Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8462 K.2024/9004

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının aşçı olarak 30.08.2013-31.10.2015 ile 11.03.2017-19.03.2018 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle, davacıya ait Kurum kayıtları incelendiğinde 1082040 sicil numaralı iş yerinde, davacının 08.11.2013-31.10.2015 ile 08.05.2017-19.03.2018 tarihine kadar sigortalı olarak çalıştığı günlerin Kuruma bildirildiğinin görüldüğünü, Kuruma bildirilen günlerin tespitinde hukuki yarar bulunmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, davacının davalı işverene ait işyerinde Kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.03.2019 tarihli ve 2018/113 Esas, 2019/104 Karar sayılı kararıyla; Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının, davalıya ait ... sicil nolu işyerinde, Kuruma bildirilen günler haricinde, 08.11.2013-31.10.2015 tarihleri ile 11.03.2017-19.03.2018 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.02.2022 tarihli ve 2019/974 Esas, 2022/184 Karar sayılı kararıyla; istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 08.06.2022 tarih 2022/6210 E. 2022/8755 K. sayılı bozma ilamı ile eldeki dosyada, sadece davacı tarafından gösterilen tanık beyanlarına başvurmak suretiyle eksik araştırma sonucu, yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı bulunduğu, Mahkemece, dinlenen tanık beyanının yetersiz olması karşısında, öncelikle; re'sen araştırma ilkesi gereğince dava konusu dönemi kapsayacak şekilde çalışması olan bordro tanıkları tespit edilerek, yeteri kadar bordro tanıklarının dinlenilmesi gerektiği, davacının askerlik öncesi ve sonrasında çalışma dönemlerinde eksik bildirililen sürelerle ilgili davacının çalışmasının tam olarak hangi tarihlerde başladığının belirlenmesi gerektiği hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının, davalıya ait 1082040 sicil nolu işyerinde, Kuruma bildirilen günler haricinde, 08.11.2013-31.10.2015 tarihleri ile 11.03.2017-19.03.2018 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece çelişkili tanık beyanları esas alınarak hüküm kurulduğunu, davacının Kuruma bildirilenler dışında çalışması olduğunun ispatlanamadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, davacı 30.08.2013 - 31.10.2015 ile 11.03.2017 - 19.03.2018 tarihleri arasında aşçı olarak davalı işverenlik nezdinde geçen çalışmalarının tespiti talep etmiş. Mahkemece bozma sonrası yargılamada dinlenen tanık beyanlarına itibarla, davacının, davalıya ait 1082040 sicil nolu işyerinde, Kuruma bildirilen günler haricinde, 08.11.2013-31.10.2015 tarihleri ile 11.03.2017-19.03.2018 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmişse de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bozma sonrası yargılamada dinlenen bordro tanıklarının hizmet cetvellerinin incelenmesinde, 21.07.2017 tarihi itibariyle davalı iş yerinde çalışmaya başladıklarının anlaşılması karşısında, uyuşmazlık konusu dönemin 30.08.2013-31.10.2015 ile 11.03.2017-19.03.2018 tarihlerine yönelik olmasına göre ,bir önceki bozma içeriği kapsamında uyuşmazlık konusu dönemin tamamını kapsayacak şekilde kanaat edinmeye yeter sayıda bordro tanıklarının dinlenmesi suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, bir önceki bozma içeriği gözetilerek, uyuşmazlık konusu dönemin tamamını kapsayacak şekilde yeteri kadar bordro tanığı dinlenilmeli, davacı yanın davalı işverenlik nezdinden geçen sigortalılık süresi tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmalı, toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,