Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7384 K.2024/9911

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, iş yeri ile ilgili olarak 06.11.2019 tarihli 2019/ÖE/99 sayılı denetmen raporu ile ... isimli şahsın 11.10.2019 tarihinde firmada çalışmasının tespit edildiği ancak şahsın işe giriş bildiriminin yapılmadığı tespit edildiğinden firmanın sigortasız işçi çalıştırdığından bahisle 26.12.2019 tarihli, 60043402-206.99-E.20491969 sayılı Aylık Prim ve Hizmet Belgesi hakkında yazı ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesine istinaden bahse konu prim belgelerinin 30 günlük süre içerisinde verilmesinin, verilmemesi durumunda ilgili Kanun maddesine istinaden re'sen düzenleneceğinin belirtildiğini,

bu işleme dayanak olarak idari para cezasının uygulandığını, müvekkili iş yerinde ... isimli bir çalışanın bulunmadığını belirterek 26.12.2019 tarihli, 60043402-206.99-E.20491969 sayılı aylık prim ve hizmet belgesi verilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili, 14.06.2021 tarihli celsede idari para cezasına ilişkin 21.01.2020 tarihli 22 sayılı kararın iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, sigortalı ...'in 11.10.2019 tarihinde davacı işyerinde çalıştığının tespit edildiğini, işverenin sigortalı işe giriş, aylık bildirge ve işten ayrılışı süresinde vermemesinden dolayı 5510 sayılı Kanun'un 102/1/a-2, 102/1/c-4 ve 102/j maddeleri gereği idari para cezası uygulandığını, idari para cezasının 26.12.2019 tarih 20491924 sayılı Kurum yazısı ile davacıya bildirildiğini, davacının itiraz ettiğini, idari para cezalarının ve prim borçlarının iptali mümkün bulunmadığından 21.01.2020 tarih 22 sayılı Kurum komisyon kararı ile davacı işverenin itirazının reddedildiğini ve komisyon kararının davacıya tebliğ edildiğini, Kurum tarafından yapılan tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kabulüne, Kurumun 26.12.2019 tarih prim borcu konulu 60043402-206.99-E.20491969 sayılı işleme dair SGK İl Müdürlüğü İdari Para Cezası İtiraz Komisyonunun 21.01.2020 tarih 22 sayılı Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesi kararının eksik incelemeye dayalı olduğunu; davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; sosyal güvenlik denetmeninin tanzim ettiği 06.11.2019 tarih ve 2019/ÖE/99 sayılı raporda, sigortalı ...'in 11.10.2019 tarihinde davacı iş yerinde çalıştığının tespit edildiği, işverenin sigortalı işe giriş, aylık bildirge ve işten ayrılışı süresinde vermemesinden dolayı 5510 sayılı Kanun'un 102/1/a-2, 102/1/c-4 ve 102/j maddeleri gereği idari para cezası uygulandığının Kurum yazısı ile davacıya bildirildiği,

5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinde yer alan hükümler gereği söz konusu idari para cezasının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olacağı, idari para cezalarının ve prim borçlarının iptalinin mümkün olmadığından davacının itirazının reddedildiği, Kurum tarafından yapılan tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle, Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esasdan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme 5510 sayılı Kanun'un 102 nci maddesinde, "...İdarî para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir." hükmüne yer verilmiştir.

İnceleme konusu dosyada. 06.11.2019 tarihli Kurum raporunda ... 'in iş yerinde sigortasız çalışırken tespit edilmesi nedeniyle 26.12.2019 tarihli, 20491969 sayılı Kurum yazısı ile ... 'e ait işe giriş bildirgesi ile aylık prim hizmet belgelerinin düzenlenerek verilmesi, 30 gün içinde verilmezse re'sen düzenleneceğinin davacıya bildirildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca davacının faydalandığı asgari ücret destek tutarları iptal edilerek 26.12.2019 tarihli, 20491900 sayılı Kurum yazısıyla prim ve gecikme zammı olarak 28.194.82 TL borç işverene bildirilmiş, davacının Kuruma yaptığı itiraz Prim İtiraz Komisyonunun 21.01.2020 tarihli, 22 sayılı sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Aynı zamanda söz konusu belgelerin süresinde verilmemesi nedeniyle idari para cezası uygulanmış, davacı şirketin idari para cezasına yaptığı itiraz idari para cezası İtiraz Komisyonunun 21.01.2020 tarihli 21 sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Somut dosyada; davacı dava dilekçesinde 26.12.2019 tarihli, 20491969 sayılı Kurum işleminin iptalini talep etmiş, ancak daha sonra 14.06.2021 tarihli celsede davacı vekili idari para cezasına ilişkin 21.01.2020 tarihli, 21 sayılı kararın iptalini istediklerini belirtmiştir. Aylık prim hizmet belgesi verilmesine yönelik Kurum işleminin iptaline dair davada iş mahkemesi görevli olup, idari para cezasının iptaline ilişkin davalarda ise idari yargı görevlidir.

Mahkemece davacı talebi yukarıda yapılan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde açıklattırılmalı, davacı istemi aylık prim hizmet belgelerinin verilmesine dair Kurum işleminin iptali ise yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmeli, idari para cezasının iptali talep edilmiş ise idari yargı görevli olduğundan görevsizlik kararı verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,