Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7076 K.2025/10293

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından bir kısım sigortalılık bildirimlerinin sahte olduğundan bahisle bildirimlerin iptal edildiğini, bu nedenle yaşlılık aylığı koşullarını da kaybettiğinden yaşlılık aylığı kesilerek borç tahakkuk ettirildiğini beyanla davalı Kurum işleminin iptali ile ödenmeyen aylıkların 01.03.2011 tarihinden itibaren faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava açmakta hukuki yararının olmadığını, daha önce aynı konuda kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının çalışmalarının fiili olmadığı ve bu şekilde tahsis yapılmasını sağladığı, bu kapsamda iyi niyetten bahsedilemeyeceği gibi, Kurumun herhangi bir hatasının da söz konusu olmadığı, davalı Kurumun 5510 sayılı Kanunun 96/1-a maddeleri kapsamında borç tahakkuku yapması işleminde yasal düzenlemelere aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; dava dilekçesi ile iptali istenilen Manisa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Sosyal Güvenlik Merkezinin 28.10.2021 Tarihli yazısında davacıya 01.03.2011 Tarihinden itibaren aylık bağlanmamasına gerekçe olarak; " ...

Mahkeme kararındaki idari işlemden bağımsız olarak Müfettiş raporu gereği iptal edilen hizmetlerinizden dolayı emekli aylığınız bağlanma tarihi itibarıyla iptal edilmiştir." ifadesine yer verilmişse de Manisa 3. İş Mahkemesinin 2013/288 E ve 2017/240 K sayılı kararı ile davacıya 01.03.2011 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmiş olması,

anılan kararın gerekçesinde özellikle 21.11.2007 – 01.01.2008 ve 22.02.2010 – 15.02.2011 tarihleri arasındaki çalışmaların neden iptal edildiği belirtilmeden iptal edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunun, bu çalışmaların geçerli sayılması gerektiğinin açıkça ifade edilmiş olması ve ayrıca; anılan karara ilişkin Dairenin 28.12.2017 Tarih ve 2017/2675 E, 2017/1791 Karar sayılı kararı Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16.10.2019 Tarih ve 2018/924 E, 2019/7479 Karar sayılı kararı ile onanmış olması hep birlikte değerlendirildiğinde;

davacının 01.03.2011 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığına dair bir kesin hüküm bulunduğu her ne kadar davalı Kurum vekili tarafından cevap dilekçesinde; davacının dava açmakta hukuki yararının olmadığı, daha önce aynı konuda kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğu ve bu nedenle davanın reddinin gerektiği beyan edilmişse de; dava dilekçesi ile iptal istenilen Manisa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ...

Sosyal Güvenlik Merkezinin 28.10.2021 Tarihli yazısının yeni bir işlem olması ve İlk Derece Mahkemesince de sahte sigortalılık yönünden değerlendirme yapılarak davanın reddine karar verilmiş olması nedeni ile davalı Kurum vekilinin söz konusu beyanı yerinde bulunmamış, sonuç itibarıyla.

6100 sayılı Kanun 'un 355. maddesinde yer alan ve incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede; istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında kabulünün gerektiği, ancak söz konusu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak.

6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş olup;

1-Davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile Manisa 3. İş Mahkemesince verilen 21.11.2023 tarih, 2023/65 Esas ve 2023/430 Karar sayılı kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına, 2-Davanın kabulü ile Manisa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 28.10.2021 tarih ve E-11234260-804.01-34167781 sayılı yazısının iptaline, davacının 01.03.2011 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının ve ödenmeyen aylıkların ödenmesi gereken aylardan itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işleminde hata olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı davalı Kurum tarafından bir kısım sigortalılık bildirimlerinin sahte olduğundan bahisle bildirimlerin iptal edildiğini, bu nedenle yaşlılık aylığı koşullarını da kaybettiğinden yaşlılık aylığı kesilerek borç tahakkuk ettirildiğini beyanla davalı Kurum işleminin iptali ile ödenmeyen aylıkların 01.03.2011 tarihinden itibaren faizi ile tahsilini talep etmiş olup Bölge Adliye Mahkemesince Manisa 3. İş Mahkemesinin 2013/288 E ve 2017/240 K sayılı kararı ile davacıya 01.03.2011 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmiş olması,

anılan kararın gerekçesinde özellikle 21.11.2007 – 01.01.2008 ve 22.02.2010 – 15.02.2011 tarihleri arasındaki çalışmaların neden iptal edildiği belirtilmeden iptal edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunun, bu çalışmaların geçerli sayılması gerektiğinin açıkça ifade edilmiş olması ve ayrıca; anılan karara ilişkin Dairenin 28.12.2017 Tarih ve 2017/2675 E., 2017/1791 K. sayılı kararı Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16.10.2019 Tarih ve 2018/924 Esas, 2019/7479 Karar sayılı kararı ile onanmış olması hep birlikte değerlendirildiğinde;

davacının 01.03.2011 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığına dair bir kesin hüküm bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş hüküm yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Bölge Adliye Mahkemesince kesin hüküm teşkil ettiği belirtilen Manisa 3. İş Mahkemesinin 2013/288 Esas ve 2017/240 Karar sayılı kararında gerekçe kısmında işbu davaya konu talebe ilişkin değerledirme olduğu gerekçesiyle söz konusu kararın kesin hüküm niteliğinde olduğuna ilişkin değerlendirme hatalıdır. Şöyle ki kesin hüküm, hüküm sonucuna ilişkin olup gerekçede ifade edilen açıklamalar kesin hüküm oluşturmaz, kaldı ki esas alınan kararda fiili olmadığı gerekçesiyle iptal edilen çalışmaların gerçekliği hususunda yapılan bir araştırma ve değerlendirme de bulunmamaktadır. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesince esasa ilişkin bir değerlendirme yapılması gerekirken kesin hüküm olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

VI. KARAR