Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6383 K.2025/1570

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili ile davalılardan ..., davalı ... vekili, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 20.05.2002 tarihinden itibaren ... şirketinde çalışmaya başladığını, aralıksız olarak bu işveren bünyesinde derikmen olarak çalışmasına rağmen sigortasının 01.04.2005 tarihinden itibaren davalı ..., 30.11.2009'den sonra 20.03.2010 tarihine kadar davalı ...

Şirketinde gösterildiğini, en son yurt içinde 2.000,00 TL ücret aldığını, yurt dışı çalışmalarında daha fazla ücret aldığını, ücretinin yüksek olmasına rağmen sigortasının asgari ücret üzerinden yatırıldığını, yine aralıksız çalışmasına rağmen 2006-2007 ve 2009-2010 yıllarında sigorta kayıtlarınında eksik yatırıldığını beyanla davacının davalı işverenler bünyesinde çalıştığı sürenin ve ücretin tespiti ile Kuruma bildirilen kazanç ve gerçek ücret arasındaki işverenlerce ödenmesi gereken primlerin tespit edilerek SGK tarafından davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davalılarda bir kısım hizmetlerin işe giriş bildirgeleri ile Kuruma verildiğini, anılan dönem ile ilgili şikayet dilekçesi bulunmadığınıi bu nedenle Kurum müfettişlerince inceleme yapılmadığını, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davalı Kurumun herhangi bir kusuru olmadığından vekalet ücreti ve masraftan sorumlu olmayacağını beyanla haksız ve yersiz davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirkette 22.05.2002 - 31.03.2005 tarihleri arasında çalıştığını, projelerin devamlılığı için sondaj işlerinde dışarıdan hizmet alım yoluna gidildiğini, bu nedenle davacının tüm hakları ödenerek iş akdinin 31.03.2005 tarihinde sonlandırldığını, husumet itirazında bulunduklarını beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... Şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirkette 05.12.2009 tarihinden itibaren diğer davalı ... bünyesinde çalışmaya başladığını, iş akdinin istifa sonucu 20.03.2010 tarihinde sonlandığını, asgari ücret aldığını, prime esas kazancın doğru ve eksiksiz bildirildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

4.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının asgari ücret ile çalıştığını, haricinde yapılan ödemelerin harcırah ve fazla mesailere ilişkin olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.06.2022 tarihli kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile;

1-Davacının davalı iş yerlerinde Kurum'a bildirilen sürelerden dolayı pirime esas kazancının bilirkişi ...tarafından düzenlenen 09.05.2022 tarihli ek bilirkişi raporundaki tabloda ödenen brüt sütunundaki miktarlar olduğunun tespitine,

2-Bilirkişi ...tarafından düzenlenen 09.05.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda eksik bildirilen SPEK sütununda gösterilen Toplam 19.576,64 TL SPEK'in ilgili aya ait olmak üzere ... adına tescilli dosyada SGK'ya bildirilmesine,

3-Bilirkişi ...tarafından düzenlenen 09.05.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda eksik bildirilen SPEK sütununda gösterilen Toplam 87.474,86 TL SPEK'in ilgili aya ait olmak üzere ... adına tescilli dosyada SGK'ya bildirilmesine,

4-Bilirkişi ...tarafından düzenlenen 09.05.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda eksik bildirilen SPEK sütununda gösterilen Toplam 9.110,38 TL SPEK'in ilgili aya ait olmak üzere ... Sosyal Hizmetler Şirketi adına tescilli dosyada SGK'ya bildirilmesine,

5-... ve ... Sosyal Hizmetler Şirketi adına tahakkuk edilecek eksik bildirilen SPEK tutarlarından davalı ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olmasına,

6-Bilirkişi ...tarafından düzenlenen 09.05.2022 tarihli ek bilirkişi raporunun gerekçeli kararın eki sayılmasına,

7-Davacı tarafın eksik günlerin tespiti ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 16.06.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılardan ..., Kurum ve ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 13.07.2023 tarihli kararı ile "Somut olayda, davacının dava konusu edilen dönem içerisinde davalılara ait iş yerlerinden bildirimlerinin yapıldığı, davacıya davalı işverenler tarafından ücret, harcırah ve benzeri ödemelerin banka kanalıyla yapıldığı, elden ödeme yapılmadığı,

davalı işverenler tarafından aldıkları her işte çalıştırdığı işçisini işin gereği olarak işin bitimiyle, iş aldığı yerdeki şantiyeye gönderirken yolluk (harcırah) olarak çalıştığı süre boyunca günlük harcırah ödediği, bu uygulamanın yolluk (harcırah) verilme nedeniyle çok uyuşmadığı, davacıya yapılan ödemeler dikkate alınarak prime esas kazancın belirlendiği, davacının eksik gün bildiriminin de tespit edilemediği anlaşıldığından mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı..." gerekçesiyle mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.07.2023 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ile davalılardan ..., Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, somut olayda bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına dair hüküm kurulmuş olması sebebiyle kararın infaza elverişli olmadığı,

böyle bir hükmün infazı sırasında bir faydası olmayacağı gibi tam aksine tereddüt oluşturacağı, ayrıca Mahkemece, davacının talep konusu dönem içinde her bir takvim yılı içerisinde hangi tarihlerde ne kadar süre ne ücret ile çalıştığının açıkça ve tek tek tereddüte mahal bırakmaksızın belirtilmek suretiyle hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hükme esas kılınan bilirkişi raporuna atıfta bulunmak suretiyle hüküm kurulmasının da usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek sair yönler incelenmeksizin kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının davalı iş yerlerinde Kuruma bildirilen sürelerden dolayı prime esas kazancının;

2002 yılı Mayıs ayı için 203,84 TL olduğunun tespitine,

2002 yılı Haziran ayı 183,63 TL olduğunun tespitine,

2002 yılı Temmuz ayı 183,63 TL olduğunun tespitine,

2002 yılı Ağustos ayı 316,78 TL olduğunun tespitine,

2002 yılı Eylül ayı 257,72 TL olduğunun tespitine,

2002 yılı Ekim ayı 2.677,43 TL olduğunun tespitine,

2002 yılı Kasım ayı 2.677,43 TL olduğunun tespitine,

2002 yılı Aralık ayı 3.504,45 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Ocak ayı 25,78 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Şubat ayı için 2.150,16 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Mart ayı 316,11 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Nisan ayı 316,11 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Mayıs ayı 316,11 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Haziran ayı 2.948,82 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Temmuz ayı 316,11 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Ağustos ayı 2.377,89 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Eylül ayı 316,11 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Ekim ayı 794,49 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Kasım ayı 316,11 TL olduğunun tespitine,

2003 yılı Aralık ayı 372,06 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Ocak ayı 752,53 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Şubat ayı için 1.131,88 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Mart ayı 772,81 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Nisan ayı 979,24 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Mayıs ayı 423,93 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Haziran ayı 1.291,17 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Temmuz ayı 692,13 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Ağustos ayı 881,55 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Eylül ayı 444,81 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Ekim ayı 811,61 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Kasım ayı 1.359,93 TL olduğunun tespitine,

2004 yılı Aralık ayı 587,81 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Ocak ayı 597,31 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Şubat ayı için 1.447,73 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Mart ayı 489,78 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Nisan ayı 4.992,38 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Mayıs ayı 1.475,71 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Haziran ayı 489,78 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Temmuz ayı 930,40 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Ağustos ayı 489,78 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Eylül ayı 489,78 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Ekim ayı 1.043,70 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Kasım ayı 917,81 TL olduğunun tespitine,

2005 yılı Aralık ayı 762,12 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Ocak ayı 1.094,05 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Şubat ayı için 5.082,92 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Mart ayı 804,67 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Nisan ayı 4.112,62 TLolduğunun tespitine,

2006 yılı Mayıs ayı 832,55 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Haziran ayı 5.756,11 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Temmuz ayı 586,63 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Ağustos ayı 4.777,90 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Eylül ayı 1.048,33 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Ekim ayı 532,18 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Kasım ayı 1.833,04 TL olduğunun tespitine,

2006 yılı Aralık ayı 3.540,19 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Ocak ayı 195,83 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Şubat ayı için 4.060,68 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Mart ayı 731,59 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Nisan ayı 2.270,24 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Mayıs ayı 2.340,18 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Haziran ayı 3.431,20 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Temmuz ayı 1.918,37 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Ağustos ayı 3.203,45 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Eylül ayı 2.984,29 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Ekim ayı 2.951,42 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Kasım ayı 3.713,75 TL olduğunun tespitine,

2007 yılı Aralık ayı 176,25 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Ocak ayı 332,91 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Şubat ayı için 1.057,10 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Mart ayı 983,24 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Nisan ayı 3.402,88 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Mayıs ayı 711,88 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Haziran ayı 3.082,81 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Temmuz ayı 2.656,18 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Ağustos ayı 830,96 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Eylül ayı 4.890,96 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Ekim ayı 4.485,88 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Kasım ayı 643,44 TL olduğunun tespitine,

2008 yılı Aralık ayı 2.650,18 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Ocak ayı 2.672,13 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Şubat ayı için 2.776,71 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Mart ayı 2.681,60 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Nisan ayı 2.871,83 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Mayıs ayı 2.776,71 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Haziran ayı 2.871,83TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Temmuz ayı 2.776,71 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Ağustos ayı 2.803,78 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Eylül ayı 2.803,78 TL olduğunun tespitine,

2009 yılı Ekim ayı 2.803,78 T L olduğunun tespitine,

2009 yılı Aralık ayı 2.803,78 TL olduğunun tespitine,

2010 yılı Ocak ayı 2.726,45 TL olduğunun tespitine,

2010 yılı Şubat ayı için 3.636,18 TL olduğunun tespitine,

2010 yılı Mart ayı 3.137,95 TL olduğunun tespitine,

2-Kuruma eksik bildirilen;

2002 yılı Mayıs ayına ait olmak üzere 159,11 TL,

2002 yılı Ağustos ayına ait olmak üzere 46,17 TL,

2002 yılı Ekim ayına ait olmak üzere 2.208,73 TL,

2002 yılı Kasım ayına ait olmak üzere 2.208,73 TL,

2002 yılı Aralık ayına ait olmak üzere 3.035,75 TL,

2003 yılı Şubat ayına ait olmak üzere 1.797,52 TL ,

2003 yılı Haziran ayına ait olmak üzere 2.515,69 TL,

2003 yılı Ağustos ayına ait olmak üzere 1.944,76 TL ,

2003 yılı Ekim ayına ait olmak üzere 325,79 TL,

2004 yılı Ocak ayına ait olmak üzere 202,90 TL

2004 yılı Şubat ayına ait olmak üzere 582,25 TL

2004 yılı Mart ayına ait olmak üzere 223,18 TL

2004 yılı Nisan ayına ait olmak üzere 429,61 TL

2004 yılı Haziran ayına ait olmak üzere 1.187,82 TL

2004 yılı Temmuz ayına ait olmak üzere 238,11 TL

2004 yılı Ağustos ayına ait olmak üzere 427,53 TL

2004 yılı Eylül ayına ait olmak üzere 0,66 TL

2004 yılı Ekim ayına ait olmak üzere 367,46 TL

2004 yılı Kasım ayına ait olmak üzere 915,78 TL

2004 yılı Aralık ayına ait olmak üzere 122,79 TL

2005 yılı Ocak ayına ait olmak üzere 87,82 TL

2005 yılı Şubat ayına ait olmak üzere 959,03 TL den oluşan toplam 19.576,64 TL SPEK (Sigorta Primine Esas Kazanç)'in ...adına tescilli dosyada SGK'ya bildirilmesine,

3- Kuruma eksik bildirilen;

2005 yılı Nisan ayına ait olmak üzere 4.503,68 TL,

2005 yılı Mayıs ayına ait olmak üzere 987,01 TL,

2005 yılı Haziran ayına ait olmak üzere 1,08 TL,

2005 yılı Temmuz ayına ait olmak üzere 441,70 TL,

2005 yılı Ağustos ayına ait olmak üzere 1,08 TL,

2005 yılı Eylül ayına ait olmak üzere 1,08 TL,

2005 yılı Ekim ayına ait olmak üzere 555,00 TL,

2005 yılı Kasım ayına ait olmak üzere 429,11 TL,

2005 yılı Aralık ayına ait olmak üzere 273,42 TL,

2006 yılı Ocak ayına ait olmak üzere 563,05 TL,

2006 yılı Şubat ayına ait olmak üzere 2.920,00 TL,

2006 yılı Mart ayına ait olmak üzere 273,67 TL,

2006 yılı Nisan ayına ait olmak üzere 2.920,00 TL,

2006 yılı Mayıs ayına ait olmak üzere 301,55 TL,

2006 yılı Haziran ayına ait olmak üzere 2.920,00 TL,

2006 yılı Temmuz ayına ait olmak üzere 55,63 TL,

2006 yılı Ağustos ayına ait olmak üzere 3.451,50 TL,

2006 yılı Eylül ayına ait olmak üzere 517,33 TL,

2006 yılı Ekim ayına ait olmak üzere 1,18 TL,

2006 yılı Kasım ayına ait olmak üzere 1.302,04 TL,

2006 yılı Aralık ayına ait olmak üzere 3.009,19 TL,

2007 yılı Ocak ayına ait olmak üzere 195,83 TL,

2007 yılı Şubat ayına ait olmak üzere 3.093,75 TL,

2007 yılı Mart ayına ait olmak üzere 169,09 TL,

2007 yılı Nisan ayına ait olmak üzere 1.707,74 TL,

2007 yılı Mayıs ayına ait olmak üzere 1.777,68 TL,

2007 yılı Haziran ayına ait olmak üzere 2.868,70 TL,

2007 yılı Temmuz ayına ait olmak üzere 1.355,87 TL,

2007 yılı Ağustos ayına ait olmak üzere 2.640,95 TL,

2007 yılı Eylül ayına ait olmak üzere 2.421,79 TL,

2007 yılı Ekim ayına ait olmak üzere 2.388,92 TL,

2007 yılı Kasım ayına ait olmak üzere 3.151,25 TL,

2007 yılı Aralık ayına ait olmak üzere 176,25 TL,

2008 yılı Ocak ayına ait olmak üzere 332,91 TL,

2008 yılı Şubat ayına ait olmak üzere 448,70 TL,

2008 yılı Mart ayına ait olmak üzere 374,84 TL,

2008 yılı Nisan ayına ait olmak üzere 2.794,48 TL,

2008 yılı Mayıs ayına ait olmak üzere 103,48 TL,

2008 yılı Haziran ayına ait olmak üzere 3.082,81 TL,

2008 yılı Temmuz ayına ait olmak üzere 2.017,48 TL,

2008 yılı Ağustos ayına ait olmak üzere 192,26 TL,

2008 yılı Eylül ayına ait olmak üzere 3.513,00 TL,

2008 yılı Ekim ayına ait olmak üzere 3.513,00 TL,

2008 yılı Kasım ayına ait olmak üzere 643,44 TL,

2008 yılı Aralık ayına ait olmak üzere 2.011,48 TL,

2009 yılı Ocak ayına ait olmak üzere 2.006,13 TL,

2009 yılı Şubat ayına ait olmak üzere 2.110,71 TL,

2009 yılı Mart ayına ait olmak üzere 2.015,60 TL,

2009 yılı Nisan ayına ait olmak üzere 2.205,83 TL,

2009 yılı Mayıs ayına ait olmak üzere 2.110,71 TL,

2009 yılı Haziran ayına ait olmak üzere 2.205,83 TL,

2009 yılı Temmuz ayına ait olmak üzere 2.083,71 TL,

2009 yılı Ağustos ayına ait olmak üzere 2.110,78 TL,

2009 yılı Eylül ayına ait olmak üzere 2.110,78 TL,

2009 yılı Ekim ayına ait olmak üzere 2.110,78 TL'den oluşan toplam 87.474,86 TL SPEK (Sigorta Primine Esas Kazanç)'in ... adına tescilli dosyada SGK'ya bildirilmesine,

4- Kuruma eksik bildirilen;

2009 yılı Aralık ayına ait olmak üzere 2.110,78 TL,

2010 yılı Ocak ayına ait olmak üzere 1.997,45 TL,

2010 yılı Şubat ayına ait olmak üzere 2.917,18 TL

2010 yılı Mart ayına ait olmak üzere 2.094,97 TL'den oluşan toplam 9.110,38 TL SPEK ( Sigorta Primine Esas Kazanç)'in ... Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. adına tescilli dosyada SGK'ya bildirilmesine,

5- Davalı ... ve ... Sosyal Hizmetler Ltd. Şirketi adına tahakkuk edilecek olan eksik bildirilen SPEK tutarlarından davalı ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına,

6-Davacı tarafın eksik günlerin tespiti ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin diğer taleplerinin de kabul edilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kuruma başvurunun yerine getirilmediğini beyan etmektedir.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; ihale makamı olarak sorumluluklarının bulunmadığını, eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporunun çelişkili olduğunu, asıl işveren olmadıklarını beyan etmektedir.

4.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunun yerinde olmadığını, hukuki değerlendirme yaptığını, harcırah ve yolluğun prime esas kazanç olarak değerlendirilemeyeceğini, muvazaa iddiasının araştırılmadığını, işyeri devrinin araştırılmadığını, davacının sondör olmadığını, harcırahın maaş olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı işverenler nezdinde geçen çalışmalarının ve prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli,

aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli,

bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

İnceleme konusu eldeki davada, yapılan araştırma sonucu toplanan delillere göre davacının hizmet tespitine yönelik talebi reddedilmiş olup dosya kapsamına göre davalılardan ... Sosyal Hiz. Yem. İnş. Pet. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait 1148755 sicil numaralı işyerinden verilen 05.12.2009 tarihli bildirge ile davacının sigorta başlangıcının yapıldığı ve 20.03.2010 tarihine kadar bildiriminin devam ettiği, buna karşılık anılan davalı ... Sosyal Hiz. Yem. İnş. Pet. Nak.

San. ve Tic. Ltd.

Şti. ile davacı arasında imzalanan Hizmet Sözleşmesinde ise davacının 01.12.2009 tarihinde işe başlayacağının kararlaştırılmış olduğu, dinlenen tanık beyanlarına göre davacının davalı işverenler nezdinde çalışmasının kesintisiz olduğunun anlaşılması karşısında davacının 01.12.2009 - 05.12.2009 tarihleri arasındaki dönem yönünden hizmet tespiti talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Diğer taraftan davacının prime esas kazancının tespiti istemi yönünden, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda banka ödemeleri dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuş ise de davacının hizmetlerinin bildirildiği 2002/Mayıs - 2010/Mart ayları arasında tespit edilen prime esas kazanç tutarlarının her bir ödemenin ait olduğu dönemde geçerli Tavan Prime Esas Kazanç tutarını aşamayacağı hususu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi de hatalı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR