Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6332 K.2024/7250

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve prime esas kazanç ödemesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkete ait merkezde 03.03.2006 - 24.10.2019 tarihleri arasında aralıksız olarak göz hastalıkları uzmanı olarak çalıştığını, ancak davacının 22.09.2006 - 13.12.2006 tarihleri arasındaki çalışmalarının fer’i müdahil Kuruma bildirilmediğini, davacının ilk işe girdiğinde 3.541,50 TL ücret aldığını beyanla davacının eksik bildirilen sürelerinin ve prime esas kazançlarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının çalışmalarının bildirilen süre kadar olduğunu, talep edilen dönemde davacının bakaya işlemleri için davacının çalışmasının bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... tüm dosya kapsamı dosya arasına alınan delil ve belgeler ve bilirkişi raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde ve Kurum kayıtlarının incelenmesinde, [TCKN] T.C. kimlik numaralı, Fettah oğlu, 21.08.1976 Salihli doğumlu ...’un, 10.06.1995 ilk işe giriş tarihine göre 4501199510059 sigorta sicil numarasında tescil edildiği, 20.12.2019 tescil tarihiyle .....

Bağ numarasında tescilli olduğu, 02.07.2001-21.12.2005 devresinde ..... sicil numarası ile 4c kapsamında hizmetinin bulunduğu, 03.03.2006-22.09.2006 ve 13.12.2006-23.10.2019 tarihleri arasında Kurumda .....sicil sayılı dosyada işlem gören ... Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. adına tescilli işyerinden tam zamanlı olarak çalışmalarının bildirildiği görülmüştür. Kurumda 1242901 035 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. adına tescilli” Adalet Mah. 1586/7 Sok.

No:2 Bayraklı/İzmir” adresinde faaliyet gösteren “ göz hastanesi” mahiyetli işyerinin 17.11.2004 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, halen faal olduğu, Bayraklı Sosyal Güvenlik Merkezi’nin 06.05.2020 tarihli yazısında; ... adına 22.09.2006-13.12.2006 tarihleri arasında herhangi bir çalışmaya rastlanmadığı, davalı işyeri hakkında dava konusu dönemde gerçekleştirilmiş denetim raporuna veya müfettiş incelenmesine rastlanmadığı bildirilmiştir.

İzmir 17. İş Mahkemesinin 2019/684 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının ..., davalısının ... Özel Sağ. Hizm. A.Ş. olduğu, davanın işe iade davası olduğu görülmüştür. Davalı işverence cevap dilekçesi ekinde Salihli Askerlik Şubesi Başkanlığı’nın 06.09.2006 ve 05.12.2006 tarihli yazıları ile cevabi 25.05.2006 tarihli yazı örneği ile davacı ile ilgili düzenlenmiş, imza içermeyen işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri sunulmuştur.

Yine davalı işverence 01.09.2020 tarihli dilekçe ekinde klasör halinde poliklinik defter örnekleri ile ameliyat defter örnekleri sunulmuştur. Sunulan bu belgelerde tahrifat olduğuna dair davacı itirazı üzerine Adli Belge İnceleme Uzmanı ... Soydan tarafından düzenlenen 03.05.2021 tarihli bilirkişi raporunda;

-Tetkike konu 01.09.2020 tarihli yazı ekindeki bir klasör dolusu fotokopi belgelerin, ... Özel Sağlık Hizm. A.Ş.’ye ait 2 adet “poliklinik” ve 2 adet “ ameliyat defteri” asıllarındaki kayıtlarla

“ 22.09.2006 ile 13.12.2006 arası kayıtlarla birebir uyumlu olduğu ve bu defterlerin ilgili sayfalarının fotokopisi olup üzerlerinde herhangi bir tahrifat veya sahtecilik unsurunun mevcut olmadığı,

-22.09.2006 - 13.12.2006 arası zaman dilimini içine alacak "poliklinik defteri" kayıtlarında 12.12.2006 tarihinden itibaren Dr. H. ... ...'un imza ve kaşe izlerinin bulunduğu ve 12.12.2006 tarihli bu kayıtlardan;

-20053 ve 20060 nolu kayıtlarda Dr. ... ile Dr. H. ... ...'un doktor kaşelerinin birlikte basılmış oldukları görülmüş ise de bu imzaların defterdeki diğer imzalarına kıyasen Dr. H. ... ... elinden çıktığı ve bu işlemlerde tahrifat veya sahtecilik unsurunun mevcut olmadığı,

-20061 kayıt nolu işlemde ise Dr. ... ile Dr. H. ... ...'un doktor kaşelerinin birlikte basılmış oldukları görülmüş ancak kaşe üzerinde herhangi bir doktor imzası mevcut olmadığından işlemin sahte olup olmadığı hususunda belge inceleme yöntemleriyle bir sonuç verilemeyeceği,

-20065, 20067, 20068, 20075, 20080, 20083, 20088, 20089, 20102, 20112, 20115, 20119, 20121, 20122, 20127, 20128, 20132, 20136, 20140, 20152 ve 20154 kayıt nolu işlemlerde atılı doktor imzalarının defterdeki diğer imzalarına kıyasen Dr. H. ... ... elinden çıktığı ve bu işlemlerde herhangi bir tahrifat veya sahtecilik unsurunun mevcut olmadığı,

-20091, 20094, 20095 ve 20096 kayıt nolu işlemlerde Dr. ....'a ait kaşe izlerinin mevcut olduğu ancak buralarda atılı doktor imzalarının defterdeki diğer imzalarına kıyasen Dr. H. ... ..... elinden çıkmayıp, Dr. ...'ın elinden çıktığı,

-22.09.2006 - 13.12.2006 arası zaman dilimini içine alacak "ameliyat defteri" kayıtlarında sadece 18.10.2006 tarihli 1075, 1076, 1077 ve 1078 sıra nolu ameliyat kayıtlarında yer aldığı görülmüş ise de ameliyat defterinde operasyonu yapan doktorlara ait herhangi bir imza bulunmadığından sadece operasyonu yapan doktorun ismi yazılmak suretiyle kayıt işlemi yapıldığından işlemin sahteliği hususunda belge inceleme yöntemleriyle bir sonuç verilemeyeceği şeklinde tespitlerinin olduğu, aynı zamanda bilirkişi raporunda ...’un elinden çıktığı belirlenen imzalara ait kayıtların tarihleri incelendiğinde;

-20053 ve 20060 nolu kayıtlara ait tarihin 12.12.2006 olduğu,

-20065, 20067, 20068, 20075, 20080, 20083, 20088, 20089, 20102, 20112, 20115, 20119, 20121, 20122, 20127, 20128, 20132, 20136, 20140, 20152 ve 20154 kayıt nolu işlemlerin tarihinin 12.12.2006 olduğu,

-1075, 1076, 1077 ve 1078 sıra nolu ameliyat kayıtlarının tarihinin 18.10.2006 olduğu anlaşılmaktadır. Salihli Askerlik Şubesi Başkanlığı’nın 14.07.2020 tarihli yazısında; davacının muafiyet tarihinin 23 Aralık 2011 (bedelli terhis) olarak bildirildiği, yazı ekinde bakaya dönemlerinin bildirildiği, Türkiye İş Bankası’nın 14.08.2020 tarihli yazısında; ...’a ait 3407-0944692 nolu hesabın 22.09.2006-13.12.2006 tarihleri arası hesap ekstresi sunulduğu, incelenmesinde; hesaba ...

Göz Hastalıkları tarafından 16.10.2006 tarihinde 7.000,00 TL, 20.10.2006 tarihinde 2.327,90 TL 15.11.2006 tarihinde 7.000,00 TL, 21.11.2006 tarihinde 2.351,53 TL gönderildiği görülmektedir. Davacı tarafça 01.07.2020 tarihli dilekçe ekinde sunulan kayıtlardan; ...

Göz Hastalıkları tarafından davacının İş Bankasında bulunan yukarıda belirtilen hesabına (yukarıda yapılan dökümler haricinde) 21.12.2006 tarihinde 2.102,00 TL, 15.12.2006 tarihinde 7.000,00 TL, 16.09.2006 tarihinde 4.433,33 TL, 19.09.2006 tarihinde 1.633,33 TL yatırıldığı görülmüştür. Davacı adına İzmir Valiliği Sağlık Müdürlüğü tarafından düzenlenen 14.11.2006 tarih, 180 sayılı çalışma izin belgesinin sunulduğu, davacının Özel ...

Göz Hastalıkları Dal Merkezi isimli özel sağlık kuruluşunda mesleğini icra etmesinin uygun görüldüğünün yazılı olduğu görülmüştür.

Kurum kayıtlarından; davacının 03.03.2006-22.09.2006 ve 13.12.2006-23.10.2019 tarihleri arasında Kurumda (2901) sicil sayılı dosyada işlem gören ... Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. adına tescilli iş yerinden çalışmalarının bildirildiği, 22.09.2006-13.12.2006 tarihleri arasında davacının çalışmasına rastlanmadığı görülmüştür. Hizmet tespiti davalarında fiili çalışma her türlü delille ispat edilebilir.

5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesinde hizmet tespit davasının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında, güçlü delil olmaları itibariyle, sonuca etkilidir (Yargıtay 10. HD 21.06.2013, 2013/12392 E, 2013/14157 K, 21. HD 02.04.2015, 2014/3695 E, 2015/7087 K).

Davacının davalı işyerinden sigortalı olarak Kuruma bildirilmediği 23.09.2006-12.12.2006 devresi için davalı işveren hesabından davacının Türkiye İş Bankası'ndaki hesabına 16.09.2006 tarihinde 4.433,33 TL, 19.09.2006 tarihinde 1.633,33 TL, 16.10.2006 tarihinde 7.000,00 TL, 20.10.2006 tarihinde 2.327,90 TL 15.11.2006 tarihinde 7.000,00 TL, 21.11.2006 tarihinde 2.351,53 TL, 15.12.2006 tarihinde 7.000,00 TL, 21.12.2006 tarihinde 2.102,00 TL ödeme yapıldığı, davalı tarafça sunulan ameliyat defterlerinden 1075, 1076, 1077 ve 1078 sıra nolu ameliyat kayıtlarının tarihinin 18.10.2006 olduğu ve karşısında “Dr. ...” yazılı bulunduğu,

poliklinik defterlerine göre; davacının 20053, 20060, 20065, 20067, 20068, 20075, 20080, 20083, 20088, 20089, 20102, 20112, 20115, 20119, 20121, 20122, 20127, 20128, 20132, 20136, 20140, 20152 ve 20154 kayıt nolu işlemlerde atılı imzasının bulunduğu ve bu kayıt işlemlerinin tarihinin 12.12.2006 olduğu görülmüştür.

Dosyada davacı adına düzenlenmiş işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinde davacının imzasının yer almadığı, tümü bordro tanığı olan tanıklarca (tanık ... haricinde); davacının çalışmasının kesintisiz olduğunun belirtildiği, Salihli Askerlik Şubesi Başkanlığı’nın 14.07.2020 tarihli yazısında; davacının muafiyet tarihinin 23 Aralık 2011 (bedelli terhis) olarak bildirildiği görülmüştür.

Bu kapsamda tanıkların ağırlıklı beyanları, davacının çalışmalarının Kuruma bildirilmediği dönemde davalı işverence davacının banka hesabına her ay düzenli maaş ve hak ediş ödemelerinin yapılması, işyerine ait kayıtlara göre davacının 18.10.2006 tarihinde davalı işyerinde ameliyata katıldığı, 12.12.2006 tarihinde hasta muayene ettiği, davacının askerliğini 23.12.2011 tarihinde bedelli olarak yaptığı görülmekle, davacının 03.03.2006-23.10.2019 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz çalıştığı, bu sürede 23.09.2006-12.12.2006 tarihleri arasındaki çalışmalarının ...’na bildirilmediği anlaşılmaktadır.

Davacı taraf ayrıca prime esas kazançların da tespitini talep etmiştir. Prime esas kazanç tespitinde, davacının ücretinin hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtlar, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkün olduğu nazara alındığında (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.03.2017 tarih, 2014/10-2384 Esas, 2017/522 Karar);

dosyada mevcut banka kayıtlarının prime esas kazancın belirlenmesinde esas alınması gerektiği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 82 nci maddesine göre belirlenen SGK primine esas kazancın üst sınırının 01.01.2006-31.12.2006 devresinde 3.451,50 TL olduğu, davacının aldığı ücretin tavan ücretin üzerinde olduğu anlaşılmakla prime esas kazancının tavan ücret olan 3.451,50 TL olarak kabul edilmesi gerektiği görülmekle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesine dayalı olarak;

"Davanın kabulü ile .... TC Kimlik, 4..... sigorta sicil numaralı ...’un, Kurumda .....sicil sayılı dosyada işlem gören ... Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. adına tescilli iş yerinde hizmet akdine istinaden, kesintisiz olarak 03.03.2006 - 23.10.2019 tarihleri arasında toplam 4.912 gün çalıştığının, bu çalışmasının 23.09.2006 - 12.12.2006 tarihleri arasındaki 79 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin, 23.09.2006 - 12.12.2006 dönemindeki prime esas kazancının üst sınır olan 3.451,50 TL olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, talep edilen sürede davacının çalışmadığını, bu sürenin; davacının askerliği nedeni ile bakaya kaldığı ve iş akdinin sona erdiği dönem olduğunu, bu hususun askerlik şubesinden gelen yazılardan da anlaşıldığını, her ne kadar davaya konu dönemde davacıya ödeme yapıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmişse de söz konusu ödemelerin ücret ödemesi olmadığını, söz konusu ödemelerin davacının daha önceki çalışmalarına ve askerdeyken ekonomik sıkıntı çekmemesine yönelik yapılan ödemeler olduğunu, tanık beyanları ile de davacının davaya konu dönemde çalışmadığının ispatlandığını beyanla ilk derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; ameliyat ve muayene kayıt defterlerinde davacının adının iki gün için mevcut olduğunu, bu durumun davacının talep edilen dönemde sürekli çalıştığı anlamına gelmeyeceğini, davanın ispat edilmediğini beyanla ilk derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "...

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı şirkete ait hastane iş yerinde göz doktoru olarak çalıştığını beyan eden davacının 03.03.2006 - 22.09.2006 ve 13.12.2006 - 24.10.2019 tarihleri arasında geçen çalışmalarının davalı tarafça fer'i müdahil Kuruma bildirildiği, askerlik şubesi tarafından davacının 23.11.2011 tarihinde bedelli askerlik yaptığınının bildirildiği, davacının banka hesabına davalı tarafça 16.10.2006 tarihinde 7.000,00 TL, 20.10.2006 tarihinde 2.327,90 TL, 15.11.2006 tarihinde 7.000,00 TL ve 21.11.2006 tarihinde 2.351,53 TL para yatırıldığı,

davacı adına İzmir Valiliği Sağlık Müdürlüğü tarafından düzenlenen 14.11.2006 tarihli ve davacının davalı şirkete ait hastanede çalışabileceğine dair çalışma izin belgesi bulunduğu, davalı tarafça sunulan ameliyat defterlerinde.

1075, 1076, 1077 ve 1078 sıra nolu ameliyat kayıtlarının tarihinin 18.10.2006 olduğu ve karşısında “Dr. ...” yazılı bulunduğu, yine poliklinik defterlerine göre; davacının 20053, 20060, 20065, 20067, 20068, 20075, 20080, 20083, 20088, 20089, 20102, 20112, 20115, 20119, 20121, 20122, 20127, 20128, 20132, 20136, 20140, 20152 ve 20154 kayıt numaralı işlemlerde atılı imzasının bulunduğu ve bu kayıt işlemlerinin tarihinin 12.12.2006 olduğu, talep edilen dönemde bordrolarda da adı bulunan davacı tanığı ... tarafından;

kendisinin de göz doktoru olduğunun, davacı ile yan odalarda çalıştıklarının, kendisinin 2006/Mart - 2008/Kasım ayları arasında çalıştığının, davacının da bu sürede aralıksız çalıştığının beyan edildiği, yine talep edilen dönemde bordrolarda da adı bulunan davacı tanığı ... tarafından. 2005 - 2013 yılları arasında davalı şirkete ait hastanede çalıştığının, davacının kesintisiz çalıştığının beyan edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; talep edilen dönem bordrolarında isimleri bulunan bordro tanıklarınca davacının talep edilen dönemde aralıksız olarak çalıştığına dair beyanları ve bu beyanları destekleyecek şekilde davalı şirket tarafından davacının banka hesabına davalı tarafça 16.10.2006 tarihinde 7.000,00 TL, 20.10.2006 tarihinde 2.327,90 TL, 15.11.2006 tarihinde 7.000,00 TL ve 21.11.2006 tarihinde 2.351,53 TL para yatırılmış olması, ayrıca; davacı adına İzmir Valiliği Sağlık Müdürlüğü tarafından düzenlenen 14.11.2006 tarihli ve davacının davalı şirkete ait hastanede çalışabileceğine dair çalışma izin belgesi bulunması,

yine davalı tarafça sunulan ameliyat defterlerinde.

1075, 1076, 1077 ve 1078 sıra nolu ameliyat kayıtlarının tarihinin 18.10.2006 olduğu ve karşısında “Dr. ...” yazılı olması ve poliklinik defterlerine göre; davacının 20053, 20060, 20065, 20067, 20068, 20075, 20080, 20083, 20088, 20089, 20102, 20112, 20115, 20119, 20121, 20122, 20127, 20128, 20132, 20136, 20140, 20152 ve 20154 kayıt numaralı işlemlerde atılı imzasının bulunması hep birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece Mahkemesince hizmet tespiti ile prime esas kazançların tespitine ilişkin taleplerin kabulünde isabetsizlik bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355 inci maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede, dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda anılan gerekçe kapsamında ilk derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 506 sayılı Kanun'un 77/1 ve 79/1 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,