Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7829 K.2024/9527

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.01.2009 tarihinden 20.06.2012 tarihine kadar davalı yanında çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı vekili cevap süresinin uzatılmasını talep etmiş ancak 2 hafta ek süre verilmesine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır. 2.Fer’i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle, SGK hizmet dökümü incelendiğinde davacının davalı yanında çalıştığına dair herhangi bir kayıt bulunmadığını, Kurum kayıtlarının esas olduğunu, yalnızca tanık anlatımlarına dayanılmasına muvafakat etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

“Davanın kısmen kabulü ile davacının ... sigorta sicil numaralı davalı ... (... plakalı hatlı minibüste ) unvanlı işyerinde;

a) Ayda 30 gün esasıyla;

-15.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 165 gün günlük 22,20 TL,

-01.07.2009- 31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün günlük 23,10 TL,

-01.01.2010- 30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün günlük 24,30 TL,

-01.07.2010- 31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün günlük 25,35 TL,

-01.01.2011- 30.06.2011 tarihleri arasında 180 gün günlük 26,55 TL,

-01.07.2011- 02.08.2011 tarihleri arasında 31 gün günlük 27,90 TL kazançla sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,

b) Ayda 10 gün esasıyla;

-03.08.2011- 31.12.2011 tarihleri arasında 50 gün günlük 27,90 TL,

-01.01.2012- 31.05.2012 tarihleri arasında 50 gün günlük 29,55 TL kazançla sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine” karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar Feri müdahil Kurum vekili İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

"5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra davanın açıldığını, hizmetin geçtiği iddia edilen sürede davalının, 5510 sayılı Kanun kapsamında olmadığını, Kanun kapsamına alınış tarihinin 08.10.2013 olduğunu, dinlenen tanıklardan bir kısmının bordrolu tanık olmadığını, dolayısıyla hizmet tespiti davalarında aranan tanık vasıflarını taşımadıklarını; davacı tanığı, davacının aile dostu ve kendisi de şoför olduğunu ifade eden ...’un "2009 yılında davacının 1-1,5 yıl süreyle bu minibüste çalıştığını" beyan etmesine rağmen bilirkişinin, yaklaşık 3 yıla yayılan bir süre için hesaplama yaptığını ve bunun Mahkemece hükme esas alındığını;

davacının iş yerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalışmış olduğunun tanık beyanları dışında, resmi ve yazılı deliller ile ispatlanması gerektiğini” belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

“Somut olayda, davacının çalışma iddiasında bulunduğu sürenin sonu (20.06.2012) dikkate alındığında, takip eden yılın başından itibaren ve davanın 2017 (19.06.2017) yılında açıldığı göz önünde bulundurularak talep yönünden hak düşürücü sürenin geçmediği;

-Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; Bakırköy 15. İş Mahkemesi tarafından 23.06.2017 tarihli yazı cevabıyla davacının davalıya karşı açmış olduğu 2013/334 Esas sayılı alacak davası içeriğinin gönderildiği, dosyanın halen Yargıtay'da olduğunun bildirildiği, kararda esas alınan hizmet süresinin 15.01.2009-20.06.2012 tarihleri arası alındığı, ücretinin ise net 2.100 TL, brüt 2.937.48 TL olarak esas alındığının görüldüğü, Bakırköy 15. İş Mahkemesinin 2013/334 Esas nolu hükmü davacı vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay 9. H.D.'nin 01.03.2021 tarihli ilam ile bozulduğu, bozma gerekçesinde ise yapılacak araştırma ile görev konusunun çözülmesi gerektiğinin belirtildiği;

Davaya konu 1419935 sicilli davalı adına kayıtlı işyerinin 08.10.2013 tarihinde yasa kapsamına alındığı, Unkapanı SGM tarafından davacıya ait hizmet cetveli ile ilk işe giriş bildirgesi belgelerinin gönderildiği, dava konusu edilen dönemde hizmet bildiriminin bulunmadığı;

-Atış alanı Polis Merkezi Amirliği tarafından gönderilen yazı cevabında 10.09.2008-20.06.2012 tarihleri arasında Esenler-Topkapı hattında çalışan şoförlerin kimler olduğunun tespit edilmesinin mümkün olmadığının bildirildiği,

-Dosya içinde davacı ile yapılan kısmi süreli iş sözleşmesinin bulunduğu, iş sözleşmesinde ... plaka sayılı araçta iş veren olarak davalı ve işçi olarak da davacının yer aldığı, işe başlama tarihinin 03.08.2011 olarak belirtildiği, çalışma gününün ayda 10 günden az olarak belirlendiği;

-İl Emniyet Müdürlüğünden ... plakalı araçta davacıya ait trafik cezalarının dosya arasına celp edildiği, söz konusu cezaların 09.11.2010, 28.10.2010 tarihlerinde olduğu;

-Davacının çalışmasının gerçek ve fiili olup olmadığı konusunda Mahkemece tanık dinlenmesi yoluna gidildiği ve tanıklardan davacı tanığı ..., beyanında davacının 2008 yılı yaz aylarında ticari taksi şoförlüğünü bırakıp 2009 yılında minibüs şoförlüğüne başladığını, 1-1,5 yıl bu minibüste çalıştığını beyan ederken, diğer davacı tanığı ...

İbek ise 25 yıldır Esenler Topkapı hattında şoför olarak çalıştığını, davacının ... plakalı davalıya ait araçta 2011 yılına kadar tek şoför olarak çalıştığını, 2011 yılında davalının 1 yıl süre ile haftada 2-3 gün minibüsü davacıya verdiğini, davacının 2008-2009-2010 yıllarında bu araçta şoför olarak çalıştığını; yine davacı tanığı ... da beyanında davacının davalı yanında ne kadar süre ile çalıştığını hatırlayamadığını ama haftada 7 gün çalıştığını beyan ettiği;

davalı tanığı olarak dinlenen ... ... davacının kendisinin çalıştığı durakta günlük şoför olduğunu, duraktaki bütün minibüslerde sahiplerinin şoför olarak çalıştığını, işleri olduğunda günlük şoföre yevmiye ile verdiklerini beyan ederken davalı tanığı ... ise diğer davalı tanığı gibi davacının günlük şoför olduğunu beyan ettikleri;

-15.01.2009 tarihinin davacının işe giriş tarihi olarak kabul edildiği; davalının Vergi Dairesine beyan ettiği çıkış tarihi olan 31.05.2012 tarihine kadar çalışma olgusunun kabul edilmesi gerektiği; bu süre zarfında 02.08.2011 tarihinden sonraki sürenin de ayda 10 gün olarak tespitinin yerinde olduğu; sonuç olarak davacının hizmet süresinin 15.01.2009-02.08.2011 tarihleri arasında ayda 30 gün; 03.08.2011- 31.05.2012 tarihleri arasında ayda 10 gün esasıyla çalıştığı kanaatine varıldığı, İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu,” gerekçesiyle fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Fer’i müdahil Kurum vekili Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Fer’i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusundaki sebeplerle temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 7 inci maddesi atfı ile 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleridir.

3.Değerlendirme İnceleme konusu dosyada, davacı 15.01.2009-20.06.2012 tarihleri arasında davalıya ait hatlı minibüste kesintisiz olarak çalıştığının tespitini istemiş ve Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının 15.01.2009 -02.08.2011 tarihleri arasında ayda 30 gün; 03.08.2011- 31.05.2012 tarihleri arasında ayda 10 gün esasıyla çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Yargılama kapsamında yapılan araştırma eksik olup hüküm kurmak için yeterli değildir.

Davacı tarafından davalıya karşı Bakırköy 15. İş Mahkemesinin 2013/334 E. numaralı dosyasında alacak davası açıldığı, Mahkemece talep edilmesi üzerine söz konusu dosyadan bir kısım evrak suretinin Uyap üzerinden gönderildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Alacak davasının kesinleşmiş olması halinde güçlü delil olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Bununla birlikte, iş bu dosyada davalı tanığı olarak dinlenen ...’nun alacak davasında dinlendiği ve davacının önceleri durakta günlük şoför iken, sonradan davalı yanında hafta içi 4-5 gün çalışmaya başladığı ve 1-1,5 yıl çalıştığını beyan ettiği; yine davacıdan önce davalıya ait minibüste 2008 Nisan ve 2010 Mayıs tarihleri arasında yevmiye ile hafta içi 5 gün şoför olarak çalıştığını beyan eden ... ’in kendisinin çalıştığı dönemde davacının bu minibüste hiç çalışmadığını, ancak kendisi işten ayrıldıktan sonra çalışmış olabileceğini beyan ettiği;

yine davalı tanığı olarak dinlenen ... ’nun, davacının bu minibüste 2010 Nisan veya Mayıs ayında çalışmaya başladığını, davacıdan önce ... isimli arkadaşlarının davalıya ait minibüste çalıştığını; davacının 2012’nin Nisan veya Mayıs ayında işten ayrıldığını ancak işten çıktı mı yoksa çıkarıldı mı bunu bilmediğini beyan ettiği görülmüştür.

Buna göre, davacıdan önce davalıya ait minibüste çalıştığı iddia edilen ... ve diğer tanıkların beyanlarına başvurulmalı; ayrıca, davacıya uyuşmazlığa konu dönemde bu hatta çalışan şoförlerin, araç sahiplerinin ve günlük şoförlerin kimler olduğu sorulmalı; davacının bildirmiş olduğu şoförlerin adresleri belirlenerek yeteri kadar tanık dinlenilmeli; minibüs durağının ilgili dönemdeki kahyası tespit edilerek beyanı alınmalı; davacının 15.01.2009 tarihinden 03.08.2011 tarihine kadar davalıya ait ... plaka sayılı minibüste tek şoför olarak çalışıp çalışmadığı bu tanıklardan sorulmalı ve davacının çalışması tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde fer’i müdahil vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve eksik araştırma sonucu oluşturulan hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,