Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7296 K.2024/8664

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı Kurum bakımından davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Yapı Restorasyon San. Tic. A.Ş. açısından davanın kabulüne, davalı ... Marketler Tic. A.Ş. açısından davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararın davalılar Kurum ve ... Yapı Restorasyon San. Tic. A.Ş vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar Kurum ve ... Yapı Restorasyon San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, ... Yapı Restorasyon San. ve Tic. A.Ş.'nin Pendik/Kurtköy civarında bulunan ... Market şubesinin mermer işlerini yapmak üzere, ... Yapı Restorasyon San. ve Tic. A.Ş. bünyesinde sigortalı çalışan, aynı zamanda davacının akrabası olduğunu beyan ettiği ... tarafından mermer işlerinde çalışmak üzere 24.01.2017 tarihinde mermer işi yapılacak olan ...

Market şubesine araçla götürüldüğünü, kendisi gibi sigortasız yevmiyeli çalıştığını beyan ettiği ... ile çalışmaya başladığını, ...'in spiralle zemindeki mermeri kesmesi sırasında müvekkilinin gözüne bir şey kaçtığını, ancak olay anında arkadaşı ... tarafından gözünde bir cisim tespit edilmeyip çalışmaya devam edildiğini, işlerini bitirip eve döndükten sonra müvekkilinin gözündeki rahatsızlığın devam etmesi üzerine hastaneye gittiğini ve göz ameliyatı geçirdiğini, İstanbul Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesinde düzenlenen Sağlık Kurulu Raporunda, % 90 engelli raporu verildiğini,

kazadan sonra geçirdiği ameliyatla az da olsa görmekte olduğunu, görme duyusunun eski haline dönmesinin mümkün olmadığını, sağ gözünü çocukluğunda geçirdiği bir kaza sonucu kaybettiğini belirterek, söz konusu bu olayın iş kazası olarak tespit edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Marketler Tic. A.Ş. vekili; müvekkili şirket ile ... Yapı arasında hiçbir zaman asıl işveren - alt işverenlik sözleşmesi kurulmadığını, taraflar arasında yalnızca müvekkil şirkete ait mağazanın tadilat işlerinin yapılması amacıyla müteahhitlik sözleşmesi kurulduğunu, davacının mermer ustası olarak görev yaptığı ...

Yapı'nın davalı şirket alt işvereni olmadığını, müvekkil şirketin ülke genelinde perakendecilik sektöründe faaliyet gösterdiğini, faaliyet alanının her nevi gıda maddesinin, her nevi meşrubat ve içeceklerinin, dayanıklı tüketim mallarının toptan ve perakende satışının yapılması olduğunu, diğer davalının ise ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı ile ilgili olduğunu, bu nedenle müvekkil şirket ile diğer davalı işveren arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinden bahsedilmesinin mümkün olmadığını belirterek, davanın davalı yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Yapı Restorasyon San. Tic.

A.Ş. vekili; davacının, müvekkil firmada sigortalı olarak çalışan ...'ın akrabası olduğunu, Erzan'ın işinde ara sıra gündelik işler için kullandığını ve firma kayıtlarında hiç bir kaydı olmayan birisi olduğunu, olay günü 24.01.2017 günü neden işbaşı yaptığını da bilmediklerini, 24.01.2017 günü yaşanan kaza nedeniyle, sorumlu tutulması gereken varsa, davacı tarafın kendisi olduğunu ve onu işe getiren ... olduğunu, davalı şirkette çalışan ...'ın teklifi üzerine,

günlük yardıma geldiği zamanda mermer spiral makinesi kullanırken olan kazada, kendisine Erzan tarafından verilen ekipman olarak kullanılan gözlük ve eldiven var olduğu halde takmadığını, davacı ile müvekkil firma arasında hizmet ilişkisinin bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

3.Davalı Kurum vekili; davacının SGK'ya iş kazasının tespiti amacıyla müracaatının sağlanması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı dava açıldıktan sonra davalı SGK'ya başvurusunun kabul edilerek iş kazası ve maluliyet oranı tespiti yapıldığı anlaşıldığından davalı SGK bakımından dava konusuz kalmıştır. Ancak davacı taraf dava açmadan önce Kuruma başvuru yapmadığından dolayı yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu değildir. ...

Market A.Ş. bakımından yapılan iş onun sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşıdığından, işi alan kimse alt işveren değil, bağımsız işverendir. Bu nedenle davalı ... Tic. A.Ş. açısından davanın husumet nedeni ile reddi gerektiği, diğer davalı ... Yapı Restorasyon San.Tic.

A.Ş. açısından ise meydana gelen kazanın davacının davalı yanın yapmış olduğu iş sırasında meydana geldiğinden iş kazası olarak değerlendirilmesi gerektiğinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur, gerekçesiyle, davanın davalı SGK açısından iş kazası olduğu tespit edilmekle davalı SGK bakımından davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Yapı Restorasyon San. Tic.

A.Ş. açısından 24.01.2017 tarihli kazanın iş kazası olduğunun tespitine, davalı ... Marketler açısından davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Kurum ve ... Yapı Restorasyon San. Tic. A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ...

Yapı A.Ş vekili; davacının, müvekkil şirkette çalışan ...’ın teklifi üzerine, günlük yardıma geldiği zamanda mermer spiral makinesi kullanırken olan kazada, kendisine Erzan tarafından verilen ekipman olarak kullanılan gözlük ve eldiven var olduğu halde takmadığını, karşı tarafın iddia ettiği üzere, 1,5 yıldır çalıştığı iddiasının doğru olmadığını, davacının, müvekkili davalı şirket bünyesinde çalışmadığı (hizmet ilişkisinin varlığının olmadığı) anlaşılmakla ve ‘’bağımlılık’’ ilişkisi anlamında nitelikli bir işte ifa etmediği veya görmeyi vaad etmesi söz konusu olmadığı gibi,

zaman ve bağımlılık unsurlarını gerçekleştirecek biçimde çalışan biri olma sıfatı bile olmadığından işverenin ücret ödemesi de söz konusu bulunmadığından, müvekkilin onayına bağlı olmaksızın diğer kişi ...’ın kendi insiyatifiyle onun işlerine yardımına gelen ve kendi kusuruyla meydana gelen kazadan dolayı müvekkili firmanın ve diğer davalı firma ... Marketleri Tic.

A.Ş.'nin sorumlu olmadığını, hukuki yararı olmaksızın haksız, yersiz, mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek,

2. Davalı Kurum vekili; müvekkil Kurumun davada, davalı sıfatı ile yer alması, müvekkil Kurum açısından davanın reddine karar verilmesi ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin ortadan kaldırma sebebi olduğunu, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf yoluna başvurmuşlardır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 03.04.2017 tarihinde iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanması talebinde bulunduğu, 10.07.2018 tarihinde tahkikata başlanıldığı, tahkikat sonucunda işveren ... Yapı Restorasyon San. Tic.

A.Ş açısından 24.01.2017 tarihli kazanın iş kazası olduğunun tespitine ve iş kazasında; işverenin % 85 oranında, kazalının % 15 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğinin anlaşıldığı, dosya kapsamı ve Mahkemenin gerekçesine göre. HMK'nın 355 maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekili ve davalı ...

Şirketi vekilinin istinaf başvurularının oy birliği ile esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Kurum ve ... Yapı Restorasyon San. Tic. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar Kurum ve ... Yapı Restorasyon San. Tic. A.Ş. vekilleri, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, hastane kayıtları, dinlenilen taraf ve bordro tanıklarının beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalılar Kurum ve ... Yapı Restorasyon San. Tic. A.Ş. vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,