Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7267 K.2024/7800

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; 31.12.2006 - 02.02.2007 ve 31.12.2012 - 10.01.2013 tarihleri arasında çalışmalarının Kuruma bildirilmediği belirterek; davalı şirketin işçisi olarak 06.05.1999 - 27.03.2015 tarihleri arasında sürekli hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, belirtilen tarihler arasındaki hizmet süresindeki primine esas kazançlarının aylık net 4.000,00 TL olduğunun tespitine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işe giriş çıkış bildirgeleri incelendiğinde davacının kesintisiz çalışmadığını, kıdem tazminatı ödenmek suretiyle iş akdinin sona erdiğini, belirterek; açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, 06.05.1999 - 27.03.2015 tarihleri arasında sondaj makinesi operatörü olarak davalı şirkette çalıştığı, arazide sondaj işi yaptığı, kış aylarında arazide koşullar elverişli olmadığı için sondaj işinin yapılamadığı, yapılan işin niteliği ve arazi ile iklim koşulları dikkate alındığında bildirim dışı bulunan 01.01.2007 - 01.02.2007 ve 01.01.2013 - 09.01.2013 tarihleri arasında mevsim itibariyle çalışmaya ara verilmiş olabileceği gerekçesi ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, Mahkemece verilen kararda her ne kadar işin niteliği arazi ve iklim koşulları dikkate alındığında talebin yerinde olmadığı gerekçe kılınmak suretiyle davanın reddine dair hüküm tesis edilmiş ise de davacının hizmet cetveli irdelendiğinde kış dönemlerinde tam bildirimli olacak şekilde davalı nezdinde hizmetlerinin yer aldığı anlaşılmakla Mahkemece verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

3.Bu kapsamda, öncelikle davacı ile aynı dönemde çalışan ve davacının talep ettiği dönemde kendi bildirimi olan dönem bordro tanıkları saptanarak, kendi dönemleri de gösterilmek suretiyle; davacının çalışmalarının kesintisiz olup olmadığı konusunda, iddia edildiği gibi kış aylarında her hangi bir ara verme olup olmadığı noktasında beyanları alınmalı, öte yandan daha önce dinlenilen bordro tanıklarının kendi çalışma dönemleri gösterilerek beyanları yeniden denetlenmeli, bu tanıkların beyanları ile yetinilemediği taktirde davalı iş yerine komşu olabilecek tanıklar ilgili kolluk,

Kurum ve vergi dairelerinden alınacak kayıtlarla belirlendikten sonra bu komşu iş yerlerinin işveren ve bordrolu çalışanları belirlenmeli kendi çalışma dönemleri de tespit edildikten sona davacının çalışmasına dair görgü ve bilgiye dayalı beyanlarına başvurularak, özellikle dış döneminde ara verme durumunun söz konusu olup olmadığı hususunda alınan tüm beyanlar irdelenmek, hizmet cetvelinde davalı nezdinde kış dönemlerinde de tam bildirimin olduğu hususu da gözetilmek suretiyle, hüküm tesis edilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,