Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6291 K.2024/9051

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... Barkası A.Ş.'nin dava dışı ... Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den olan kredi alacağından dolayı İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2007/11890 Esas sayılı dosyasında yürütülen icra takibinde tapuda İstanbul İli, Silivri İlçesi, Piri ... Mahallesi 1930 Ada 2 Parsel numaralı dosya borçlusu dava dışı ...

Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına kayıtlı taşınmazın satışına karar verildiğini, İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2007/11890 Esas sayılı dosyasında alınan satış kararının Silivri İcra Dairesinin 2007/2063 talimat sayılı dosyasında icra edilerek satış işleminin yapıldığını, davacı şirketin ihaleye katılarak Silivri İcra Dairesinin 2007/2063 talimat sayılı dosyasında yapılan satış ihalesinde taşınmazı tüm borçlarından ari olarak satın aldığını ve ihaleye ilişkin itirazların reddedilmesi üzerine satış işleminin 20.05.2010 tarihinde kesinleştiğini ve taşınmazın davacı şirket adına kayıt ve tescil edildiğini,

davacı şirket tarafından tüm borçlarından ari olarak satın alınan taşınmazın iskanının (Yapı Kullanma İzin Belgesi) bulunmaması dolayısıyla davacı şirketçe belediyeye yapılan başvuru yapıldığından SGK'dan ilişiksiz yazısı istenmesi üzerine 04.12.2018 tarihinde davalı Kuruma başvurularak ilişiksiz belgesinin talep edildiğini, davalı Kurumca taşınmazın önceki maliki ...

Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin bakiye işçilik borcu sebep gösterilerek ilişik kesme yazısının (%45 borç var, %55 borç yok şeklinde) şartlı olarak verilebileceğinin bildirildiğini, davacı şirketin söz konusu taşınmazı icra satışından satın aldığı icra dosyasında satışın ilanen tebliğ edildiğini, tüm resmi ve gayri resmi alacaklıların bildirim yapmalarının istendiğini, satış sonrasında İİK ilgili maddeleri uyarınca satış bedelinden resmi kurumlara ve diğer alacaklılara olan borçlar ödendikten sonra geri kalan kısmının dosya alacaklısı ...

Bankası A.Ş.'ne ödendiğini, davalı kurumun satışın ilan edilmesinden sonra icra dairesine başvurarak alacağını bildirmediğini, ihalenin tamamlanarak bütün borçlardan ari olarak satışın gerçekleştirilmesinden sonra eski malikin borçlarının yeni malikten talep edilemeyeceğini, TBK ve diğer yasal düzenlemelerle Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ile sabit olduğunu, davalı Kurumun kendi hatasından kaynaklı zararını davacı şirkete yüklemeye yönelmesinin kabul edilemeyeceğini belirterek davalı Kurum işleminin iptalini, davacı şirketin talep ettiği ilişiksiz belgesinin verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davalı kurumda ... işyeri sicil numarası ile işlem gören ...

Plastik Kimya Boya ve Sağlık Ürünleri Ticaret A.Ş. ünvanlı davacı işyerinin Kuruma verdiği 08.11.2010 tarih ve 17081043 sayılı dilekçesinde inşaatın tamamlanmamış haliyle 07.10.2010 tarihinde fiilen teslim alındığını, inşaata devam edileceğinden yapılmış olan inşaatın işçilik açısından tespitinin istendiğini, davacının başvurusu üzerine SGK denetmeni tarafından düzenlenen raporda inşaatın önceki malik ... Plastik Ev Eşya San ve Tic.

A.Ş adına ... işyeri sicil numarasıyla tescil edildiğini ve inşaatın %45 oranında tamamlandığının tespit edildiğini, Silivri İcra Müdürlüğünce inşaat tamamlanmadan ihale usulü satışın gerçekleştirilmesinden sonra davacı şirketin başvurusu üzerine inşaatın ... işyeri sicil numarasıyla davacı şirket adına tescil edildiğini, inşaatın tamamlanmasından sonra davacı şirketin ilişiksiz belgesi talep ettiğini,

davalı Kurum tarafından yapılan incelemede 13.12.2015 tarihinde ... sicil numaralı dosya üzerinde düzenlenen ilk değerlendirme tutanağına göre inşaatın tamamlanan %45'lik kısmı için asgari işçilik miktarının 160.883,37 TL olmasına karşılık bildirilen toplam işçilik tutarının 385.176,54 TL olması dolayısıyla bildirilen işçilik tutarının bildirilmesi gereken işçilik tutarından fazla olduğunu,

07.12.2018 tarihinde davacı şirket adına tescil edilmiş olan ... işyeri sicil numaralı dosyası üzerinde yapılan incelemede inşaatın %55'ı için bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarının ... olmasına karşılık bildirilen işçilik tutarının 1.753.774,77 TL olduğunu, bildirilen işçilik tutarının bildirilmesi gereken işçilik tutarından fazla olduğunun tespit edildiğini, ... işyeri sicil numaralı (taşınmazın önceki maliki ... Plastik Ev Eşya San ve Tic.

A.Ş ünvanlı) dosyada 42.268,57 TL prim borcu bulunduğundan inşaatın %45'lık kısmı için ilişkisizlik belgesinin düzenlenemeyeceğinin bildirildiğini, Kurum ünitesi tarafından yapılan incelemede ... işyeri sicil numaralı dosyadan ... Plastik Ev eşya San ve Tic. A.Ş.'nin 21.01.2019 tarihi itibariyle hesaplanan 26.261,11 TL anapara ve 93.834,17 TL gecikme zammı olmak üzere kuruma 120.095,79 TL borcunun bulunduğunu, ayırca işyerinin 2 numaralı aracısı ... İnşaat Mim. Müh. Taah.

Tic ve San. Ltd.

Şti.'nin 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış düzenli ödenmekte olan 30.811,76 TL borcunun bulunduğunun tespit edildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 90 ncı maddesinde ve 2011/13 sayılı kurum genelgesine göre ilişiksizlik belgesi talep edildiğinde yalnızca asgari işçilik miktarlarının bildirilip bildirilmediğine bakılmadığını, aynı zamanda işyerinden kaynaklı borcun bulunup bulunmadığına da bakıldığını, ilişiksizlik belgesi talep edilen inşaatın ... işyeri sicil numaralı (taşınmazın önceki maliki ...

Plastik Ev Eşya San ve Tic. A.Ş ünvanlı) dosyada prim borcunun bulunması dolayısıyla inşaatın %45'lik bölümüne ilişkin ilişiksizlik belgesi verilemeyeceği ve %55'lik kısmına ilişkin ilişiksizlik belgesi verilebileceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulü ile davacı ... Plastik Kimya Boya ve Sağlık Ürünleri San ve Tic. A.Ş.'nin davalı ... Kurumuna borçlu olmadığının tespitine, davalı Kurumun davacının davaya konu binanın taşınmazın inşası sırasında belirlenen ve dava dışı ... Plastik San ve Tic. A.Ş. unvanlı işyerine ait olduğu belirtilen asgari işçiliğe ait borcun davacı tarafından ödenmemesi halinde davacıya ilişiksizlik belgesinin verilmeyeceğine dair düzenlenmiş olduğu işlemin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; özel bina inşaatı iş yerlerinden dolayı yapı kullanma izin belgesi alınabilmesi için münhasıran bu iş yerleri ile ilgili olarak işverenlerin Kuruma borçlarının bulunmaması gerektiğini, bu nedenle müvekkili kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının taşınmazın kendisi adına kayıt edilmesinden sonra inşaatı tamamlamak için açılan iş yeri dosyası dolayısıyla kuruma herhangi bir borcunun bulunmadığı ve dava dışı ... Plastik San. ve Tic. A.Ş.'ne ait taşınmazın İcra Müdürlüğü tarafından yapılan satışı esnasında alacaklılar listesinde davalı kurumun adının olmadığı anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince davacının davasının kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmeyerek davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmazın önceki maliki tarafından açılmış olan ... iş yeri sicil numaralı iş yeri dosyasındaki borçtan davacı şirketin sorumluluğunun olup olmadığı ve bu borcun ilişiksizlik belgesi verilmesine engel teşkil edip etmeyeceği hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,