Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7091 K.2024/7826

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın ... mirasçıları yönünden reddine, ... mirasçıları yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın ... mirasçıları yönünden husumet nedeniyle reddine, ... mirasçıları yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 14.05.1984 tarihinden 31.08.1985 tarihine kadar ... sigorta sicil no’lu işyerinde ve 01.09.1985 tarihinden 31.12.1988 tarihine kadar 18631735 sicil no’lu işyerinde aralıksız çalıştığı, bu çalışmalarının SGK Başkanlığına bildirilmediği iddiasıyla 14.05.1985 – 31.12.1988 tarihleri arasındaki bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının resmi belge vasfında olduğu, aksinin ancak yazılı deliller, ücret bordroları ve sair nitelikteki belgeler ile ispat edilebileceği, çalışma iddiasının soyut nitelikte olduğu, dava konusu istemin sadece tanık ile ispatlanmasının mümkün olmadığı ve hak düşürücü sürenin geçtiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Yargılamanın devamı sırasında vefat eden davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre kapsamına girdiği, davalının talep konusu dönemde davacıyı çalıştırmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının dahili davalılar murisi ...’a ait ... sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinde 14.05.1984 - 31.08.1985 tarihleri arasında hizmet akdine tabi, asgari ücretle toplam 468 gün çalıştığı bu çalışmasının tümünün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, dahili davalılar murisi ...’a ait ... sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinde 01.09.1985 - 31.12.1989 tarihleri arasında hizmet akdine tabi, asgari ücretle toplam 1560 gün çalıştığı, bu çalışmasının 480 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği, 1080 günlük çalışmasının ise bildirilmediği,

dahili davalı ...’in işveren ... ile ortaklığı 30.09.1980 - 31.12.1983 tarihleri arasında sürdüğünden, ...’in dava konusu dönemde işverenlik sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle davacının dahili davalı ... hakkındaki davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının diğer dahili davalılar hakkında davasının kabulüne, davacının dahili davalılar murisi ...’a ait ... sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinde 14.05.1984 - 31.08.1985 tarihleri arasında hizmet akdine tabi, asgari ücretle toplam 468 gün çalıştığı bu çalışmasının tümünün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin tespitine,

davacının dahili davalılar murisi ...’a ait ... sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinde 01.09.1985 - 31.12.1989 tarihleri arasında hizmet akdine tabi, asgari ücretle toplam 1560 gün çalıştığı, bu çalışmasının 480 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği, 1080 günlük çalışmasının ise bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik incelemeye dayanan bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, davacının davasını ispatlayamadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının çalıştığını ileri sürdüğü iş yerinin babasına ait olması, daha önce annesinin de burada çalıştığına yönelik iddialarla hizmet tespiti davası açmış olup sigortalılık süresi kazanması, bir kısım dönem bordrolarında ...'ın erkek çocuklarının da iş yerinden dönem dönem bildirimlerinin yapılmış olması, iş yerinin ekmek imalatı mahiyetli olması dikkate alındığında ve ...'ın kendisinin, eşinin ve davacı ile birlikte diğer tüm çocuklarının çalışmasını gerektirecek nitelikte olmaması,

buna karşılık ...'a ait iş yerinde ailesi dışında da çalışanlara ilişkin bildirimler yapılmış olması, işletmenin aile işletmesi niteliğinde olması gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacı ile babası ... arasındaki ilişkinin işçi işveren ilişkisi niteliğinde olmadığı, bağımlılık unsurunun gerçekleşmediği,

davacının hizmet akdine tabi çalışma nedeniyle zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi olanağının bulunmadığı gerekçesiyle fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İzmir 9. İş Mahkemesinin 12.04.2023 tarih, 2018/257 Esas ve 2023/150 Karar sayılı ilâmının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davacının dahili davalı ... hakkındaki davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının diğer dahili davalılar hakkındaki davasının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanık delilleri ile hizmet tespiti iddialarının ispat edilebileceği, tanıkların dava dilekçesindeki iddiaları doğruladığı, davacının ailesine ait iş yerinde çalışmasının davanın reddini gerektirmeyeceği, çalışmanın gerçek ve fiili olduğu temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davalılar nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 14.05.1985 - 31.12.1988 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,