Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6445 K.2024/8089

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... isimli çalışanın işten ayrılış tarihi 08.08.2016 olmasına rağmen yanlışlıkla 06.08.2016 tarih olarak yazılmasından kaynaklanan bir maddi hatadan dolayı müvekkil şirkete toplam 301.544,64 TL tutarında borç yüklenildiğini bunun üzerine davacı müvekkil şirket tarafından, ihtirazi kayıt ile söz konusu borcun taksitlendirildiğini, 20.000,00 TL tutarındaki ilk taksidin ödendiğini, davalı kuruma itiraz edildiğini ve söz konusu borcun iptalini, iptali istenen işleme konu olayın insani bir hatadan kaynaklanan maddi bir hata olarak değerlendirilmesini,

Sosyal Güvenlik Kurumu İl Başkanlığı Adana Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Yüreğir Sosyal Güvenlik Merkezinin 30.10.2019 tarihli kararının iptalini ve ödenen bedelin davacı müvekkil şirkete geri ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı Kurum İtiraz Komisyonuna itiraz etmeden ve başvuru yapmadan dava açması nedeniyle davanın usulden reddine ve dava görevli mahkemede açılmadığından davanın görev yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı işyeri hakkında dava dışı ...'in 2016/08 inci döneminde 2 günlük kayıt dışı çalıştırıldığı tespit edildiğinden 73,06 TL sigorta primi ve 2016/4 sayılı genelge uyarınca 2016 yılına ait asgari ücret desteğinin iptali sonucu işverenin yararlanmış olduğu 301.471,58 TL asgari ücret desteği tutarının tahakkuk ettirilerek toplamda 301.544,64 TL borç bildirimi yapıldığı, tahakkuk işleminin 26.09.2019 tarihinde davacı işyerine tebliğ edildiği,

davacı işyerinin 11.10.2019 tarihinde söz konusu sigortalının 08.08.2016 tarihinde iş akdine son verildiği, maddi hata sonucu 06.08.2016 tarih olarak kayıtlara geçildiğinden itiraz ettiği, komisyon tarafından itirazın reddine karar verilerek, davacıya 26.11.2019 tarihinde tebliğ edildiği ve davacının 23.12.2019 tarihinde işbu davayı açtığı anlaşılmakla, 1 aylık yasal süre içinde olduğu kabul edilerek esas incelemeye geçildiği, 5510 sayılı Kanun'un geçici 68 maddesinde prim teşvikinin düzenlendiği özellikle 68/3 fıkrasında "İşverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili 2016 yılına ilişkin olarak,

aylık prim ve hizmet belgelerini veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini yasal süresi içerisinde vermediği, sigorta primlerini yasal süresinde ödemediği, denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalışmadığı durumların tespit edilmesi,

Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması hâllerinde bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendine ilişkin hükümler uygulanmayacağı, ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler bu tecil ve taksitlendirme devam ettiği sürece anılan fıkra hükmünden yararlandırılır" denerek kimlerin prim teşvikinden yararlanamayacağının belirtildiği,

somut olayda ise dava dışı sigortalı ...'in 08.08.2016 tarihinde işten ayrıldığı konusunda uyuşmazlık olmadığı, asıl uyuşmazlığın davacı işveren tarafından 06.08.2016 tarihli olarak yapılan bildirimin maddi hata mı yoksa eksik bildirim mi olduğu konusunda olduğu, ancak davacı işveren tarafından SGK aylık prim ve hizmet belgesinde 06.08.2016 tarihinin çıkış olarak düzenlendiği,

belgenin altında, "bu belgede yazılı bilgilerin işyeri defter ve kayıtlarına uygun olduğunu beyan ve kabul ederiz" denilerek davacı şirketin kaşesinin ve imzasının olması ile bilgilerin doğru olduğu konusunda taahhütte bulunulması nedeniyle, Mahkemece maddi hata olmadığı kanaatine varılarak Kurum işleminin hukuk ve Kanun'a uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, ...'in 08.08.2016 olan işten ayrılış tarihinin 06.08.2016 olarak yazılmasının bir anlık 8 tuşu yerine 6 tuşuna basılmasından kaynaklandığını, tamamen maddi bir hata olduğunu iddia etmiş hukuki dayanaktan yoksun gerekçe ile usul ve yasaya aykırı, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 inci bendi uyarınca oy birliğiyle esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri aynı zamandda 331 inci maddesi ile birlikte, 5510 sayılı Sosyal Sigortaları ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 81 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme Eldeki davada, davacı vekilinin dava dışı işçi ...'in 2016/08 inci ayda 2 günlük kayıt dışı çalıştırıldığı tespit edildiğinden, 2016/4 genelge uyarınca, davacı şirketin 2016 yılına ait asgari ücret desteğinin iptal edildiği ve davacı şirketin yararlanmış olduğu 301.471,58 TL ve 73,06 TL gecikme zammı toplamı 301.544,64 TL borç bildiriminin 13.09.2019 tarihli yazı ile 26.09.2019 tarihinde iş verene tebliği edildiği, iş verenin Kurum borç bildirim kararına itiraz ettiği, Kurum Komisyon kararı ile itirazın reddine karar verilmesi üzerine, Kurum işleminin iptali ve ödenen bedelin iadesini talep ettiği Mahkemece davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davanın Kurum işlemine esas olayın maddi hataya dayandığı iddiası karşısında ilgili sigortalı ...'in beyanı alınarak çalışması olup olmadığı hususunun açıkça ortaya konularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, Mahkemece, belirtilen eksiklik giderilmeden karar verilmesi usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,