Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7491 K.2024/10509

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin işlem gören iş yeri dosyasından yapılan işe giriş çıkışlar ile yapılan bildirimlerin müvekkili şirketin taşeronu olarak tescil edilerek dosyaya aktarımının gerçekleştirilerek oluşan 54.101,56 TL borcun ödeme tarihi itibariyle hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmesinin bildirildiğini, şirketin işi anahtar teslimi olarak anlaştığını, işin anahtar teslimi olması nedeniyle müvekkili şirket adına dosya açılmasının ve dava dışı şirketinin dosyasındaki bildirimlerin alt taşeron olarak müvekkili şirketin dosyasına aktarılmasının hukuka aykırı olduğunu, şirkete yapılan tebligatın usulsüz olduğunu,

şirket tarafından yapılan işlemlere yapılan itirazın reddine karar verildiğini, kurum tarafından yersiz tahakkuk ettirilen prim borcunun iptalinin gerektiğini belirterek Kurumun işleminin iptali ile, davacı şirket adına tahakkuk ettirilen 54.101,56 TL tutarındaki borcun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum müfettiş raporunda belirtıldığı üzere davacı taraf TJ Gayrimenkul Yatırım Danışmanlık şirketi ile inşaat yapım sözleşmesi akdetmiş olup, üstlendiği işe ilişkin alt yüklenici ile inşaat yapım sözleşmesi imzaladığını, bu durumda 5510 sayılı Kanun ve Sigorta İşleri Yönetmeliği uyarınca davacıdan iş alan alt yüklenicilerin davacının iş yeri dosyası üzerinden taşeron dosyası açtırması gerektiği halde usulsüz şekilde işyeri dosyaları açıldığının tespit edildiğini, davacı tarafın ana yüklenici olarak Kurumun prim alacaklarından sorumlu olduğunu, prim borcuna ilişkin sorumluluğunun olmadığına ilişkin tespit talebinin reddinin gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş sahibi olarak dava dışı T.J. Gayrimenkul A.Ş.'nin olduğu, diğer şirketlerin arasında da asıl iş veren-alt iş veren ilişkisinin olduğu, kaldı ki davacının Adana 3. İdare Mahkemesinin 2018/842 Esas, 2019/247 Karar sayılı ilamında da davacı ile ... End. Projepet İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında asıl-alt iş veren ilişkisi kabul edildiği ve kararın kesinleştiği dikkate alınarak Kurum işleminin hukuk ve yasaya uygun olduğu, davacının prim ve gecizme cezalarından sorumlu olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacı şirket ile dava dışı ... Şirketi arasında asıl-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, yapılan işin anahtar teslim işi olduğunu, davacının işveren sıfatının bulunmadığından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket ile dava dışı ... şirketi arasında Niğde Pozantı Karayolu 359+500 km ve 361+200 km lerinde yapılan B tipi otoyol hizmet tesisi-petrol istasyonu binası yapımına ilişkin 15.12.2014 tarihli sözleşme bulunduğu, İdare Mahkemesi kararı ile yapılan işin niteliği ve taraflar arasındaki sözleşme içeriğine göre mahkemenin davanın reddine dair vermiş olduğu karar yerinde olduğu değerlendirilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı şirket ile dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında asıl-alt işveren ilişkisi olup olmadığı, buna göre davacı şirketin alt işveren şirket olduğu kabul edilen ... End. Projepet İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin prim borçları sebebiyle davalı Kuruma borçlu olup olmadığı hususlarının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1-İnceleme konusu eldeki davada, davacı taraf dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyeri ile aralarında asıl-alt işveren ilişkisinin olmadığını, anahtar teslim iş sahibi olduğunu buna bağlı olarak da dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin prim ve gecikme zamlarından sorumlu olmadığının tespitini istemiş. Mahkemece, davacı şirket ile dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında düzenlenen sözleşme gereği 4857 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi kapsamında alt işveren - asıl işveren ilişkisi bulunduğu, ayrıca davacının davalı Kurumca düzenlenen İdari Para Cezasının iptali amacıyla açtığı Adana 3. İdare Mahkemesinin 2018/842 Esas, 2019/247 Karar sayılı ilamında da davacı ile dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında asıl-alt işveren ilişkisi kabul edildiği hususları dikkate alınarak davanın reddine dair karar verilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

2-Somut olayda. Pozantı Ootoyol Lokanta A.Ş.'ye ait ... sicil numaralı işyeri hakkında Kurum tarafından sahte işyeri olup olmadığı hususnda denetim yapıldığı, yapılan denetim üzerine düzenlenen 18.01.2018 tarihli Denetim Raporuna göre; dava dışı T.J. Gayrimenkul Yatırım Danışmanlık Ltd.

Şti. ile aralarında düzenlenen sözleşme gereğince Ulaştırma Bakanlığının 15.07.2014 tarihinde Niğde-Pozantı yolu Kuzey - Güney Hizmet Tesisinin projelendirilmesi ve işin yürütüm işinin davacı şirkete bırakıldığı, davacı şirketin de bu işyerinin yapım işini dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne devrettiği hususları dikkate alınarak, davacı şirket adına aynı iş kolu üzerinden işyeri dosyası tescil edilmesi ve dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt.

San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına da taşeron tescili yapılması gerektiği değerlendirilmiş ve dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait 1167570 sicil numaralı işyerinden 30.06.2015 tarihine kadar olan bildirilmelerin de davacı şirket adına tescil edilen yeni işyeri dosyasına aktarılmasına karar verilmiş olup, bu kapsamda dosya içerisinde bulunan sözleşemelere göre dava dışı T.J. Gayrimenkul Yatırım Danışmanlık Ltd.

Şti.'nin Ulaştırma Bakanlığından aldığı Petrol İstasyonu ve Lokanta İşletme işinde ruhsat sahibi olduğu, ruhsat sahibi şirket tarafından bu işyerlerinin davacı şirkete kiralandığı, davacı şirket tarafından da kira sözleşmesi kapsamında devraldığı işyerinin anahtar teslimi suretiyle dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne yapım işinin verildiği, buna göre davacı şirket ile dava dışı ... End. Projepet İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında alt işverenlik ilişkisinin unsurlarının oluşmadığı dikkate alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

3-Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,