Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8698 K.2024/9608

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde aslında 2004 den beri çalışmakta olmasına karşın, geriye yönelik 5 yıllık açabildiklerinden dolayı taleplerinin 07.09.2010 tarihi ile 09.07.2015 tarihi arasında sınırlı kaldığını belirterek, işçi sıfatı ile çalıştığını, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, iş yerinin davalının kardeşi ... üzerine kayıtlı iken 2008 yılında davalının üzerine devir edildiğini, davalının müvekkili dışında da birçok kişiyi sigortasız çalıştırdığını beyanla yukarıda belirtilen tarihler arasında müvekkilinin devamlı ve kesintisiz olarak davalı işyerinde çalışmış olduğunun tespitine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının müvekkilinin işlettiği pide salonunda çalışmadığını, bu nedenle kişisel dosyası bulunmadığını, davacının iş yerinde çalışmadığı için dava dilekçesinde iş sözleşmesinin nasıl feshedildiği yönünde hiçbir beyanda bulunmadığını beyanla iş yerinde çalışmayan davacının davasının reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

2-Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının iddiası ile ilgili Kurum kayıtlarında herhangi bir bulguya rastlanılmadığını, çalışma iddiasının işyeri kayıtları, ücret ödeme belgeleri gibi yazılı deliller bağlamında araştırılması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.11.2017 tarihli ve 2015/416 Esas, 2017/417 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 31.05.2019 tarihli ve 2018/5 Esas, 2019/827 Karar sayılı kararıyla; Mahkeme kararı kaldırılarak, davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "... mahkemece resen araştırma ilkesi gereğince, 2004 yılından beri çalıştığını belirterek 07.09.2010 - 09.07.2015 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitini talep eden davacının beyanı alınarak, dava konusu dönem içerisinde davalıya ait pide salonu iş yerinde ne olarak çalıştığı ne gibi işleri yaptığı ve çalışma şeklinin nasıl olduğu, iş yerinde çalışanların ve varsa sürekli müşterilerin ve iş yeri komşularının kimler olduğu, çalışmaya ara verip vermediği, başka iş yerinde çalışması olup olmadığı,

çalışma ve işten ayrılış süreleri sorularak talebi tam olarak açıklattırılmalı, ayrıca tanık sıfatıyla ifadesi alınan davalının eşi ...’nın davacı ile aralarındaki borç ilişkisinin olduğuna dair iddiaları davacıya sorulmalı, davacı tarafın 07.09.2010 - 09.07.2015 tarihleri arasındaki sürenin tespiti istenmiş ise de iddiasının samimi olup olmadığının tespiti açısından 2004 - 2015 yılları arasındaki dönem bordroları celbedilerek davacı ve davalı tarafların gösterdiği tanık beyanları ile yetinilmeyip, çalışmanın geçtiği belirtilen dönemde iş yerinden bildirimi bulunup iptal edilmeyen diğer bordrolu tanıkların beyanlarına başvurulmalı,

davacının çalışmasını bilebilecek, çalışmasının geçtiği iddia edilen iş yerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinin sahipleri ve iş yeri çalışanları, zabıta marifetiyle tespit edilerek, bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca davacı hakkındaki yargılama aşamasında bahsi geçen ceza dosyası celbedilmeli, yapılan araştırmalar sonucu çalışmanın varlığına kanaat getirilmesi halinde, çalışmanın kısmi mi veya tam çalışma mı olduğu tespit edilmeli,

buna göre davacının kısmi zamanlı çalışma durumunun günlük çalışma saatine göre (4857 sayılı İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi gereğince 7,5 saat çalışmanın 1 günlük çalışma hesabı ile) haftalık ve aylık çalışma süresinin kaç gün olduğu açıkça belirlenmeli, iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, iş yerinde davacı tarafından ne süre ile ne iş yapıldığı, iş yerinin kapsam, kapasite ve niteliğine göre eylemli çalışmanın var olup olmadığı, sürekli veya kesintili olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek,

çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir..." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz dilekçesinde; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ver fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,