Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6469 K.2024/10436

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit ve alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; bayram ikramiyesi yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer talepler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacı vekili; davacının Yapı ve Kredi Bankası'nda çalıştığı dönemde malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası prim kesintisinin yüksek orandan yapıldığından fazladan yapılan kesintilerin öncelikle yaşlılık aylığına intibakının yapılmasını, intibak sonucu eksik ödemeden kaynaklanan emekli maaşı farklarının geçmişe dönük faiziyle birlikte ödenmesini, intibakın mümkün olmaması halinde fazladan yapılan kesintilerin faiziyle birlikte ödenmesini, ayrıca bayram İkramiyesi hakkının olduğuna karar verilerek, ödenmeyen bayram ikramiyesi alacaklarının faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili.

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş Mensupları Yardım ve Emekli Sandığı Vakfı tarafından hiçbir dönemde mensuplarından %14 oranının üzerinde prim kesilmediğini ve 506 ve 5510 sayılı Kanun hükümleri uyarınca gerekli prim kesintilerinin yapıldığını, önceleri çalışandan alınan %14'lük primin tamamının malullük, yaşlılık, ölüm sigortası primi başlığı altında toplandığını, bu dönemde sandığın genel sağlık sigortası harcamasının Sandığın aktüeryal olarak açık vermemesi ve sigorta yardımlarını yapma konusunda zafiyet yaşanmaması nedeniyle Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. tarafından karşılandığını, işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu,

Hazine ve Maliye Bakanlığınca 506 sayılı Kanun'un Geçici 20 inci maddesi kapsamında olan sandıklardan aylık/gelir alanlara da bayram ikramiyesi ödenmesine dair ilgili maddede bir hüküm bulunmaması nedeniyle herhangi bir ödemenin yapılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.03.2022 tarihli ve 2020/430 E., 2022/188 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabuüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli ve 2022/1270 E., 2022/2826 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalı vekilinin istinaf isteminin kesinlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; bayram ikramiyeleri yönünden kesinliğin söz konusu olmadığına işaret edilerek, "Sosyal Güvenlik Kurumuna usulüne uygun şekilde husumet yöneltilerek gösterilecek bütün deliller toplandıktan sonra, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar sulh olduğundan Sosyal Güvenlik Kurumunun davaya dahil edilmesine ilişkin tensip kararından vazgeçilerek, "Yapılan yargılama, uyulmasına karar verilen yargıtay bozma ilamı, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamından; davacının bayram ikramiyesi ve ferileri talebi yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının yersiz prim iadesi ve aylık fark ödenmesi talepleri yönünden davalı işleminin yerinde olduğu anlaşılmakla bu talepler yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş, davacının miktar yönünden taleplerinin konusuz kaldığı, tespit talebi yönünden taleplerinin ise reddedildiği gözetilerek vekalet ücreti yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle

"a) Davacının bayram ikramiyesi ve ferileri talebi yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

b) Diğer talepler yönünden davanın reddine, " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, aleyhe vekalet ücreti olmaması gerektiğini, diğer talepler yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta prim kesintilerinin aylığa yansıtılıp yansıtılmayacağı aksi takdirde fazla prim ödemelerinin iadesi hususu, 7143 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanuna ilave edilen Ek 18 inci madde kapsamından davacının yararlanıp yararlanmayacağı ile davacı aleyhine verilen vekalet ücretinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)124 ncü maddesi, 331 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bentler dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İlk Derece Mahkemesince uyulan bozma ilamında, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun davaya dahil edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece sulh olduğu gerekçesiyle bu husustan vazgeçilerek yukarıdaki şekilde karar verildiği görülmüştür.

3.Bir önceki bozma ilamında da değinildiği üzere, 5510 sayılı Kanun'un Ek 18 inci maddesinde belirtilen "Birden fazla dosyadan gelir ve aylık alanlara en fazla ödemeye imkân veren bir dosya üzerinden ödeme yapılır." hüküm gereği, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya bağlanan ölüm aylığı nedeniyle verilen bayram ikramiyesinin iptali söz konusu olabileceğinden, hak alanı etkilenen Sosyal Güvenlik Kurumuna HMK'nın 124 üncü maddesi kapsamında usulüne uygun şekilde husumet yöneltilerek gösterilecek bütün deliller toplandıktan sonra, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Zira, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya bağlanan ölüm aylığı nedeniyle verilen bayram ikramiyesi yönünden işbu dava sonrası yapılmış bir tasarruf dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

2.Öte yandan, bayram ikramiyesi yönünden her ne kadar konusuz kalma söz konusu ise de, dava açıldıktan sonra ödemenin yapılması ile dava açıldığı tarih itibariyle davacının bu talep yönünden haklı olduğu belirgin olmakla, yargılama giderleri yönünden bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,