçesi ile talebi reddettiği, Mahkemece davanın kabul edildiği,

davacının görevi ve olayın niteliğine, özellikle dubaların toplanmasına ilişkin emir talimat bulunmaması, aracın hareket ettirilmesinin sorumluluğunun davacıya ait olmamasına göre kararın yerinde olduğu, karardaki “aylık ve haklar” tabirine göre emekli ikramiyesine ilişkin istinaf yersiz ise de istinaf konusu olan faiz talebine ilişkin olumlu veya olumsuz karar verilmediği gerekçesiyle davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.3 maddesi gereğince kabulüne, Ankara 37. İş Mahkemesinin 2021/210 E., 2022/224 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

davanın kabulü ile dava konusu Kurum işleminin iptaline, davacının, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi gereği vazife malulü olduğunun, davacıya, talebi de gözetilerek 21.09.2020 tarihinden itibaren vazife malullüğünden kaynaklı aylık ve haklarının ödenmesi, aylık ödemesinin 2330 sayılı Kanun'un 4/2. maddesi gereğince %25 fazlasıyla yapılması, ödemelere hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; yeterli inceleme yapılmadan ve dava sübut bulmadan karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, vazife malulü olduğunun tespiti ile 2330 sayılı Kanun hükümleri de nazara alınarak bağlanacak maluliyet aylığının yasal faiziyle tahsiline ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR