Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8632 K.2025/85

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı, davalı ... Müh. End. Ulaşım Araç. A.Ş. ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine, ek kararla davacı vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Müh. End Ulaşım Araç. A.Ş. ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirketlerin oluşturduğu ortak girişim nezdinde, 23.09.2014 tarihinde usta olarak çalışmaya başladığını, çalıştığı süre müddetince sigortasının yapıldığını ve primlerinin ödendiğini bildiğini, 31.03.2015 tarihinde hiçbir yasal hakkı verilmeden işine son verildiğini, maaşının 1.800,00 TL olmasına rağmen çalıştığı aylara göre sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmadığını ileri sürerek, davacının 23.09.2014 – 31.03.2015 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin ve prime esas gerçek ücretlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirkette çalışmadığını belirterek, davanın husumetten ve esastan reddini istemiştir.

2.Davalı ... Müh. End. Ulaşım Araç. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile diğer davalı ... Ltd. Şti’nin Tüdemsaş’a vagon yapımını üstlenen ve ayrı ayrı faaliyet gösteren şirketler olduğunu, aralarında bir ortaklık mevcut ise de taşeron-işveren ilişkisi bulunmadığını, şirketler arasında alt-üst işveren ilişkisi bulunmadığından kendi bünyelerinde çalıştırdıkları işçilerin prim ve ücretleri ile sair haklarından ayrı ayrı sorumlu olduklarını, davacının diğer davalı şirketle ortaklık bünyesinde 28.01.2015-22.03.2015 tarihleri arasında kısa bir süre çalıştığını, bu süre zarfında 1.600,00 TL aylık ücret aldığını, SGK kayıtlarında gerçek miktar üzerinden gösterildiğini, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

3.Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yapılan yargılama, toplanan deliller, istinaf kaldırma kararı uyarınca ikmal olunan eksiklikler, Kurum kayıtları, ücret bordroları, banka kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının davasının kısmen kabul-kısmen reddine;

1-Davacının davalılar bünyesinde işçi olarak 23.03.2015-31.03.2015 tarihleri arasındaki çalıştığına dair talebinin reddine,

2-Davacının 23.09.2014-27.01.2015 arası davalı işyerinde aylık net 1.800,00 TL ücret ile 506 sayılı yasaya tabi olarak sigortalı çalıştığına dair talebinin reddine,

3-Davacının 28.01.2015-22.03.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti ile davacının 2015/2 döneminde net 1.600,00 TL, 2015/3 döneminde net 1.800,00 TL SPEK karşılığında çalıştığının, davalı ...' ya eksik bildirilen 2015/2 dönemi için 1.064,72 TL, 2015/3 dönemi için 774,92 TL fark SPEK tutarının davalı Kuruma (SGK) davalı işverenler tarafından bildirilmesi gerektiğinin ayrı ayrı tespitine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... Müh. End Ulaşım Araç. A.Ş. ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğunu, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ... Müh. End. Ulaşım Araç. A.Ş. Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı ... Müh. End. Ulaşım Araç. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemenin prime esas kazancın eksik bildirildiği yönündeki kararının, hatalı ve eksik incelemeye dayalı olduğunu, delillerin göz ardı edildiğini, dava şartı tamamlanmadan ücret tespiti yönünden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

3.Fer'i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, Kurum işlemlerinde yasal mevzuata aykırı bir yön bulunmadığını belirterek, hatalı bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle usul ve yasaya aykırı verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine, ek kararla davacının temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Müh. End Ulaşım Araç. A.Ş. ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Müh. End. Ulaşım Araç. A.Ş. Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı ... Müh. End. Ulaşım Araç. A.Ş. vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86/9. maddeleri.

3.Değerlendirme

İnceleme konusu hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemli açılan eldeki davada, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, davacının hizmet döküm cetvelinde ... sicil sayılı ... Müh. Makine San.Tic. Ltd. Şti-... San. Tic. Ltd. Şti iş ortaklığı işyerinden çalışmalarının bildirilmesi karşısında, Kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle hüküm kurulması gerekirken, bu hususun göz ardı edilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Davalı ... Müh. Makine San.Tic. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (3) numaralı bendinde yer alan "davalı işyerinde" ibaresinden sonra gelmek üzere “Kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle” ibaresinin yazılmasına, hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,