Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7188 K.2024/7877

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 04.05.2005 tarihinden emekli olduğu 30.10.2018 tarihine kadar davalı şirkette boyacı olarak çalıştığını, tüm çalışma süresi boyunca maaşının asgari ücret kısmının bankaya yatırıldığını, kalan tutarın ise elden ödendiğini, SGK primlerinin de asgari ücretten yatırıldığını, son net maaşının 2.700,00 TL (2.500,00 + 200,00 TL AGİ) olduğunu, bankacılık işlemlerinde kullanmak için iş yerinden aldığı bazı bordrolarda ücretin asgari ücretin üzerinde olduğunun görüldüğünü,

Finansbank Meşrutiyet şubesindeki 13975252 nolu konut kredisi işleminde davalı iş yerinden aldığı gerçek maaşını gösterir bordrosunun mevcut olduğunu ileri sürerek, davacının davalı iş yerinde 04.05.2005-30.10.2018 tarihleri arasında eksik bildirilen hizmetleri ile tüm çalışma dönemi boyunca gerçek maaşı üzerinden prime esas ücretinin tespitine ve Kurum kayıtlarının buna göre düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının davalı şirkette 01.11.2005–30.10.2018 tarihleri arasında montaj ve bir takım getir götür işleri gibi vasıfsız işlerde çalıştığını, yaptığı işin Kuruma 8219.01 kodu ile “metal mamuller montaj işçisi” olarak bildirildiğini, davacının davalı iş yerinde işe giriş tarihinin 01.11.2005 olduğunu, asgari ücretle çalıştığını, ancak emeklilik nedeniyle işten ayrıldığı 30.10.2018 tarihi itibariyle 2.475 TL brüt ücretle çalıştığını, tüm ödemelerin banka yoluyla yapıldığını ve ücret bordrolarının davacı tarafından ihtirazi kayıtsız imzalandığını,

sigortasının eksiksiz ve tam olarak gerçek ücreti üzerinden Kuruma bildirildiğini, dava dilekçesinde farklı zamanlarda alındığı iddia edilen bordrolardan söz edilmiş ise de çalışanların işverenden kredi çekebilmek için aldıkları ücretten daha yüksek ücret aldıklarına dair belge talep etmelerinin sık yaşanan bir durum olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Kuruma bildirilen ücretinin asgari ücret olduğunu, aksini gösteren hiçbir kayıt bulunmadığını, davanın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle davacının çalışmalarının geçtiği dönemin açıklattırılmasını ve resen yöntemince araştırma yapılması gerektiğini, Kurumun herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yapılan yargılama, toplanan deliller, celp ve ibraz olunan bilgi ve belgeler, tanık beyanları ve tüm kapsamından, davacının Ankara Batı 3. İş Mahkemesinde tanıt sıfatıyla verdiği beyanında, işe 2005 veya 2006 yılı 10 uncu ayı gibi başladığını ifade ettiği, bu beyan ile uyumlu bir şekilde 01.11.2005 tarihinden itibaren bildirimleri yapıldığı,

dinlenen resen tanıkların beyanı ve davacının bir kısım belgelerde imzalı beyanı göz önüne alındığında, davacının iddia ettiği gibi 04.05.2005 tarihinde işe başladığına dair yazılı bir belge veya görgüye dayalı tanık beyanı olmadığından 04.05.2005-31.10.2005 tarihleri arası için bir hizmet süresi tespit olunamadığı, öte yandan, davacının yazılı belge olarak sunduğu ve bankadan gelen cevaba göre, konut kredisi dosyasında kullanılan bordroda davacının ücretinin aylık 2.100,00-TL olduğu, 2009/9 ayda brüt asgari ücret 693,00-TL olmakla bu bordronun o günkü asgari ücretin 2.100 / 693 = 3,03 katı olduğu,

bu belgeye göre davacının ücretinin iş sözleşmesinin feshi tarihine aylık net 4.400,00 TL'ye yakın olması gerekeceği, ancak davacının iddiasının aylık net agi hariç 2.500,00 TL olduğu, bu itibarla davacının iddiasının konut kredisi dosyasında ibraz ettiği bordro ile uyumlu olmadığı, bu bordronun kredi kullanmak için düzenlendiği, uygulamada işçilerin bankadan kredi almak maksadı ile işverenden aldığı ücretten yüksek miktarda ücret aldığına dair bordro ya da belge isteyebildiği, Yargıtay içtihatlarının da bu tür belgelerin hizmet tespitinde esas alınacak olmakla beraber SPEK tespitinde esas olamayacağı yönünde olduğu,

resen dinlenen tanıklar ..., ..., ..., ...'in beyanlarında iş yerinde ücretlerin bankaya ödendiğini beyan ettikleri, daha önce iş yerinde 2014-2018 yılları arasında yapılan birkaç denetimde ücretin bir kısmının elden ödenerek sigortaya bildirilmediği iddiasıyla inceleme yapıldığı, ancak alınan işçi beyanlarından ücretin tamamın bankaya yattığının denetim raporlarına yansıdığı anlaşılmakla, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacının en son agi dahil net 2.700,00 TL ücret aldığını ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik araştırma ve değerlendirme sonucunda hüküm kurulduğunu, tanık beyanlarının iddialarını ispatladığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece dinlenen tanık beyanları, Kurum denetim raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının davalı iş yerinde bildirim tarihinden önce çalışmaya başladığına yönelik ve prime esas gerçek kazancının davalı işverence Kuruma bildirilen tutardan fazla olduğu yönündeki iddiasının ispatlanamadığından Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekilinin temyiz sebepleri Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci ve 86/9 uncu maddeleri.

3.Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,