Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8471 K.2024/8987

Taraflar arasında Mahkemede görülen Kurum işleminin iptali ve yersiz ödemenin iadesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı/birleşen davada davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ve birleşen dosyanın davalısı; Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine, davalı ve birleşen dosyanın davacısı ise; yersiz yapılan ödemelerin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davacı ve birleşen dosyanın davalısı ile davalı ve birleşen dosyanın davacısı ise aleyhlerine açılan davanın reddini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 21.09.2011 tarihli ve 2011/105 Esas, 2011/732 Karar sayılı kararı ile Mahkemenin 2011/105 Esas sayılı dava dosyası açısından davanın kabulü ile SGK Başkanlığının 07.01.2011 tarih ve B.13.2.SGK.4.12.01.00. TAH/444-176 sayılı emekli aylığının iptaline ilişkin işleminin iptaline, Mahkemenin bu dava dosyası ile birleştirilmiş olan 2011/455 E. sayılı dava dosyası açısından; karşı davacı SGK Başkanlığı tarafından davacı/birleşen davada davalı ... yönünden açılan rücu alacağı davasının reddine, davacı/birleşen davada davalı ... yönünden talep olunan ihtiyati tedbir talebinin reddine, karşı davacı SGK Başkanlığı tarafından davalı ... yönünden açılan rücu alacağı davasının bu dava dosyasından ile tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve birleşen dosyanın davacısı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.07.2012 tarihli 2012/765 Esas, 2013/14750 Karar sayılı ilamı ile Mahkemece yapılacak iş, davacının sicil dosyası getirtilerek sigortalılık süresi ve prim borcu olan dönemler belirlenmeli, sigorta müfettiş raporunun tamamı getirtilerek usulsüz prim aktarımı olan dönemlere ilişkin ve primlerin ödendiğinin ispatı yönünde davacının varsa tüm makbuz ve ödemeye ilişkin yazılı delilleri toplanmalı, Bingöl Ağır Ceza Mahkemesindeki dava değerlendirilmeli, bunlara göre sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve prim borcu olmaması yönünden davacının yaşlılık aylığı şartları değerlendirilmeli,

mevcut sigortalılık süresine göre yaşlılık aylığı şartlarının oluşmaması halinde 5510 sayılı Kanun madde 96, (a) ve (b) bendlerine göre yersiz ödeme nedeniyle Kurum alacağı belirlenmelidir gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 19.10.2021 tarihli 2013/471 E. 2021/715 K. sayılı kararı ile 2013/471 Esas sayılı asıl davanın reddine, 2011/880 Esas sayılı asıl dava ile 2011/455 Esas sayılı birleşen davanın kabulüne, 40.923,00 TL maaş ödemesi ve 3.632,21 TL sağlık gideri olmak üzere toplam 44.555,21 TL yersiz ödemeden kaynaklı alacağın sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 2011/880 Esas sayılı dosya davalısı ... ile 2011/455 Esas sayılı dosya davalısı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı Kuruma ödenmesine karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı: 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen davada davalı ... ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 13.06.2022 tarihli 2022/4805 Esas, 2022/8909 Karar sayılı ilamı ile 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre,davalı ... vekilinin tüm, davacı/birleşen davada davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Aylık koşullarını yitiren sigortalının yersiz aylık ödemesi nedeniyle iade ile yükümlü olduğu açık ise de, Dairemizin önceki bozma ilamında da belirtildiği şekilde, sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve prim borcu olmaması yönünden yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmeli ve Kurum tarafından iptal edilerek, davacının prim hesabından çıkarılan prim dahil edilmediğinde, davacı açısından kısmi aylık/tam aylık koşullarının oluşup oluşmadığı irdelenmeli, oluşması halinde bu koşulların oluştuğu tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanabileceği gözetilmelidir.

Yine, yaş, sigortalılık süresi ile prim ödeme gün sayısı koşullarının yerine getirilmiş bulunması, ancak cüzi fark prim borcu olduğunun belirlenmesi durumunda, dönemin ekonomik şartlarına göre, prim borcunun cüzi bir tutar olup, bu tutarın Kurumca her zaman tahsilinin mümkün olduğu anlaşılabildiği taktirde, cüzi prim borcu bulunması nedeniyle aylık koşullarının oluşmadığı yönünde değerlendirme yapılmamalıdır gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile 2013/471 Esas sayılı asıl davanın reddine, 2011/880 Esas sayılı asıl dava ile 2011/455 Esas sayılı birleşen davanın kısmen kabulüne, 40.923,00 TL maaş ödemesi ve 3.263,21 TL sağlık gideri olmak üzere toplam 44.186,21 TL yersiz ödemeden kaynaklı alacağın sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 2011/880 Esas sayılı dosya davalısı ... ile 2011/455 Esas sayılı dosya davalısı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı Kuruma ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen davada davalı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı/birleşen davada davalı ... mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde; usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ve yersiz ödemenin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, Kurum kayıtlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı-karşı davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,