Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8977 K.2024/11652

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esasdan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, davalının Üniversite bünyesinde, yabancı öğretim elemanı olarak 01.06.2001 tarihinden itibaren aralıksız, kesintisiz 19 yıldır çalıştığını, müvekkilinin ücretinin her yıl yenilenen sözleşmeler ile dönemlere göre değiştiğini, 2007 yılının 6. ayına kadar olan 6 yıllık çalışmasından sadece 2001 yılında 120 gün, 2003 yılında ise 99 gün bildirimde bulunulduğunu bu durumun hak kaybına uğramasına sebep olduğunu iddia ederek, 01.06.2001 tarihinden bu yana aralıksız ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle kabul etmediklerini Devlet Konservatuarında öğretim elemanı olarak çalıştığını ve her yıl sözleşmesinin yenilendiğini, Bakanlar Kurulu Kararında sözleşmeli yabancı uyruklu öğretim elemanlarına sigorta primi yatırılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, davacının imzalamış olduğu sözleşme ile sigorta primlerinin yatmayacağını baştan kabul ettiğini, davacının Türk vatandaşı emsallerinden daha fazla maaş almasının sebebinin de bu olduğunu, işbu davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçirildikten sonra açılmış olduğundan davanın hak düşürücü süre yönünden de reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, söz konusu davanın usul ve esasa aykırı olduğunu, davacının çalışma sürelerinin Kuruma bildirildiği kadar olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 04/06/2001-14/06/2007 tarihleri arasında davalı adına kayıtlı işyerinde aralıksız ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, 04/06/2001-14/06/2007 tarihleri arasında çalışması nedeniyle 2171 prim günlük dönemden Kuruma bildirilen 219 günün dışlanması ile bildirilmeyen 1952 prim günü için prime esas kazancın 153.814,42 TL olduğunun tespitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili, hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, Kurum ile davacı arasında yapılan sözleşme ile sigorta primlerinin yatmayacağını baştan kabul ettiğini, ülkemizde yabancı uyruklu öğretim elemanlarına sigorta primi yatırılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığını iddia ederek verilen kararın tamamen red edilmesi talebi ile başvuruda bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme yapılarak, davalı işveren yanında çalışmasının varlığının kanıtlanmadığını iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esasdan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri, istinaf talebinde ileri sürdüğü nedenleri belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.06.2001-10.10.2019 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 1479 sayılı Kanun'un 24, 25. maddeleridir.

3. Değerlendirme Dosyadaki belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde belirtildiği üzere; hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

İnceleme konusu dosyada; davacı 01.06.2001-10.10.2019 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazancının tespitini talep etmiş, Mahkemece davacının 04.06.2001-14.06.2007 döneminde çalıştığının ve prime esas kazancının tespitine karar verilmiştir. Prime esas kazançlar dosya içerisinde bulunan sözleşmelerde yer alan ücretler esas alınarak belirlenmiş ise de prime esas kazançların her ay bazında belirtilmesi gerekirken toplam tutara hükmedilmesi yerinde değildir. Bu itibarla tespit edilen dönemde her ay yönünden ayrı ayrı prime esas kazanç tespit edilerek karar verilmeli, HMK 297. madde gereğince infaza elverişli hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR