Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/873 K.2026/142

Dava, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespitine ilişkindir.

Davanın açıldığı İstanbul 20. İş Mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı Kurum vekili tarafından kararın istinaf edilmesi üzerine, anılan İlk Derece Mahkemesince süresinde yapılmadığı gerekçesiyle ek kararla istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Ek kararının davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi tarafından ek karar karşı istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce 26.02.2020 tarihli ve 2019/2394 Esas, 2020/1638 Karar sayılı ilamla davalı Kurumun yetkili vekilce temsil edilmediği ve taraf teşkili sağlanmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesinin anılan kararı bozulmuş ve dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

Bunun üzerine, davanın yargılaması yapılarak İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum tarafından istinaf edilmiş ise de İlk Derece Mahkemesince 15.11.2023 tarihli ek karar ile davalı Kurum vekilinin istinaf dilekçesinin süreden reddine karar verilmiştir.

İş bu kararın, davalı Kurum vekilince istinaf edilmesi üzerine dava dosyası temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373/4 maddesi; ''Yargıtay'ın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karar karşı temyiz yoluna başvurulabilir.'' hükmünü Geçici 3/2 maddesi; "Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 4 27... 'üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu kararlara ilişkin dosyalar Bölge Adliye Mahkemelerine gönderilemez.'' hükmünü içermektedir.

Yukarıda açıklanan yasa maddelerinin düzenleniş amacı, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulmasını ve karar kesinleşinceye kadar kanun yolu denetiminin Yargıtay tarafından yapılmasını sağlamaktır. Diğer bir anlatımla, Yargıtayın verdiği bozma kararları üzerine verilen kararların tekrar Yargıtay denetiminden geçmesi, Yargıtay kararının istinaf yolu ile denetlenmesinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; önceki kararda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davanın esasına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamış ve istinaf dilekçesinin süreden reddine ilişkin ek karar üzerinde inceleme yapılmıştır. Ek karara esas tebliğ işlemi dahil olmak üzere taraf teşkili yapılmadan yürütülen işlemler nedeniyle İlk Derece Mahkemesinin kararları bozulmakla, Yargıtay dosyadan elini çekmiştir. Bu aşamadan sonra, İlk Derece Mahkemesi tarafından esasa ilişkin yargılama yapılıp karar verilmiştir.

Aleyhine kanun yoluna başvurulan eldeki karar ise İstanbul 20. İş Mahkemesinin esasa ilişkin ikinci kararıdır. Usul hukuku ilkeleri gereği, daha önce Yargıtay tarafından yapılan inceleme yalnızca usuli işlemler üzerinde gerçekleştiğinden, Yargıtayın esas yönüyle herhangi bir denetimi söz konusu değildir. Dolayısıyla İlk Derece Mahkemesinin esasa dair son kararına (ve yeniden istinaf isteminin süresinde yapılmadığı gerekçesiyle istinaf dilekçesinin reddine ilişkin ikinci ek karara) karşı gidilen kanun yolu istinaf olmakla tarafların hukuki dinlenilme hakkı kapsamında öncelikle Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenmelidir.

Bu itibarla, 01.06.2023 tarihinde verilen ve daha önce Yargıtay denetiminden geçmeyen kararın (ve istinaf dilekçesinin süreden reddine ilişkin 15.11.2023 tarihli ek kararın) kanun yolu denetimi ''İstinaf'' olup, görevli merciinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi olduğu anlaşıldığından, dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,