Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8111 K.2024/8533

Taraflar arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.01.1998-07.04.2003 ve 07.08.2003-31.12.2007 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davalı Kurumun tevkifatlara dayalı olarak tescil ile mükellef olmadığını ancak kişinin tevkifat kesintilerini gösterir müstahsil makbuzlarını ibraz ederek Kurumdan tescil talebinde bulunması durumunda Kurumun davacının 2926 sayılı Kanun'a göre tescilini yapmakla yükümlü olduğunu davacının tek başına kooperatife veya Ziraat Odasına kayıtlı olması 2926 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanacağı anlamına gelmediğini, tevkifat kesintilerinin dosyaya ibrazının zorunlu olduğunu belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.05.2016 tarihli ve 2015/163-2016/261 sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... Kasabası Su Ürünleri Kooperatifine deniz ürünleri vermek suretiyle (avlanma yasağı dönemleri olan 01 Nisan - 01 Temmuz arası hariç olmak üzere) 01.01.1998-07.04.2003 (her yıl için 01 Nisan -01 Temmuz arası hariç) 07.08.2003-31.12.2007, (her yıl için 01 Nisan -01 Temmuz arası hariç ) tarihlerinde tarım bağkur sigortalısı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 05.07.2018 tarihli ve 2016/14617-2018/6491 sayılı ilamı ile davacının 27.12.2001 tarihinde kerevit satışı yaptığı Barla Su ve Tarım Ürünleri Dahili Ticaret Adi Ortaklığının ortaklarının araştırılarak Barla Su Ürünleri Kooperatifinin adi ortaklığın ortağı olup olmadığının tespit edilmesi, ortağı olduğunun tespiti halinde, kamu kuruluşu niteliği taşımayan özel gerçek/tüzel kişilerce yapıldığı anlaşılan tevkifatın kurum hesabına intikal etmesi gerektiğinden bu tarihte yapılan tevkifatın Kurum hesabına intikal edip etmediğinin araştırılması,

ayrıca 27.12.2001 tarihli tevkifat kesintisi öncesi dönem yönünden davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... Kasabası Su Ürünleri Kooperatifine deniz ürünleri vermek suretiyle (avlanma yasağı dönemleri olan 01 Nisan - 01 Temmuz arası hariç olmak üzere) 01.01.2002 - 31.12.2002 tarihleri arasında (her yıl için 01 Nisan -01 Temmuz arası hariç ) 4/1.b.4 Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.01.1998-07.04.2003 ve 07.08.2003-31.12.2007 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanun'un 24 ve 25 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,