Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8785 K.2024/10806

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından 1991 yılının 9 uncu ayından itibaren 1994 yılı Aralık ayı da dahil olmak üzere isteğe bağlı sigorta pirimi yatırıldığını, davacı bu ödemeleri gerçekleştirdiğini, aradan geçen sürede sigorta pirimini incelediğinde bu sürelerin hiçbirinin sigorta kayıtlarına girilmediğini fark ettiğini, davacının elinde bulunan dekontlar ile birlikte yeniden başvurduğu,

ve müvekkilinin prim girişlerinin uzun sürede yapılmadığını, dava konusu taleplerinin 1991 yılının 9 uncu ayından 1994 yılının 12 nci ayına kadar olan süreç içerisinde ödeme yapmış olduğu ve prim hizmet süresine kaydı yapılmamış olan (Aralık 1991 - Mart 1992-Nisan 1992, Mayıs 1992, Haziran 1992, Temmuz 1992, Eylül 1992, Ekim 1992, Ocak 1993, Nisan 1993- Mayıs 1993, Mayıs 1994 -Haziran 1994- Temmuz 1994-Ağustos 1994- Eylül 1994- Ekim 1994, KAsım 1994, Aralık 1994) 19 aylık sürede sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışma süresinin kuruma bildirdiği kadar olduğunu, davanın usul ve esasa aykırı olduğunu savunmuş davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; “… Davacının Adli Tıp raporu ile okunabilen ve tespit edilen ödeme ve makbuzlar gereği Mart 1992, Nisan 1992, Nisan 1993, Mayıs 1993, Mayıs 1994 aylarında davalı Kuruma isteğe bağlı sigortalılık için prim yatırdığı kanaatine varılmıştır. Diğer sunulan dekontlarla ilgi net ve şüpheye yer bırakılmayacak sonuç elde edilemediğinden karar verilememiştir.

Tüm dosya kapsamı deliller ve yapılan yargılama neticesinde; davanın kısmen kabulüne dair aşağıda açıklandığı şekilde hüküm kurulmuştur. Davanın kısmen kabulüne;

Davacının Mart 1992, Nisan 1992, Nisan 1993, Mayıs 1993, Mayıs 1994 aylarında davalı kuruma isteğe bağlı sigortalılık için prim yatırdığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, …” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davaya sebep olan kusurlu davranışlar tamamen davalı Kurum tarafından gerçekleştirildiğini, Kurum tarafından ödemeler zamanında kaydedilmediğini, davacının üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini iddia etmiş ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, dinlenen tanıklar ise uyuşmazlık döneminin tamamını kapsayan şekilde çalışmış tanıklar olmadığı gibi, aynı işyeri veya komşu tanığı olarak dinlenmiş bordro tanığı olmadığını iddia etmiş eksik inceleme ile verilen ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle;''... dosya kapsamında davacının 1991, 1994 ve 1997 tarihli Kuruma müracaat dilekçelerinde, dava tarihinden önce de Kuruma isteğe bağlı sigortalılık talebi ile ilgili başvuruları olduğu, ancak bu taleplerin Kurum tarafından zamanında karşılanmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı Kurumdan asılları istenen isteğe bağlı sigortalılık primlerinin ödendiğine dair banka dekontlarındaki yazıların, aradan geçen zaman diliminde silinmesi ve okunaklılığını kaybetmesinin olağan kabul edilebileceği, ancak bu durumun davacının kusurundan kaynaklanmadığı, aksine davalı Kurum tarafından kendisine asılları bulunan dekont ödemelerine göre davacının isteğe bağlı sigortalılığını, hizmet süresine zamanında işlemeyen davalı Kurumdan kaynaklandığı kanaatine varılmıştır.

Aradan geçen zaman içinde, talep konusu banka dekontlarının suret asıllarının, banka kayıtlarının da 10 yıl saklanıyor olması nedeniyle istense de, imha edilmiş olması nedeniyle gönderilemeyecek olması, bu durumun da davacının hak kaybına uğramasına sebep olacağı açıktır.

Diğer yandan, Kurum tarafından dosyaya sunulan dekontların bir kısmı okunaksız da olsa, talep sürelerini karşılar aylar adedince bulunduğu ve okunaklı dekontların tarihlerine göre, talep sürelerin kapsar nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan bu nedenlerle, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b2 nci maddesi gereğince Mahkeme hükmünün kaldırılarak anılan gerekçelerle yeniden hüküm vermek gerekmiştir.'' gerekçesi ile

''I-HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince davacının istinaf talebinin kabulüne, yukarıda Esas ve Karar sayılı Mahkeme kararının kaldırılmasına,

II-Davanın kabulü ile

Davacı ... TC kimlik numaralı ...'nun, Aralık 1991 -Mart 1992-Nisan 1992, Mayıs 1992, Haziran 1992, Temmuz 1992, Eylül 1992, Ekim 1992, Ocak 1993, Nisan 1993- Mayıs 1993, Mayıs 1994 -Haziran 1994- Temmuz 1994-Ağustos 1994- Eylül 1994- Ekim 1994, KAsım 1994, Aralık 1994) 19 aylık sürede davalı kuruma isteğe bağlı sigortalılık için prim yatırdığının TESPİTİNE, bu sürelerin davacının hizmet süresine işlenmesine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline'' şeklinde karar verniştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, isteğe bağlı sigortalılığın tespiti ile, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 506 sayılı Kanunun 79/1 ve Geçici 81 inci ile 87 nci maddeleri, 3201 ve 5510 sayılı Kanunun 50 - 51 ve ilgili maddeleri TMK 2 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,