Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6411 K.2024/7902

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ile davalılar ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararınının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacı sigortalının 14.04.2015 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek sigortalı ve yakınları için maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili Mahkemeninin Bakırköy İş Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirket ile dava dışı ... Kağıtçılık Şirketi arasında 15.09.2014 tarihli kaba inşaat sözleşmesi imzalandığını, esasen sorumluluğun asıl yüklenici olan bu şirkete ait olduğunu, ayrıca davalı ...Ş. ile 30.09.2014 tarihinde imzaladıkları sözleşme gereğince kaba inşaatın kalıp yapı işlerinde çalıştırılacak işçilere ait tüm işlerin ve sorumluluğun Hanyurt İnşaat A.Ş.'ye ait olacağının kararlaştırıldığını, kazanın meydana gelmesinde işçinin kusurlu olduğunu, tedavi giderlerini karşıladıklarını ve iddiaların doğru olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kaza geçirdiğini iddia ettiği hizmet ilişkisine konu iş ilişkisinin asıl işverenin ... Kağıtçılık ve taşeronun da diğer davalı şirket olduğunu, müvekkilinin ... İnşaat Şirketinin alt taşeronu olduğunu, olayın iş kazası niteliğinde olmadığını, iş kazası olduğu düşünülse bile müvekkilinin kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

3.Davalı ... Kağıtçılık A.Ş. vekili müvekkili şirketin kusuru olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava ve birleşen İstanbul 30. İş Mahkemesinin 2016/787 Esas sayılı dosyasında; davanın kısmen kabulü ile 1.278,370,66 TL maddi tazminat ile 150.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, maddi tazminat yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen İstanbul 7. İş Mahkemesinin 2021/76 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada;

davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... yönünden yardımcı kişi tazminat talebinin asıl dosyada değerlendirildiğinden talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ile davalılar ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... yönünden yardımcı kişi tazminat talebinin asıl dosyada değerlendirildiğinden hüküm kurulmasına yer olmadığına denilmesi gerekirken, talebin reddine karar verilerek davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu, davacılar ..., ..., ..., ..., ... yönünden ayrı ayrı hükmedilen manevi tazminatlar için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken toplu olarak vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Ambalaj San. ve Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerektiğini, işin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde, ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği,

sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenlerin de asıl işveren olarak nitelendirilemeyeceğini, sözleşme metni incelendiğinde; davalı şirketin kendi işçisini çalıştırmadığını, işin yürütüm ve yönetimine karışmadığının açıkça anlaşıldığını, bu durumda, davalı şirket ... ile ... İnşaat Taah. Tic. Ltd.

Şti. arasında eser sözleşmesi kapsamında "iş sahibi- müteahhit" ilişkisi kurulmuş olunmakla birlikte; bu ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu m.2 uyarınca "asıl işveren - alt işveren" ilişkisi olarak kabulünün hukuken mümkün olmadığını, İlk Derece Mahkemesince de söz konusu bilirkişi raporlarında tespit edilen gerekçelerle;

"... şirketi arsa sahibi olup, fabrika binasının kaba inşaat yapım işini anahtar teslim suretiyle vermesi ve ihale makamı konumunda olması sebebiyle sorumluluğu söz konusu değildir." gerekçesi ile davalı şirket hakkındaki davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verdiğini, mahkemece verilmiş bulunan kararın usul ve yasalara uygun olduğunu, anahtar teslim sözleşmelerde üstlenici olan kişi söz konusu işin belli bir bölümünü değil bütününü teslim aldığından ve alt işveren değil doğrudan işveren olarak tanımlanmakta ve böylesi bir sözleşmede alt işverenlik ilişkisinden söz edilemediğini,

davacının tazminat taleplerinin fahiş miktarda yüksek olup, takdir olunan manevi tazminatın miktarının hakkaniyete uygun olmadığını, davacının kusuru dikkate alındığında, hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmediğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketle diğer davalı ... arasında 15/09/2014 tarihinde imzalanan "Kaba İnşaat Yapım Sözleşmesi" esas alındığında, Sözleşme Hukuku açısından davalı şirketin taşeron olarak, müteahhit toprak sahibi ...'ın çalışanı durumunda olduğunu, O zaman Borçlar Yasası 66 ncı madde gereği ...'ın davalı şirketin sorumluluğunun İlk Derece Mahkemesinin vermiş olduğu kararla yok sayıldığını, davalı şirketin söz konusu inşaatı kendi adına ve hesabına yapmadığını, işveren ...'ın bu nedenle çalışanı durumunda olduğunu,

davaya cevap dilekçesiyle beraber sunulan delil listesinin Mahkeme tarafından kafi derecede değerlendirilmediğini, davalı şirketin kaza sonrası kazaya uğrayan işçiye ve yakınlarına yaptığı ödemelerle, işçinin tedavi gördüğü devlet ve adını verilen özel hastahanelere yapılan ödemelerin yapılan hesaplamalara yansıtılmadığını, davalı şirketin 03.10.2014 tarihinde B sınıfı İş Güvenliği Uzmanı ...

Murat ile imzaladığı "Hizmet Alan İş Yeri ile İş Güvenliği Uzmanı Arasındaki Sözleşmesi" uyarınca, İlk Derece Mahkemesinden davanın İş Güvenliği Uzmanına ihbarının istenildiğini, İlk Derece Mahkemesince ilgiliye ihbar dilekçesinin tebliğ edildiğini, fakat ilgilinin ihbar edilen davalılar arasında yer almadığını, İlk Derece Mahkemesinin ilgili iş güvenlik uzmanını davada tanık olarak dinlediğini, yapılan bu hatanın bozmayı gerektirdiğinin beyanı ile kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bulunan, SGK müfettişliğince hazırlanan raporda İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... adresinde yer alan arazi üzerinde inşa edilecek “Fabrika Binası” ile ilgili olarak İnşaatın "Kaba İnşaat Yapım İşleri"nin, aralarında düzenledikleri 15.09.2014 tarihli sözleşme ile davalı .... tarafından davalı ... Ticaret Ltd.

Şti.’ne verildiği, “Kaba İnşaatın Kalıp Yapım Sözleşmesi” ile kaba inşaatın kalıp yapımı işinin de, aralarında düzenledikleri 30.09.2014 tarihli sözleşme ile davalı ... İnșaat Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...Ş.'ne verilmiş olduğu, davalı ...Ş.'nin, Kurumda ... Kağıtçılık Matbaa Amb. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait 4.4120.06.06.1174056.34.08 sicil no'lu işyeri dosyasında alt işveren statüsünde işlem gördüğü, gerek Özgünes ve gerekse Han-yurť'un SGK bildirimlerini ... üzerinden verdikleri gözetildiğinde, işin bir bütün olarak anahtar teslimi şeklinde devredilmediği, asıl işin bir bölümünün uzmanlık gerektiren hususlarda inşaatın sadece kaba inşaat işlerinin yapımının devredildiği ve Kurum kayıtlarından ... Kağitçilik Matbaa Amb. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait 4.4120.06.06.1174056.34.08 sicil no'lu işyeri dosyasında aracı kodu ile işlem gördükleri anlaşılmakla, davalı ... Kağitçilik Matbaa Amb. San. ve Tic. Ltd. Sti.'nin asıl işveren, davalı ... İnșaat Taah. Tic. Ltd.

Şti. ile davalı ...Ş.'nin silsile yoluyla alt işveren oldukları ve 5510 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi gereğince dava konusu alacaklardan sorumluluklarının bulunduğu, Bakırköy 20. İş Mahkemesinin 2019/34 E. sayılı SGK rücu davası kapsamında alınmış 28.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen kusur oranları ile Mahkemece alınan kusur raporlarının birlikte değerlendirilerek,

kusur raporları arasındaki çelişkileri gideren ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenen, gerekçeli, kusur aidiyet ve oranlarının dayanakları belirtilmek suretiyle tespit edildiği anlaşılan 30.03.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirlenen kusur oranlarının Mahkemece hükme esas alınmasının dosya kapsamına uygun olduğu,

davacının kusur durumu, halen ve bakiye ömrü içerisinde de sürekli bakıcı çalıştırmayıp aile içi bakım dayanışmasından yararlanabileceği de dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesince uygulanan %25 indirim miktarı ile davacının maluliyet oranı, tarafların kusur durumu, paranın satın alma gücü de dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının da makul olduğu,

asıl dava ile birleşen 2021/76 E sayılı dosyada davacılar ..., ..., ..., ..., ... yönünden ayrı ayrı hükmedilen manevi tazminatlar için, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 25.06.2020 tarih 2019/6870 Esas-2020/2744 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere her bir davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinden, bu yönlere ilişkin tarafların istinaf başvurularının yerinde görülmediği,

ancak, davacı tarafın, asıl dosyaya ilişkin dava dilekçesinde, davacı için 5.000,00 TL maddi tazminat, birleşen dosyada ise 5.000,00 TL bakıcı gideri talep ettiği, ıslah dilekçesinde maddi tazminat ve bakıcı giderine ilişkin taleplerini ayrı ayrı artırdığı anlaşılmakla, Mahkemece maddi tazminat ve bakıcı gideri taleplerinin ayrı ayrı hüküm altına alındığı da gözletildiğinde, birleşen dava yönünden bakıcı giderine ilişkin talebin, asıl dosyada karşılandığı gerekçesi ile reddine karar verilmesinin dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmakla, davacının bu hususa ilişkin istinaf başvurusunun kabul edildiği,

öte yandan, ihbar olunan ...'ün Mahkemede tanık olarak dinlendiği anlaşılmakla ifadesinin tanık sıfatı ile değerlendirilemeyeceği, karar başlığında ihbar olunan ...'ün gösterilmemesinin maddi hata olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. Tic. Ltd.

Şti.'nin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, davacının sair istinaf nedenlerinin yerinde görülmemesine ancak gerekçede belirtilen hususlara yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 4. İş Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli 2022/401 Esas-2023/276 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

asıl dava açısından davanın kabulü ile 570.903,70 TL maddi tazminat ile 150.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

Mahkeme dosyası ile birleşen İstanbul 7. İş Mahkemesinin 2021/76 Esas ve 2021/158 Karar sayılı davası açısından davanın kısmen kabulü ile 943.289,28 TL bakıcı giderinden %25 indirim yapılmak sureti ile 707.466,96 TL bakıcı gideri tazminatının kaza tarihi olan 14.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş vekilinin hükmedilen manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK'nın 110 ncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.291,558 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2. Davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş vekilinin hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2..Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup Bölge Adliye Mahkemesince oluşturulan gerekçenin yerinde olduğu dikkate alındığında, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş vekilinin hükmedilen manevi tazminatlara temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2. Davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş vekilinin hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,