Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7525 K.2025/1887

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin 07.11.1983 tarihinde sigortalı olarak çalışmaya başladığını ve çalışmasını devam ettirdiğini, hizmet döküm cetvelinde tescil tarihinin 07.11.1983 olarak gözüktüğünü, devamında ise işe giriş tarihinin 15.01.1992 olarak gözüktüğünü, ancak müvekkilinin tescil tarihi olan 07.11.1983 tarihinde işe girdiğini ve çalışmalarına hiç ara vermediğini, SGK'dan verilen cevapta dönem bordrolarında adına rastlanılmadığının tespit edildiğini, bu nedenle müvekkili davacının işe giriş tarihinin 15.01.1992 olarak dikkate alındığını, müvekkilinin işe giriş tarihinin 18 yaşını doldurmuş olduğu 01.09.1988 tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacının, müvekkiline ait işyerinde çırak olarak çalıştığını, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesi ile kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 19.01.2023 tarihli kararı ile "..Tüm dosya kapsamı ve özellikle, davacının yaşı, yapılan işin niteliği, dönem bordrolarındaki ibare ve tanık beyanları dikkate alındığında, davacının bu dönemdeki çalışmalarının işi öğrenmeye yönelik olduğu anlaşıldığından davanın reddine dair Mahkeme kararı yerinde olmuştur. ..." gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 19.01.2023 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Somut olayda, davacının işe giriş bildirgesi verildiği tarihte 13 yaşında olduğu, işyerinin torna tesviye mahiyetinde olduğu anlaşılmakla, davacı adına 07.11.1983 giriş tarihli olmak üzere kasım ayından 15 gün, aralık 193 den 15 gün olmak üzere "Çırak" başlığı altında malululük, yaşlılık ve ölüm sigortasın atabi olmayanlar başlıklı bordro ile Kuruma bildirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece torna-tesviye mahiyetli davalıya ait iş yerinde davacının tam olarak hangi işleri yaptığı, davacının yaptığı işlerin üretimin bir parçası mı yoksa meslek ve sanat öğrenimine yönelik mi olduğu, iş yerinde işlerin davacının talep konusu dönemde yaşı itibariyle yapabileceği işlerden olup olmadığı, bu işleri yapma hususunda fiziksel ve psikolojik yetkinliğinin olup olmadığı, bu işi yapmayı bu yaşta öğrenip öğrenemeyeceği, bu noktada yapılan bu işlerin iş yerindeki, üretime doğrudan katkısının olup olmadığı değerlendirilmek suretiyle yukarıda belirtilen bu hususların iş yerinde dava döneminde uzun vadeli siorta kollarından bildirimi yapılan bordro tanıkları dinlenmek suretiyle açıklığa kavuşturulmalı, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir...." gerekçesiyle, bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Yargıtay bozma ilamında belirtilen hususlar yönünde yapılan araştırmalar ve dava konusu olay sebebiyle dosyadaki deliller ve tefrik 2020/3 Esas sayılı dosyasındaki kaldırma kararları ve o dosyada toplanan tüm delillerle 29.08.1970 doğumlu davacı adına davalılardan ... üzerine kayıtlı ... Otom. Metal San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 5719 numaralı işyerinden 07.11.1983 tarihinde çıraklık işe giriş bildirgesi verildiği, bildirgede işveren olarak “... Torna Sanayi-...” isminin bulunduğu, bu husus dikkate alındığında davacının bu işe giriş bildirgesinin verildiği tarihte çırak olduğu tartışmasız olduğu..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın kabulünün gerektiğinden bahisle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR