Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6552 K.2024/9706

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili ile davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 27.08.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında sigortalısı ...'ın vefat ettiğini, hak sahiplerinden ...'ya 9.409,75 TL, ...'a 11.820,27 TL, ... 5.269,53 TL, ...'a 36.889,09 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 125.336,77 TL hastane ve tedavi masrafı yapıldığını, kazanın Bozüyük-Mekece yolunun iyileştirilmesi kapsamında Mön İnşaata ihale edilen işin alt yüklenicisinin ... Ltd. Şti. olduğunu, bu firmanın ... Ltd.

Şti.'nden kiraladığı ekskavatörün ... tarafından kullanılması sırasında olduğunu, davalıların 5510 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi gereğince sorumlu olduklarını, işe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi gereğince sorumluluk doğduğunu, kusur oranlarının henüz belli olmadığından şimdilik 50.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.04.2016 tarihli, 2014/46 Esas, 2016/470Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulü ile toplam 33.342,92 TL peşin değer giderinin (... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. açısından tam diğer davalılar açısından 6.658,58 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla ) onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, taleple bağlı kalınarak toplam 15.667,10 TL tedavi giderinin sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ile davalılardan Mön İnşaat Ltd. Şti., ... ve ... vekillleri, ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 17.03.2021 tarihli ve 2020/11248 Esas, 2021/3512 Karar sayılı bozma kararında; dosya kapsamından, asıl işveren ... İnşaat ve Ticaret Ltd.

Şti. tarafından yüklenilen Bozüyük-Bilecik Karayolu inşaatının, servis yolu dahil kafa ve palye hendeği kazısı yapılması, beton hariç ve her türlü işçilik dahil olmak üzere kafa hendeği ve palye hendeği beton kaplama yapılması, taş duvarı yapılması, gömme oluklu derz yapımı, kalıp ve işçilik dahil orta refüj betonu dökülmesi işlerinin alt işveren ... Mühendislik İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti.'ye, 01.01.2009 tarihli taşeron sözleşmesi ile devredildiği, alt işveren ...

Mühendislik İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin, sözleşmeyle üstlendiği işleri yapmak amacıyla davalı ...'in sahibi ve yetkilisi bulunduğu ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.den aralarındaki şifai anlaşmayla ekskavatör kiraladığı, kiralanan iş makinasının faaliyetlerini taşeron şirketin çalışma sahasında gerçekleştirdiği, ekskavatörü kullanan ... İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti. işçisi mütevaffanın demir rayların üzerinden geçmeye çalışması sırasında kazanın meydana geldiği, buna göre, yapılan işin niteliği dikkate alındığında asıl işveren Mön İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. ve alt işveren ... Mühendislik İnşaat Taahhüt Tic. Ltd.

Şti.’nin çalışma sahasında yapılan işin sağlığı ve güvenliği yönünden denetim ve gözetim ile işçilere müdahale yetki ve yükümlülüğünün, çalışanların iş güvenliğinin sağlanması anılan şirketler ve yetkililerinde olması, iş makinesinin bu şirketler emrinde çalıştırılması, uzak riskli alanda çalıştırmaya gönderdiği işçisine iş güvenliği eğitiminin verilmesi, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri konusunda donanım kazandırması ise ... İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından yerine getirilmesinin gerekmesi, davalı ...’in kaza mahalinde bulunması ve işi kontrol etmesi gibi herhangi bir sorumluluğunun olmaması ve ceza yargılamasında Yargıtay 12. Ceza Dairesinin ...’in kusurlu bulunmadığından beraat etmesi gerektiği yönündeki bozma ilamı karşısında, Mahkemece davalı ...’in şahsi sorumluluğuna gidilemeyeceğine ilişkin olarak bu hususlar değerlendirilmeksizin, sahibi ve yetkilisi bulunduğu ... İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ye verilen kusur yanında, ...’e de kusur atfedilmesi isabetli bulunmadığından ve somut olayda, davacı Kurum tarafından dava dilekçesinde anılan 23. madde hükümlerine de dayanılarak talep edilmiş ise de yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde 23. madde hükümleri değerlendirilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve raporda davalı ... İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. işçisi ve ekskavatör operatörü sigortalı ...' ın; % 75 kusurlu olduğu, davalı asıl işveren ... ile sorumlu proje müdürü davalı, ..., davalı sorumlu saha mühendisi ... ve davalı alt işveren ...

Mühendislik Enerji İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi hissedarı ve yetkilisi davalı ... ile davalı işçilerden sorumlu davalı ...' ın işveren/işveren vekili sıfatıyla % 20 oranında kusurlu oldukları; buna göre kusur dağılımının davalı asıl işveren ... ile şirket yetkilileri/ işveren vekilleri ... ile ...' nın toplam kusurunun % 10 olduğu, ( kusur dağılımının, asıl işveren; davalı asıl işveren ... % 4, proje müdürü ..., % 3, sorumlu saha mühendisi ..., % 3) davalı alt işveren ...

Mühendislik Enerji İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi hissedarı ve yetkilisi davalı ... ile şirket adına işçi sorumlusu/işveren vekili ...'ın toplam kusurunun % 10 olduğu, (kusur dağılımının, alt işveren ... Mühendislik Enerji İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi ve hissedar ... yönünden birlikte ve eşit dağılımla % 7 ( % 3,5+% 3,5), şirket adına işçilerden sorumlu ... yönünden % 3), müteveffanın işvereni davalı ... İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'nin dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde % 5 kusurlu olduğu, ...'in kusursuz olduğu belirtilmiş olup bilirkişi raporunun usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olduğu nazara alınarak hükme esas alınmış yine Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda hesap bilirkişinden rapor alınmış olup, bilirkişi raporu usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmakla hükme esas alınmış davalı ...'in kusuru bulunmadığından davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise davanın kabulü karar verilmekle;

davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalı ... yönünden davanın reddine, 38.118,69 TL peşin sermaye değerli gelirin (Davalılar ..., ..., ..., ... Mühendislik Enerji İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... yönünden 15.247,48 TL ile sınırlı olmak üzere ), onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (... hariç) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 78.335,48 TL tedavi masrafının (Davalılar ..., ..., ..., ...

Mühendislik Enerji İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... yönünden 31.334,19 TL ile sınırlı olmak üzere ) sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (... hariç) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ile davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili; olaydaki kusur oranlarını kabul etmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili; olaydaki kusur oranlarını kabul etmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 21, 23 ve 8 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Kurum vekili ile davalı ... Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,