Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7373 K.2024/10174

Taraflar arasında Mahkemede görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.01.1990 ile 16.12.2009 tarihleri arasında diğer ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu ile davalıya ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine, ödenmeyen sigorta primlerinin davalı işveren tarafından ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnşaat Planlama ve Kentsel Dönüşüm San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili, birleşen dosyadaki cevap dilekçesinde özetle; davacının şirkete ait işyerinde bir çalışma yürütmediğini, aynı katta muhtelif şirketlerin bulunduğunu, davacının kimin namına çalıştıklarını bilmediklerini, davalı şirketin işçisi olarak çalışmadığını, hatta davacının kesinlikle sigortalı olmak istemediğini, eşinden dul maaşı aldığını, sigortalı çalışması halinde bunun kesileceğini ifade ettiğini, zaman zaman haftada bir gün katın genel temizliğini ve camları temizlediğini, her seferinde şirketlerden birisinin davacının hizmetine karşılık ödeme yaptığını,

davacının söz konusu 19 yılda bu konuda davalı şirkete ve SSK'ya bir şikayette bulunmadığını, rahatsızlıklarına binaen gördüğü tedavilerinin eşinin sigortasından yaptırdığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili; Kurum kayıtlarının esas alınarak davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.01.2014 tarihli ve 2009/321 Esas, 2014/23 Karar sayılı kararı ile " Davanın kabulü ile davacının 01.01.1990-16.12.2009 tarihleri arasında ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait müşterek büro hizmetleri işyerinde hizmet akdine dayalı olarak günü asgari ücreti ile çalıştığının tesbitine," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.11.2014 tarihli 2014/20732 Esas, 2014/24820 Karar sayılı ilamı ile " Mahkemece yapılması gereken iş; davalı şirket işyerlerinin dava konusu dönemin tümüne ait bordroları celbedilmeli (büro işyerleri de dahil olmak üzere), re'sen seçilecek bordro tanıkları (büro işyerinde çalışma iddiası nedeniyle sekreter, büro elemanı vb. tanıklar) dinlenilmeli, şirketlerin eski ve yeni adreslerinde emniyet araştırması yapılmak suretiyle tespit edilecek komşu işyeri işveren ve kayıtlı çalışanlarının da resen beyanlarına başvurulmalı, davacının davalı Kurum, bankalar, telefon, elektrik, su,

GSM abonelikleri ile MEDULA sağlık sisteminde yer alan adres bilgileri temin edilmek suretiyle, tespiti talep edilen uzun sürede davalı şirket işyeri adreslerinin beyan edilip edilmediği araştırılmalı, taraflardan diğer delilleri sorulmalı, var ise işçilik alacakları dosyası celbedilmeli, tanık beyanları değerlendirilmeli, beyanlar arasında çelişki oluşursa giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip;

deliller hep birlikte yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler ışığında değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 24.10.2017 tarihli 2015/48 Esas, 2017/174 Karar sayılı kararı ile " dava dosyasında ve birleşen Gaziantep 2. İş Mahkemesinin 2012/581 Esas ve 2013/279 Karar sayılı dava dosyasında; davanın kabulü ile davacının davalılardan ... İnşaat Planlama ve Kentsel Dönüşüm San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait "Büro hizmetleri" işyerinde 01.01.1990-21.01.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz ve sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine; davacının davalılar ... İnşaat Planlama ve Kentsel Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait "müşterek büro hizmetleri" işyerinde 22.01.2009-16.12.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz ve sigorta primine esas kazancın alt sınırında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı: 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 06.02.2019 tarihli 2018/794 Esas, 2019/792 Karar sayılı ilamı ile "1-Dosya kapsamından davacının çalıştığını iddia ettiği davalılara ait işyeri ortak adreslerinin 1997 yılında değiştiği, bu tarihten sonra başka bir adreste ortak büro faaliyetine devam edildiği belirtilmekle, davacının da buna göre hangi adresli işyerlerinde çalıştığı, adres değişikliğinden sonra işyerinin değişip değişmediğinin yöntemince araştırılarak davacının çalıştığını belirttiği işyerlerinin somutlaştırılması gerekmektedir.

Ayrıca, dava konusu yapılan dönemde davacının çalıştığını belirttiği işyerlerinden her iki davalı şirketten bildirilmiş olan bordro tanıkları dinlenilmeli, beyanlar arasında çelişki oluşursa giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip;

deliller hep birlikte yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler ışığında değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

3-Öte yandan, davalı işverenlerden ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin gelen ticaret sicili kayıtlarına göre Ankara merkezinin 05.01.2009 tarihinde tescil edildiği, davaya konu çalışmanın yapıldığı iddia edilen Gaziantep şubesinin ise 22.01.2009 tarihinde tescil edildiği bildirilmişse de, dosyaya bozma sonrası, davalı Kurum tarafından ... İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.’ye ait işyerleri arasında bildirildiği görülen 1018911 sicil no.lu “Büro Hizmetleri” mahiyetindeki işyerinin (01.10.1998 tarihinde Kanun kapsamına alınıp 30.04.2006 tarihinde kapsam dışına çıkan bir işyeri) Mahkemece hüküm kurulurken değerlendirilmediği görülmekle, söz konusu davalı şirketine ait işyerlerinin faaliyet alanları, kanun kapsamı durumları araştırılmalı ve davacının çalışmasının bu işyerlerinde geçip geçmediği, hangi tarih aralığında geçtiği hususu da buna göre belirlenmelidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile SGK kayıtları, alınan bilirkişi raporları ve Yargıtay bozma ilamları birlikte değerlendirildiğinde asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile davacının 14.08.1991-16.12.2009 tarihleri arasında ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait "müşterek büro hizmetleri" işyerinde hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan tanık anlatımlarının çelişki olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, işyeri Kurum kayıtları, tanık anlatımlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,