Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/785 K.2024/14024

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalılardan Kurum, ... vekilleri ile ... ve ... tarafından temyizi neticesinde kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili, davalılardan SS ... Yapı Kooperatifi Tasfiye Memuru, ... ve ... vekilleri tarafından temyizi neticesinde kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı, davalı Kurum, davalı SS. ... Konut Yapı Kooperatifi ve SS. ... Konut Yapı Kooperatifi vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin, davalı ...’a ait değişik inşaatlarda sıva işçisi olarak 21.03.1997 – 22.12.2005 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, sigorta girişinin 2 yıl sonra yapıldığını ve sonraki dönemde de hizmetinin sigortaya eksik bildirildiğini beyan ederek müvekkilinin 21.03.1997 – 22.12.2005 tarihleri arasındaki çalışmasının sigortalı çalışma olduğunun tespitine, Kurum kayıtlarının düzeltilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 11.02.2008 havale tarihli dilekçesiyle ... ve S.S. ... Yapı Kooperatifi adına ... ile S.S. ... Yapı Kooperatifi adına ..., ... ve ...’u davaya dahil etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili özetle; davacının hangi ücretle çalıştığı ve ne iş yaptığının belirtilmediğini, davacının sadece 1999 - 2002 tarihleri arasında ... Yapı Kooperatifinde çalıştığını, çalışılan işyerinin inşaat işi yapması nedeniyle mevsim şartları gereği inşaat işine ara verildiğini, bu nedenle davacının sürekli ara vermeden çalıştığı iddialarının yerinde olmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde olup aksinin resmi belge ile kanıtlanması gerektiğini beyan ederek davanın reddine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SS ... Konut Yapı Kooperatifi Tasfiye Memurları ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 10.06.1992 tarihinden 22.12.2005 tarihine kadar aralıksız olarak ...’a ait işyerlerinde çalıştığı iddiası gerçek dışı olduğunu, davacının sıva işçisi olduğunu, sıva yapılmadan önce binanın sıva işine hazır ... gelmesi gerektiğini, hava şartlarının müsait olması gerektiğini, işverenin inşaat tamamlandıktan sonra iş bitiminde SGK’dan borcu yoktur kağıdı alabilmesi için, inşaatın toplam m2’si üzerinden işçilik giderinin tamamını ödemesi gerektiğini, davacı ile ...'ın husumetli olduğunu, davayı da bu sebeple açtıklarını düşündüklerini, müvekkilinin iş bu dosyada taraf sıfatının bulunmadığını, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.09.2009 tarih, .2007/178 E. - 2009/433 K. sayılı kararıyla;

"Davacının davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile

1-) 05.04.1999 – 24.12.2002 tarihleri arasında davacının ... sicil numaralı işyerinde sürekli olarak çalıştığı ancak 4447 sayılı Kanun gereğince eksik bildirim yapıldığı, eksik bildirilen sürenin bilirkişi Av. ... ’ın 01.09.2009 tarihli raporunda belirtildiği üzere

Dönem Eksik bildirilen

1999/1 25

1999/2 65

1999/3 60

2000/1 65

2000/2 80

2000/3 90

2001/1 74

2001/2 95

2001/3 69

2002/1 93

2002/2 80

2002/3 31 olmak üzere

2-) 25.12.2002 – 02.11.2003 tarihleri arasında davacının ... sicil numaralı işyerinde sürekli olarak çalıştığının ve bu çalışmalarından aynı bilirkişi raporunda belirtildiği üzere

Dönem Eksik bildirilen

2002/3 5

2003/1 106

2003/2 80

2003/3 40 olmak üzere toplam 1058 günün eksik bildirildiğinin kabul ve tespitine,

4-) Fazlaya ilişkin istemin reddine,

5-) Diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum, ... vekilleri ile ... ve ... tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 29.12.2010 tarih ve 2009/16113 E. - 2010/13543 K. sayılı kararında; "...Dosyadaki kayıt ve belgelerden, yapılan işin inşaat işi, davacının sıvacı ustası olduğu, davacının 1999/2-2008/11. ay tarihleri arasında farklı işyerlerinde kesintili olarak 998 gün 506 sayılı Kanun'a tabi çalışmasının olduğu, 05.04.1999 tarihinde ... sicil nolu SS ...

Yapı Koop. unvanlı işyerinde işe girdiğine dair imzalı bildirgenin 29.04.1999 tarihinde,17.04.2003 tarihinde ... sicil nolu SS ... Kon.Yap.Koop. unvanlı iş yerinde işe girdiğine dair bildirgenin 16.04.2003 tarihinde Kuruma verildiği, 24.12.2002 tarihinde ... sicil nolu işyerinden 02.11.2003 tarihinde ... sicil nolu işyerinden çıkışlarının hizmet cetvelinde görüldüğü, ... sicil nolu işyerinde. 05.04.1999-24.12.2002 tarihleri arasında,... sicil nolu işyerinde.

25.12.2002-02.11.2003 tarihleri arasında kesintili olarak çalışmasının Kuruma bildirildiği, tespiti istenilen dönem ile çakışan başka işyeri çalışmasının olmadığı, ... sicil nolu işyerine ait 1994/2-2001/2. dönem bordroları ile ... sicil nolu işyerine ait 2000/2-2004/1. dönem bordrolarının geldiği, bordrolarda davacının hizmet cetvelinde görülen kadar çalışmasının olduğu,... sicil nolu SS ...

Konut Yapı Kooperatifi işyerinin 06.07.2000-30.04.2004 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında olduğu,işveren vekillerinin ... ve ... olduğunun Kurumca bildirildiği, ... sicil nolu SS ... Yapı Koop. işyerinin 11.09.1993-24.12.2002 arasında Kanun kapsamında olduğu, işveren vekilinin ... olduğunun Kurumca bildirildiği, 29.04.1999 ve 16.04.2003 tarihli işe giriş bildirgeleri üzerindeki imzaların davacıya ait olmadığının tespit edildiği, Ticaret Sicil Memurluğunca SS ...

Konut Yapı Kooperatifinin faal olmadığının 11.08.2006 tarihinde Ticaret Sicil kayıtlarından silindiğinin, başkanının ..., 2. Başkanınının ..., üyesinin ... olduğunun, ... Yapı Kooperatifi Başkanının ..., 2. Başkanının ... ... ... olduğunun bildirildiği, ilgili Mühendisler Odasınca Kahramanmaraş ilinde 15 Aralık-1 Nisan tarihleri arasında inşaat yapılmadığının bildirildiği, davalı kooperatiflerin halen faal olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı SS ... Yapı Kooperatifinin 11.08.2006 tarihinde Ticaret Sicil kayıtlarından silindiğinin Ticaret Sicil Memurluğunca bildirilmesine rağmen bu kooperatifin ihyası yoluna gidilmeden davanın sonuçlandırılması ve diğer davalı SS ... Yapı Kooperatifinin tasfiye olduğunun davalılarca ileri sürülmesine karşın bu konuda araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, SS ... Yapı Kooperatifinin tasfiye olup olmadığını araştırarak, tasfiye olmuş ise, diğer tasfiye olan ... Yapı Kooperatifi ile birlikte, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.01.1999 gün ve E:1999/10-1, K:1999/1 sayılı kararında açıklandığı gibi, tüzel kişiliği sona eren kooperatiflerin tüzel kişiliğinin sona ermesine ilişkin kararın kaldırılarak, kooperatifin ihyası için tasfiye memurları ile Ticaret Siciline husumet yöneltilerek ayrı bir dava açılması için davacı tarafa HUMK.’ un 39 ve 40 ıncı maddeleri hükümleri uyarınca uygun bir önel verilmesi ve bu dava açıldığı takdirde alınacak sonuca göre bu davaya devam edebilme olanağı doğduğu takdirde tüzel kişiliğe tebligat yapılarak davaya devam edilmesi gerekir... " gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 19.01.2021 tarih ve E. 2014/216, K.2021/19 sayılı kararı ile "1-Davacının davalılar Sosyal Güvenlik Kurumu, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi ve S.S.... Konut Yapı Kooperatifine yönelik davasının kısmen kabulüne;

a-) 05.04.1999 – 24.12.2002 tarihleri arasında davacının ... sicil numaralı işyerinde sürekli olarak çalıştığı ancak 4447 sayılı Kanun gereğince eksik bildirim yapıldığı, eksik bildirilen sürenin bilirkişi Av. ... ’ın 01.09.2009 tarihli raporunda belirtildiği üzere;

Dönem Eksik bildirilen

1999/1 25

1999/2 65

1999/3 60

2000/1 65

2000/2 80

2000/3 90

2001/1 74

2001/2 95

2001/3 69

2002/1 93

2002/2 80

2002/3 31 olmak üzere;

b-) 25.12.2002 – 02.11.2003 tarihleri arasında davacının ... sicil numaralı işyerinde sürekli olarak çalıştığının ve bu çalışmalarından aynı bilirkişi raporunda belirtildiği üzere;

Dönem Eksik bildirilen

2002/3 5

2003/1 106

2003/2 80

2003/3 40 olmak üzere toplam 1058 günün eksik bildirildiğinin kabul ve tespitine,

c-) Fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-) Diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

Dairenin 30.09.2021 tarih ve 2021/5509 E. -.2021/11396 K. sayılı kararında; "... Eldeki dosya kapsamında. Mahkemece bozma ilamına uyularak dahili davalılardan S.S ... Yapı Kooperatifi ile S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin ihyaları sağlanmak suretiyle taraf haline getirildiği, yargılama esnasında dinlenen tanık beyanları, davacı ile birlikte başka işçilerin de her iki kooperatif tarafından bildirimlerinin yapılmış olması, davalı ... ...'ın S.S. ...

Yapı Kooperatifi Başkanı olması, ... ...'ın eşi ...'ın ... Yapı Kooperatifinin kurucu ortaklarından olmasının birlikte değerlendirilmesi sonucu esasen bu iki yapı kooperatifinin de birbirinin devamı niteliğinde olduğu sonucuna varılarak bu iki dahili davalı Kooperatif tarafından Kuruma eksik olarak bildirilen hizmet süreleri belirlenmek suretiyle yazılı şekilde sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; ihtilaf konusu tüm dönem yönünden davalı ... ...’a ait ve davacının da çalıştığını iddia ettiği inşaat işyerleri gereği gibi araştırılmaksızın Mahkemece salt dahili davalılar tarafından Kuruma bildirilen hizmet dönemleri yönünden davacının sürekli çalıştığının kabulü ile eksik hizmet günlerinin tamamlanması şeklinde kurulan hüküm hatalı olmuştur.

Bununla beraber yapılan işin “sıvacılık” olmasına göre niteliği gereği sürekli çalışmayı gerektirip gerektirmediği de yöntemince araştırılmamıştır. Bu durumda, ihtilaf konusu tüm dönem yönünden (21.03.1997-22.12.2005 tarihleri arası) davacının hangi işverenler yanında, hangi tarihler arasında çalıştığı, davalı işyerleri nezdinde fiili ve sürekli bir hizmetinin bulunup bulunmadığının her türlü şüpheden uzak bir biçimde, açıkça belirlendiği söylenemez.

Mahkemece yapılması gereken iş, dahili davalılara ait ihtilaf konusu tüm dönemi kapsayan (21.03.1997-22.12.2005 tarihleri arası) kooperatif karar defterlerinin getirtilmesi suretiyle inşaat yapım işlerinin bizzat Kooperatif Yönetimi tarafından yapılıp yapılmadığı,

ya da anahtar teslim suretiyle ... ...’a verilip verilmediği açıkça tespit edilmeli, yapılan inşaat işleri tek tek tespit edilerek işyeri tescil dosyaları ile ... ...’a ait ihtilaf konusu tüm dönemi (21.03.1997-22.12.2005 tarihleri arası) kapsayan ilgili inşaat işyerlerinin dönem bordroları getirtilmeli, dönem bordrolarında kayıtlı, davacının çalışmaları hakkında bilgi ve görgü sahibi sigortalılar tespit edilerek bu kişilerin duruşmalarda, yapılan işin sıvacılık işi olduğu da gözetilerek çalışmanın niteliği ile sürekli bir çalışma olup olmadığı,

mevsimlik çalışma iddiası yönünden yöntemince beyanlarına başvurulmalı ve sonucuna göre tüm dönemde gerçek işveren/işverenler ile fiili ve sürekli bir çalışma olgusu açıkça ortaya konularak, infaza da elverişli bir karar verilmelidir." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.09.2023 tarih ve E. 2021/254, K.2023/149 sayılı kararı ile "1-Davacının davalılar Sosyal Güvenlik Kurumu, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi ve S.S.... Konut Yapı Kooperatifi'ne yönelik davasının Kısmen Kabulüne;

a-) 05.04.1999 – 24.12.2002 tarihleri arasında davacının ... sicil numaralı işyerinde aşağıda belirtilen dönemlerde sürekli olarak çalıştığı ancak 4447 sayılı Kanun gereğince eksik bildirim yapıldığı, eksik bildirilen sürenin bilirkişi Av. ... ’ın 04.09.2023 tarihli ek bilirkişi raporunda belirtildiği üzere;

Dönem Eksik bildirilen

1999/1 25

1999/2 65

1999/3 60

2000/1 30

2000/2 80

2000/3 85

2001/1 67

2001/2 95

2001/3 63

2002/1 72

2002/2 80

2002/3 19 olmak üzere;

b-) 25.12.2002 – 02.11.2003 tarihleri arasında davacının ... sicil numaralı işyerinde sürekli olarak çalıştığının ve bu çalışmalarından aynı bilirkişi raporunda belirtildiği üzere;

Dönem Eksik bildirilen

2002/3 2

2003/1 86

2003/2 80

2003/3 40 olmak üzere toplam 949 günün eksik bildirildiğinin kabul ve tespitine,

c-) Fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-) Diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum ile davalı SS ... Konut Yapı Kooperatifi ve SS ... Konut Yapı Kooperatifi vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulü gerektiğini beyanla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı SS ... Konut Yapı Kooperatifi vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı SS ... Konut Yapı Kooperatifi vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinde hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz eden davacı, davalı Kurum ile davalı SS ... Konut Yapı Kooperatifi ve SS ... Konut Yapı Kooperatifi vekillerinin temyiz dilekçeleri kararın bozmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz eden davacı, davalı Kurum ile davalı SS ... Konut Yapı Kooperatifi ve SS ... Konut Yapı Kooperatifi vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,