Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7487 K.2024/8895

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; uzun yıllardan beri davacının tarımsal faaliyetle uğraştığını ve geçimini çiftçilikten sağladığını, davalı kuruma başvurarak tescilinin yapılmasını talep ettiğini, kurumca tescilinin 1994 yılında önce yapıldığını ancak daha sonra terk işlemi yapıldığını, davacının 2926 sayılı Kanun'un aradığı tüm şartları taşıdığını, prim borcu bulunmadığını, askerlik borçlanması yaptığını beyan ederek davalı Kurumun 17.11.2013 tarihli işleminin iptali ile müvekkili davacının 01.11.1994 - 01.05.2008 tarihleri arasında da 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 26.07.2018 başvuru tarihine istinaden 01.08.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, kurum işlemlerinde bir hata olmadığını, zira davacının anılan Yasa gereği talep edilen dönem bakımından sigortalı sayılabilmesinin yasal olarak mümkün olmadığını ve gerekli şartları taşımadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, “.

Tüm dosya kapsamı, tanık beyanları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının, Kurum kayıtlarına 29.04.2008 tarih ve 67701 sayı ile intikal eden giriş bildirgesi ile sigortalılık tescilinin yapıldığı, daha sonra bu tarihin, yetiştirdiği ürünlerden yapılan prim tevkifatı nedeniyle 01.11.1994 tarihine çekildiği, dosyada bulunan 26.06.2010 tarihli sigortalılık bildirgesinde davacının 01.11.1994 tarihinden itibaren 15 yıl, 8 ay sigortalılığının göründüğü, Kumlu Ziraat Odasına 28.04.2018 tarihinde 68 sicil numarasıyla tescilinin yapıldığı, Kumlu Tarım Kredi Kooperatifinde ve ...

Kumlu Tarım Satış Kredi Kooperatifinde kooperatif üyeliğinin olmadığı ve dosyada bulunan 03.10.1995 tarihli ... Pamuk Pres ve San. Tic. Ltd.

Şti. unvanlı iş yerine kütlü pamuk sattığına dair müstahsil makbuzundan ve 1996 yılına ilişkin çiftçi kayıt sistemi belgesinden başkaca dava edilen dönem içinde tarımda kendi nam ve hesabına bağımsız ticari faaliyette bulunduğuna ilişkin herhangi bir kayıt veya belgenin bulunmadığı, davacının kendi nam ve hesabına bağımsız tarımsal faaliyetine yönelik sunduğu belgelerin 01.05.2008 tarihi sonrasında genelde 2012 yılına ait belgeler olduğu, davacının bu durumda tahsis başvuru tarihi itibariyle en az 25 tam yıl (9000 gün) prim ödemesinin söz konusu olmadığı,

10.02.1964 doğumlu olan davacının 58 yaşını tamamlayacağı 10.02.2022 tarihine kadar 5400 prim gününü tamamlaması halinde ancak 1479 sayılı Kanun'un geçici 10/3-son maddesi gereği yaşlılık aylığına hak kazanabileceği,

bu haliyle 01.01.1997 - 30.04.2008 tarihleri arasında kendi nam ve hebasına bağımsız tarımsal faaliyetini kanıtlayamayan davacının 01.01.1997 - 30.04.2008 dönemine ilişkin tespit talebinin mümkün olamayacağı ve tahsis başvuru tarihi itibariyle 480 gün askerlik borçlanması ile birlikte toplam 4946 prim günü sigortalılığı bulunduğundan yaşlılık aylığına hak kazanamayacağı anlaşılmış olup davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Davacının 01.01.1995-31.12.1996 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortası olduğunun tespitine, fazlaya dair talebin reddine, Sair talebin reddine,…” gerekçesi ve hükmü ile karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili; sigortalılığı anılan yasal düzenlemeler doğrultusunda belirlenmiş olup, davacı tarafından ispat edilemeyen davanın tümden reddine karar verilmesi gerekir iken eksik araştırma neticesinde davanın kısmen kabulü yönünde hüküm kurulmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. İstinaf Kararı

''...Somut olayda; davacının Kuruma vermiş olduğu 29.04.2008 tarih sayılı giriş bildirgesine istinaden 2926 sayıl yasa gereğince, 01.05.2008 tarihinden itibaren ... sicil numarası ile Tarım sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, daha sonra davacının Kuruma sunduğu 04.10.1994 tarihli ...

Fabrikasına ait müstahsil makbuzuna istinaden tescil tarihinin 01.11.1994 olarak değiştirildiği, davacının ara dönemlerde çıkan yapılandırma kanunları gereğince Ek 17 borçlanma talebinde bulunduğu, ancak borçların tamamını ödemediği,16.07.2018 tarihinde askerlik borçlanması talebinde bulunduğu ve ...

Bankası vasıtasıyla 19.07.2018 tarihinde askerlik borçlanması olan 10.391,04 TL ödeme yaptığı, davacının 26.07.2018 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebine istinaden Kurum tarafından verilen cevapta davacının tahsis tarihi itibariyle 1479 sayılı Kanun'un Geçici 10/3-e maddesi gereğince toplam 4226 gün prim ödeme gün sayısının olduğu, 10.02.1964 doğumlu davacının yaşlılık aylığı şartların taşımadığı, 10.02.2022 tarihinde yaşlılık aylığı şartlarını taşıyacağının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında gelen müzekkere cevaplarına göre; davacının çiftçi kayıt sistemi kayıt tarihinin 30.04.2018 olduğu, mazot ve gübre desteği için 07.02.1019 kesim icmal tarihi olduğu, Kumlu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü Ürün Tespit Formunun 25.04.2018 tarihinde düzenlendiği, 09.12.2014 tarihinde tarımsal sulama kredisi ve 15.05.2018 tarihinde tarımsal traktör kredisi kullandığı, davacının yerleşim yerinin 01.11.1994-01.05.2008 tarihleri arasında Akkuyu Mah/Kumlu- Hatay olarak gözüktüğü, Kumlu Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü yazı cevabına göre davacıdan 10.01.1996 tarihinden 01.10.2000 tarihine kadar dönemler halinde ecrimisil alındığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar tanık olarak dinlenen komşu tarla malikleri ve dönemin köy muhtarı davacının çiftçilik yaptığını beyan etmişlerse de gelen müzekkere cevaplarına, ve resmi kayıtlara göre davacının 01.11.1994 ( tevkifat ile) -31.12.1994 tarihleri arasında çiftçilik yaptığı, sonrasında ise tarım sigortalısı olarak ilk tescil tarihi olan 01.05.2008 tarihinden itibaren çiftçilik yaptığı gözükmektedir.

Davacının 31.12.1994 tarihinden sonra tarımsal faaliyetle uğraştığına ilişkin 03.10.1995 tarihli ... Pamuk Pres ve San ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından düzenlenen müstahsil makbuzu ve 1996 yılına ilişkin Çiftçi Kayıt Sistemi Belgesinin mevcut olduğu, bu hali ile bu dayanak belgelere göre davacının 01.01.1995-31.12.1996 tarihleri arasında tarımsal faaliyetle uğraştığı, ve Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine ilişkin mahkeme kabulünün yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Öte yandan, davacının 26.07.2018 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin değerlendirilmesinde ise uyuşmazlık hakkında uygulanması gereken yasal düzenleme 1479 sayıl Kanun'un Geçici 10/3-e maddesidir.

Bu yasal düzenlemeye göre davacının tahsis tarihi olan 26.07.2018 tarihinde, 01.11.1994-31.12.1996 arası 2 yıl 2 ay, 780 gün; 01.05.2008-26.07.2018 arası 10 yıl 26 gün, 3.686 gün ve askerlik borçlanması 480 gün olmak üzere toplam 4.946 gün prim günü hizmetinin bulunduğu ancak tahsis tarihi itibariyle yaş şartını yerine getirmediği, 10.02.1964 doğumlu davacının 10.02.2022 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazanabileceği anlaşılmaktadır.'' gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Kurum işleminin iptali ile davacının 01.11.1994-01.05.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ- Kur sigortalısı olduğunun ve 26.07.2018 tarihli talebine istinaden 01.08.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,