Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6465 K.2024/7538

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar SGK Başkanlığı, ..., ..., ..., ... ve ... vekilleri ile ..., ..., ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 15.04.1970 – 01.11.1976 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, davacının 1970-1976 tarihleri arasında kesintisiz çalışmasının mümkün olmadığını, davacının sadece mevsimlik maden arama çalışmalarına katılmış olabileceğini, bunun da SGK’ya bildirilmiş ve primlerinin yatırılmış olduğunu, ayrıca dava konusu iş yerinin 1978 tarihinde ...'a, ondan da ... A.Ş.'ye devredildiğini, ödenmeyen SGK prim borcu varsa bundan devralan şirketin de müteselsilen sorumlu olduğunu ve davanın ... A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, Kurumun şahısların primlerini ödeme gibi bir yükümlülüğünün bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.03.2015 tarih ve 2013/598 - 2015/170 E.K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 08.02.2016 tarih ve 2015/12893 - 2016/1349 E.K. sayılı ilamı ile somut olayda, eksik araştırma, inceleme ve yetersiz tanık beyanları ile karar verildiği,

yapılacak işin, davalı iş yerinin hangi tarihler arasında Yasa kapsamında olduğunu davalı Kurumdan sormak, davalı işverenin hangi tarihler arasında vergi mükellefiyetinin bulunduğunu araştırmak, davalı iş yerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, beyanı alınan tanıkların hizmet cetvellerini davalı Kurumdan istemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer iş yerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa iş yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 20.09.2023 tarih ve 2023/58 - 2023/56 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları ve hüküm kurmaya elverişli 18.06.2021 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalıların murisi Mehmet İçaçan adına kayıtlı ... sicil numaralı ...

Kömür İşletmesi ünvanlı işyerinde 15.04.1970-31.10.1976 tarihleri arasında hizmet akdi ile asgari ücretle tam gün esasına dayalı kesintili mevsimlik işçi olarak çalıştığı, işveren tarafından 15.04.1970-31.10.1976 tarihleri arasındaki çalışmalarından 171 gün çalışmasının Kuruma bildirildiği,

buna karşılık 15.04.1970 - 31.10.1970 tarihleri arası 122 gün, 01.05.1971 - 31.10.1971 tarihleri arası 144 gün, 01.05.1972 - 31.10.1972 tarihleri arası 138 gün, 01.05.1973 - 31.10.1973 tarihleri arası 180 gün, 01.05.1974 - 31.10.1974 tarihleri arası 180 gün, 01.05.1975 - 31.10.1975 tarihleri arası 180 gün ve 01.08.1976 - 31.10.1976 tarihleri arası 70 gün olmak üzere toplam 1014 gün çalışmasının Kuruma bildirilmemiş eksik sigortalı günlerinin bulunduğu kanaatine varılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar SGK Başkanlığı, ..., ..., ..., ... ve ... vekilleri ile ..., ..., ..., ... ve ... temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili, hak düşürücü süre, zamanaşımı, husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, çalışma olgusunun hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde ortaya konulamadığını, bozma ilamının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, hak düşürücü sürenin nazara alınmadığını, lehe olan tanık beyanlarının değerlendirilmediğini, davacının çalışmalarının kesintili ve mevsimlik olduğunu, davanın tümden reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğunu belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ... vekili, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, hak düşürücü sürenin nazara alınmadığını, lehe olan tanık beyanlarının değerlendirilmediğini, davacının çalışmalarının kesintili ve mevsimlik olduğunu, iş yeri devri söz konusu olduğundan devralanların davaya dahil edilmesi gerektiğini belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

4.Davalılar ... ve ... vekilleri, eksik inceleme sonucu verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hak düşürücü sürenin dikkate alınmadığını, davalı şirketin 1978 yılında tüm aktifi ve pasifi ile ...'a devredildiği dolayısıyla davalıların sorumluluğunun bulunmadığını, davacının mevsimlik yevmiye usulü çalıştığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

5.Davalı ... vekili, eksik inceleme sonucu verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hak düşürücü sürenin dikkate alınmadığını, davalı şirketin 1978 yılında tüm aktifi ve pasifi ile ...'a devredildiği dolayısıyla davalıların sorumluluğunun bulunmadığını, davacının mevsimlik yevmiye usulü çalıştığını belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

6.Davalı ..., öncelikle hak düşürücü sürenin dikkate alınmadığını, Mahkeme kararının aleyhe olan hususlarını kabul etmediklerini, eksik araştırma ile karar verildiğini, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, bu anlamda bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini belirterek, kararın bozulmasını istemişlerdir.

7.Davalılar ..., ... ve ..., öncelikle hak düşürücü sürenin dikkate alınmadığını, Mahkeme kararının aleyhe olan hususlarını kabul etmediklerini, eksik araştırma ile karar verildiğini, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, bu anlamda bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini belirterek, kararın bozulmasını istemişlerdir.

8.Davalı ..., Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, hak düşürücü sürenin nazara alınmadığını, lehe olan tanık beyanlarının değerlendirilmediğini, davacının çalışmalarının kesintili ve mevsimlik olduğunu, davanın tümden reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğunu belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar davalılar SGK Başkanlığı, ..., ..., ..., ... ve ... vekilleri ile ..., ..., ..., ... ve ...'in yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Fazla alınan temyiz harcının ... ve ...'a iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harçların temyiz edenlerden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'ya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,