Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6466 K.2025/2776

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, davacının 30.07.2011- 02.01.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davalının davacı ile kendisinin 30.07.2011 tarihinde karşılıklı irade beyanı ve rızaya dayalı olarak evlenmeye karar aldıklarını ve kendisinin evinde beraber yaşamaya başladıklarını, davacının ölen ilk eşinden aldığı dul maaşının kesilmemesi için ısrarla resmi nikah istemediğini belirttiğini, birlikte yaşarken davacının ikinci eşini bıçakla ağır yaralamak suçundan dolayı 10.04.2012 tarihinde cezaevine girdiğini, Denetimli Serbestlik Yasası'ndan yararlanılarak 07.01.2013 günü tahliye olduğunu, tekrar beraber yaşamaya başladıklarını,

davacının tahliyeden sonra 28.08.2013 tarihine kadar Denetimli Serbestlik Yasası gereğince ücretsiz kamu hizmetinde bulunduğunu, kendisinin emekli sağlık memuru olarak 04.01.2006 tarihinden bu yana ... Cad.

No:321/A .../İzmir adresinde sağlık kabini işlettiğini, davacı ile hiçbir zaman yazılı veya sözlü bir iş akdinin olmadığını, davacının .... semt polikliniği yanında, bazen de Narlıdere dışında seyyar oyuncak satışı yapmaya başladığını, davacının oyuncak satışı yapmadığı ve ...

Ticarette çalışmadığı günlerde “evde sıkılıyorum” diyerek çalıştırdığı sağlık kabinine geldiğini, öğle yemeğini beraber yediklerini, bilgisayarda facebooka girip müzik dinlediğini, kendisinin hasta ile ilgilenirken başka bir hasta gelirse kendi isteği ile gelen hastayı karşıladığını, bazen kendisine sorarak onlara randevuyu verdiğini, evlilik birliği oluşturmak amacıyla ortak yaşam sürdürdüklerini, davacının “aile hukuki ilişkisi” dahilinde şahsına yardımda bulunduğunu, fiilen ücretli olarak çalışmayan eşlerin sigortalı işçi olarak sayılmadığını, davanın tamamen şahsi bir husumetle ikame edildiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili; çalışma olgusunun yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delilerle kanıtlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.03.2019 tarihli ve 2016/181 E., 2019/77 K. sayılı kararıyla davanın kabulüne, davacının davalı iş veren ...'a ait 14768.... sicil sayılı işyerinde 30.07.2011-09.04.2012 ve 08.01.2013-02.01.2016 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1327 gün çalıştığı, 1327 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 21.06.2021 tarih ve 2019/932 E., 2021/1067 K. sayılı kararı ile davalı vekili ve fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile.

İzmir 12. İş Mahkemesi'nin 14.03.2019 tarih, 2016/181 Esas ve 2019/77 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işveren ...'a ait 147687....sicil sayılı işyerinde 30.07.2011 - 31.12.2011 döneminde 152 gün, 01.01.2012 - 09.04.2012 döneminde 99 gün, 08.01.2013 - 24.01.2013 döneminde 17 gün, 13.04.2013 - 31.12.2013 döneminde 258 gün, 01.01.2014 - 31.12.2014 döneminde 360 gün, 01.01.2015 - 31.12.2015 döneminde 360 gün,

01.01.2016 - 02.01.2016 döneminde 2 gün olmak üzere toplam 1248 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının ve 1248 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, yargılama aşamasında sunulan davadan feragat dilekçesi ve sonrasında bundan vazgeçmeye ilişkin dilekçesi hakkında "...kesin hüküm sonucunu doğuracak feragat beyanının mümkün olmadığı eldeki davada; irade bozukluğu içerdiği belirtilen beyana HMK 123 veya 150 nci maddesi uyarınca anlam yüklenmesi de mümkün olmadığından; dosyanın iadesine dayanak yapılan 18.01.2022 tarihli dilekçe nedeniyle HMK 310/3 maddesi uyarınca bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur." gerekçesiyle "1-Davacının davadan feragat iradesinin bulunmadığı anlaşılmakla HMK. 310/3 üncü maddesi uyarınca karar verilmesine yer olmadığına," dair 01.06.2022 tarihli ek karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece; dosyaya sunulmuş olan ajandanın yeterince incelenmediği, işverenliğin sünnet, kulak delme, hızma takma, iğne yapma girişimlerinde bulunduğu, ajandada bir kısım girişim yapılan kişilerin isimlerinin yer aldığı, Mahkemece bu kişiler yönünden yeterince araştırma yapılmadığı,

diğer taraftan iş yeri önünde davacının oyuncak sattığı belirgin olup her ne kadar İlk Derece Mahkemesince bunun baskın çalışma olmadığı değerlendirilmiş ise de bu konuda da yeterince araştırma yapılmadığı anlaşılmakla, ajandada adı geçenlerden ulaşılabilen tanıkların ifadesine başvurularak çalışmanın niteliğinin belirlenmesi, gerektiğinde tam - kısmi çalışmanın değerlendirilmesi, iş yeri önünde oyuncak satım işinin hangi saatler arasında gerçekleştiğinin daha detaylı araştırılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işveren ...'a ait 1476876.35 sicil sayılı işyerinde 30.07.2011 - 31.12.2011 döneminde 152 gün, 01.01.2012 - 09.04.2012 döneminde 99 gün, 08.01.2013 - 24.01.2013 döneminde 17 gün, 13.04.2013 - 31.12.2013 döneminde 258 gün, 01.01.2014 - 31.12.2014 döneminde 360 gün, 01.01.2015 - 31.12.2015 döneminde 360 gün, 01.01.2016 - 02.01.2016 döneminde 2 gün olmak üzere toplam 1248 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının ve 1248 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, yeterli inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, çalışmanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR