Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8089 K.2024/11417

Taraflar arasında Mahkemece görülen hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasında davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen ikinci kararın da bozulması üzerine, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının aynı gruba (Ortadoğu Şirketler Topluluğu olarak anılan gruba) bağlı olan ve tüm şirketlerin yönetim kurulu başkanı aynı şahıs olan (Heybetullah Aksan) şirketler topluluğundan Ortadoğu Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.'de 01.09.2000 - 01.08.2005 tarihleri arasında reklam, pazarlama ve pazar genişletme müdürü olarak çalıştığını, davacının Ortadoğu Makine San. Tic. Ltd. Şti.'de çalışmasına rağmen aynı gruba ait ve yönetim kurulu başkanları aynı olan başka şirketlerde de sigortalı olarak gösterildiğini, asgari ücret üzerinde ücret almasına rağmen sigortasının asgari ücret üzerinden yatırıldığını, davacının aylık 2.000,00 TL ücret ile çalıştığını belirterek Kuruma bildirilmeyen sürelerin ve sigorta primine esas kazançlarının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.11.2006 tarihli ve 2005/607 Esas, 2006/330 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalı şirketler nezdinde 01.09.2000 - 01.08.2005 tarihleri arasında sigortaya bildirilen çalışmaları dışında sigortasız olarak toplam 828 gün brüt 2.850-YTL ücretle çalıştığının tespitine ve bir kısım işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 31.01.2008 tarih ve 2007/4503 Esas, 2008/1375 Karar sayılı kararında; "...Yapılacak iş, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınarak,davalı işyerlerinin kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığını araştırmak, dönem bordrolarını getirterek davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına, resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tespit edip beyanlarına başvurmak, dava dışı ... unvanlı işyerindeki çalışmaları da dikkate alınmak suretiyle sonucuna göre karar vermekten ibarettir." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 23.10.2018 tarihli ve 2008/159 Esas, 2018/630 Karar sayılı kararı davanın kabulüne davacının 01.09.2000 - 14.04.2003 tarihleri arasında 727 gün, 01.09.2003 - 01.08.2005 tarihleri arasında 101 gün olmak üzere toplam 828 gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 20.02.2020 tarih ve 2019/1667 Esas, 2020/1009 Karar sayılı kararında; "...Somut olayda, birden fazla davalı olduğu, davalılardan Atılım Org. San. Tic. A.Ş.'ye usulüne uygun olarak gerekçeli karar tebliğinin yapılmadığı, hüküm fıkrasında hizmet tespitinin hangi davalı yönünden olduğunun belirtilmediği görülmekle, hükmün bu haliyle infazı mümkün olmayıp, verilen karar hatalıdır." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 12.01.2021 tarih ve 2020/241 Esas, 2021/28 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacı ...'ın (T.C. Kimlik No: [TCKN]), davalı Ortadoğu Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine (V.K. No: 6470044592) ait işyerinde, 01.09.2000 - 01.08.2005 tarihleri arasında sigortalı hizmet bildirimi yapılan süreler haricinde,

01.09.2000 - 31.12.2000 tarihleri arasında, 120 gün, günlük brüt 23,09 TL ücret ile

01.01.2001 - 30.06.2001 tarihleri arasında, 180 gün, günlük brüt 27,18 TL ücret ile

01.07.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında, 180 gün, günlük brüt 32,66 TL ücret ile

01.01.2002 - 2002/02 tarihleri arasında, 90 gün, günlük brüt 43,16 TL ücret ile

2002/03 döneminde, 13 gün, günlük brüt 48,75 TL ücret ile

2003/01 döneminde (15.04.2003 sonrası hariç), 144 gün, günlük brüt 59,48 TL ücret ile

01.09.2003 - 11.09.2003 tarihleri arasında, 11 gün, günlük brüt 59,48 TL ücret ile

01.05.2005 - 01.08.2005 tarihleri arasında, 90 gün, günlük brüt 95,00 TL ücret ile hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve sigortasız geçen bu çalışmaların sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

E. 3'ncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairenin 27.02.2023 ve 2023/1140 Esas, 2023/1748 Karar sayılı kararında; "...Eldeki davada, her ne kadar, Mahkemece, davacının en son brüt 2.850,00 TL ücretle çalıştığı, bu ücretin günün asgari ücreti ile orantı kurulmak suretiyle önceki çalışma dönemleri için de esas alınması gerektiği gerekçesiyle hüküm kurulmuşsa da, yazılı belgelerin varlığının araştırılması ile sonuca gidilmesi gerektiğinden talep konusu döneme ait tüm kayıtlar bankalardan getirtilmeli, yukarıda ilkeleri ortaya konulduğu üzere prime esas kazancın varlığı tespit edilmelidir.

Kabule göre, aylık prim ödeme gün sayısının 1 ayda en fazla 30 gün, 1 yılda en fazla 360 gün olması gerektiği hususları ve bildirimleri dikkate alınmadan infazda çelişki meydana getirecek şekilde karar verilmesi hatalıdır." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Dördüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı ...'ın (T.C. Kimlik No: [TCKN]), davalı Ortadoğu Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine (V.K. No: 6470044592) ait işyerinde, 01.09.2000 - 13.09.2002, 01.09.2003 - 11.09.2003 ve 01.05.2005 - 01.08.2005 tarihleri arasında, asgari ücret ile hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve sigortasız geçen bu çalışmaların sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacının fiili çalışması olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.09.2000 - 01.08.2005 tarihleri arasında aylık 2.000,00-TL. ücret ile davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 76, 65 ve 73 üncü maddeleri

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,