Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7754 K.2024/9766

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kızı ... 'ın 07.04.2018 tarihinde çalıştığı işyerinde vefat ettiğini, davalı Kurum tarafından yapılan inceleme ve soruşturma sonucunda, ... 'ın ölümünün 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası sayılarak müvekkiline ölüm geliri (iş kazası aylığı) bağlandığını, müvekkiline bağlanan ölüm gelirinin talep tarihi itibariyle bağlandığını, müvekkiline bağlanan ölüm gelirinin başlangıç tarihin 01.05.2018 olarak belirlenmesi için 03.08.2021 tarihli 28691797 Kurum kayıt tarihli dilekçe ile davalı Kuruma başvurduklarını, davalı Kuruma ait 24.09.2021 tarihli ve 31927516 sayılı cevabi yazıda özetle,

Kurumca yapılan işlemin 2018/38 Sayılı genelge gereği doğru olduğu belirtilerek ölüm geliri başlangıç tarihinin 01.05.2018 olarak belirlenmesinin mümkün olmadığının belirtildiği, müvekkilinin 01.05.2018-01.03.2020 tarihleri arasında alamadığı ölüm gelirlerinin, ölüm gelirine hak kazanıldığı tarihten ödeme tarihlerine kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00TL'sinin davalı tarafından müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak sahibi davacı ... 'ın vefat tarihi olan 07.04.2018 tarihinde henüz 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesindeki gelir araştırması vs. işlemler tamamlandığından yani yasal anlamda hak sahipliği sıfatına sahip olmadığından ölüm aylığının başlangıç tarihi 5510 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinin b fıkrası gereğince hakkındaki işlemlerin tamamlandığı ve müvekkil Kurumca hak sahipliği sıfatının yasal işlemlerinin tamamlandığı tarih olan 01.03.2020 tarihi olduğunu,

müvekkil Kurumca davacı tarafa verilen 24.09.2021 tarih ve 31927516 sayılı cevabi yazıda belirtilen açıklamaların ve 2018/38 sayılı genelge kapsamında yapılan işlemlerin 5510 sayılı Kanun'a uygun gerçekleştirildiğini, 2018/38 sayılı genelge ile 5510 sayılı Kanun'un hükümlerinin birbiriyle çelişmediği aksine paralel hükümler içerdiğini bu kapsamda müvekkil Kurumun yapmış olduğu işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu taraflarınca ispat edildiğini, arz ve izah edilen nedenlerle, sunulan Yargıtay kararları, emsal kararlar ve yasal mevzuat ışığı altında müvekkili kurum hakkındaki davanın reddine,

vekalet ücreti ve yargılama masraflarının diğer taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile Davacıya ... kızı ... T.C. Kimlik numaralı ... 'dan dolayı 01.05.2018 tarihinden itibaren ölüm geliri bağlanması gerektiğinin tespitine,

Davacıya 01.05.2018-29.02.2020 tarihleri arasında bağlanacak ölüm gelirinin her bir aylık gelirin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren her bir gelire işleyecek yasal faizleriyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; ölüm tarihi itibariyle hak sahibi olma niteliği kazanılmadığından, yasal işlemin tamamlandığı tarih olan 01.03.2020 tarihi itibariyle ölüm geliri bağlanmasına dair Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu, eksik inceleme sonucu verilen mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının kızı ... 'ın iş kazasında vefat etmesi nedeniyle hak sahibi olarak davacı babasına kızının ölüm tarihinden itibaren 01.05.2018 - 29.02.2020 tarihleri arasında hak edeceği aylıkların faizi ile birlikte Kurum tarafından davacıya ödenmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin Kurum işleminin iptali ile davacıya belirtilen tarihler arasındaki ölüm gelirinin bağlanmasının istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesinde; “Kurum, sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanacak gelir, aylık veya toptan ödemeleri, gerekli belgelerin ve incelemelerin tamamlandığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde hesap ve tespit ederek sonuçlarını yazı ile bildirir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de; işletilecek faiz yönünden, aylıkların bağlanmasında Kuruma tanınan 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesindeki 3 aylık işlem süresinin gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının (1) no.lu bendinin 2. paragrafında yer alan "...bağlanacak ölüm gelirinin..." ibaresinden sonra gelmek üzere " 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesi gözetilmek kaydıyla 01.08.2018 tarihi başlangıç kabul edilerek" ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,