Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/898 K.2025/16942

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

SGK tarafından 29.11.2019 tarihinde davacıya ait işyerinde yapılan denetimde, 2019/081 sayılı Denetmen Raporu ile 2019/11 dönemine ilişkin kayıt dışı ... isimli çalışan olduğu iddia edildiği ve bu doğrultuda tutanak tutulduğu, 29.12.2019 tarihinde şirkete davalı Kurum tarafından 75957586-202.99-E.20665504 sayılı yazı ile 2019/11 dönemi için ... ile ilgili olarak giriş, çıkış bildirgesi, bir günlük ek aylık prim ve hizmet belgesinin sunulmasının istenildiği, davacı şirketin tabldot üzerine faaliyet gösteren bir işletme olduğu,

davaya konu tutanakta bahsi geçen çalışan ...'in 24.09.20 16... .11.2019 tarihleri arasında düzenli olarak davalı Kuruma sigorta primleri yatırılmak suretiyle şirkette çalıştığı, davacı şirketin faaliyet gösterdiği aynı adreste aynı faaliyet konusunda ... Yemek San. Tic. Ltd.

Şti.'nin de 23.10.2019 tarihinde kurularak tabldot yemek konusunda faaliyet göstermeye başladığı, 06.11.2019 tarihinde davacı şirketteki çalışması sonlandırılan ...'in ertesi gün 07.11.2019 tarihinde aynı adreste faaliyet gösteren ... Yemek San. Tic. Ltd.

Şti.'nde sigorta girişi yapıldığı, ...'in hiç bir şekilde sigortasız 1 gün dahi çalışmasının söz konusu olmadığı, Kurumun zararı bulunmadığı, denetim gününde ...'in sehven davacı şirketin çalışanı olarak tutanağa yazıldığı ve faaliyet konusunun, adreslerinin ve her iki şirket isimlerinin aynı olması nedeniyle bu durumun gözden kaçırıldığı, oysa ... isimli işçinin zaten denetim tarihinde isim benzerliği olan ve aynı adreste faaliyet gösteren ... Yemek San. Tic. Ltd.

Şti.'nin öncesinde bildirgesini vererek sigorta primlerini ödemekte olduğu çalışanı olduğu, Kurum tarafından bahse konu işçiye ait prim belgesi istendiği ancak prim belgesinin zaten davacı şirketten değil ... Yemek San. Tic. Ltd.

Şti.'den verilmiş olması ve işçinin esasında bu şirketin çalışanı olması nedeniyle davacı şirket tarafından prim belgesi sunulamadığı, işbu prim belgesinin sunulamaması gerekçesi ile davacı şirket hakkında ilgili aylara ilişkin asgari ücret destek iptali ve gecikme zammı tahakkuk edildiği, tutanakta sehven adının yazılmasının da iki şirketin organik olarak bağlı şekilde çalışması, adresleri ve isimlerinin benzemesinden kaynaklı olarak karıştığı, bu işleme karşı davacı şirket ve hatta ... isimli işçi tarafından 06.01.2020 tarihinde davalı Kuruma itiraz edildiği ancak 08.01.2020 tarihli dilekçe ile itirazın Kurum tarafından kabul edilmediği,

...'in çıkış bildirgesinin davacı şirket tarafından 06.11.2019 tarihinde Kuruma bildirildiği, 07.11.2019 tarihinde ise işe giriş bildirgesinin organik bağı bulunan ve aynı adreste faaliyet gösteren diğer şirket tarafından davalı Kuruma sunulduğu ve aylık sigorta primi ödenmeye başlandığı, işçinin bildirgesiz 1 gün dahi çalışması olmadığı gibi giriş ve çıkış bildirgeleri arasında Kurum zararını doğuracak 1 gün boşluk dahi olmadığı, Kurum kayıtlarıyla bu durumun sabit olduğu, ayrıca davalı Kurum tarafından 75957586-202.99-E.415225 sayılı 10.487,00 TL bedelli idari para cezası kesildiği,

tüm bu Kurum işlerinin iptali amacıyla 24.01.2020 tarihinde 1489010 sayılı dilekçe ile davalı Kuruma başvurulduğu, Kurum tarafından 75957586-202.99-E.3610854 sayılı komisyon kararı ile reddedildiği, bu ret kararına karşı Uşak İdare Mahkemesi' nin 2020/75 Esas sayılı dava açılmış ise de işbu "Asgari Ücret Destek İptali" işlemlerine karşı, Adli Yargı mercilerinin görevli olmasından bahisle dilekçenin reddine karar verildiği, bu nedenle idari para cezasının iptali için yeniden Uşak İdare Mahkemesinin 2020/227 E.sayılı dava dosyası açıldığı ve halen derdest olduğu,

asgari ücret desteğinin iptaline ilişkin işlemlerin iptali için başvurma zorunluluğu doğduğu, bahse konu tutanağın isim benzerliği de dikkate alındığında sehven yazıldığının aşikar olduğu, Kurum zararının söz konusu olmayıp uygulanan yaptırımların davacı için oldukça ağır olduğu iddiasıyla davalı Kurumun davacı şirket hakkında tesis ettiği 75957586-20 20.99-E.415548 sayılı asgari ücret destek iptali konulu 08.01.2020 tarihli karar ile 2019/01, 02, 03, 04, 06,

09 dönemleri için 20.015,00 TL prim ve 3.650,38 TL gecikme zammı ve 75957586- 202.99-E.1213121 sayılı asgari ücret destek iptali konulu 21.01.2020 tarihli karar ile 2019/10 dönemi için yararlanılan asgari ücret desteğinin iptali neticesinde doğan 2.890,00 TL prim ve 174,16 TL gecikme zammı konulu işlemlerinin ve bu işlemlere ilişkin başvurunun reddini öngören 75957586- 202.99-E.3610854 sayılı komisyon kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirkete 08.01.2020 tarih ve 415548 sayılı 2019/1, 2, 3, 4, 6, 9. dönemlerine ait asgari ücret desteğinden yersiz yararlandığı için 20.015,00 TL prim ve 3.650,38 TL borç tahakkuku ile 21.01.2020 tarih ve 1213121 sayılı 2019/10 dönemine ilişkin asgari ücret desteğinden yersiz yararlanması nedeniyle 2.890,00 TL prim ve 174,16 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 3.064,16 TL borç tahakkukuna ilişkin işlemin iptalini talep ettiği, davanın süresinde açılmadığı,

5510 sayılı Kanun'un 88. maddesinde "Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51, 1 02... . maddeleri hariç diğer maddeleri uygulanır." denildiği, bu kapsamda borç tahakkukunun ve komisyon kararının tebliğinden itibaren yasal süresi içerisinde dava açılmadığı,

davanın yasal süresi içerisinde açılmadığından öncelikle süre aşımı nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettikleri, davacı hakkında sigortasız işçi çalıştırma nedeniyle yapılan ihbar üzerine Kurum Denetmenliği tarafından düzenlenen 29.11.2019 tarih ve 2019/81 sayılı rapor ile 29.11.2019 tarihinde ...'in davacıya ait işyerinde fiilen çalışığının tespit edildiği, bu doğrultuda 29.11.2019 tarih ve 20665504 sayılı yazı ile davacıya 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesine göre süresi içerisinde ...'in işe giriş ve çıkış bildirgesi ile asıl veya ek APHB'nin verilmesi hususunun tebliğ edildiği,

davacı bu bildirim hakkında "Aynı adreste ... Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'nin aynı iş kolunda faaliyet gösterdiğini, iki işyerinin de aynı adreste aynı isimle aynı faaliyette çalıştığı dolayısıyla karışıklık olduğunu ...'in 2016 yılından bu yana sigortasının ödendiğini, 07.11.2019 tarihinden beri de ... Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'nde çalıştığını bu şirketten eksiksiz bildirildiğini bu nedenle belge sunulmayacağını" beyan ettiği, davacı tarafından ... Yemek Sanayi Gıda İnş.

Temizlik Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.adlı işyerinde çalıştığı halde sigortalı bildirilmediği Kurumca tespit edilen ...'in 24.09.2016 - 06.11.2019 tarihleri arasında davacı şirkette çalıştığı, ancak 07.11.2019 tarihinde ... Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'nde çalıştığı ve bu şirkette sigortalı gösterildiğinin ileri sürüldüğü, ... Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin Ticaret Sicil kayıtları incelendiğinde, 23.10.2019 tarihli Ticaret sicil Gazetesi kayıtlarına göre ... Yemek San. Tic.

Ltd.

Şti.'nin ... tarafından kurulduğu ve temsile yetkili müdür ile tek ortağının da yine ... olduğunun anlaşıldığı, Kurum kayıtları incelendiğinde ...'in 11.01.2019 - 01.01.2020 tarihleri arasında davacı şirkette ... olarak çalıştığı, 02.01.2020 tarihinde şirket ortağı sıfatıyla 4b Bağ-Kur kaydının olduğu ve son olarak 04.06.2020 tarihinden 2020 yılı Ağustos dönemine kadar İşkur'dan 4-a sigortalı kaydının bulunduğunun görüldüğü, olağan hayat koşullarında bir şirket sahibinin aynı adresteki aynı faaliyet konusundaki bir şirkette hem ... olarak çalışıp hem de aynı adreste ve aynı iş kolunda şirket faaliyetini yürütmesinin mümkün olmadığı,

ayrıca davacının asgari ücret desteğinden ve diğer teşviklerden yararlanmak üzere muvazaalı olarak kendi işyerinde çalışan sigortalı adına kayıtlı ... Yemek San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ...'i sigortalı göstererek Kurumu zarara uğrattığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla kesinleşen Uşak İdare Mahkemesinin 26.11.2020 tarih, 2020/277 Esas ve 2020/489 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davacı şirkete ait ...

Merkez/Uşak adresinde yapılan denetimde ... isimli şahsın fiilen çalıştığının tespit edildiği ve bu durumun tutanak altına alındığı, bu tespit uyarınca düzenlenen rapor uyarınca dava konusu işlemlerin tesis edildiği, işyerinde çalışan ...'e ait 2019/11 dönemine ilişkin A.P.H.B. (Aylık Prim ve Hizmet Belgesi) ile işe giriş ve çıkış bildirgesinin ... Yemek San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verildiği, ...'in aynı adreste faaliyet gösteren iki ayrı şirketten (... Yemek San. Tic. Ltd.

Şti. ve ... Yemek San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere) iki ayrı ücret aldığına ilişkin bir tespitin yapılmadığının anlaşıldığı, bu kapsamda davacı şirket ile aynı adreste ve aynı iş kolunda faaliyet gösteren ... Yemek San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ... isimli kişiye ait gerekli bildirimlerin yapıldığının görüldüğünden aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile ...

Başkanlığı Uşak İl Müdürlüğünün 08.01.2020 tarih ve 75957586-202.99-E. 415548 sayılı 2019/01, 02, 03, 04, 06, 09 dönemleri için davacıya 20.015,00 TL prim ve 3.650,38 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 23.665,38 TL borç tahakkuk ettirilmesine dair işlemin, ... Başkanlığı Uşak İl Müdürlüğünün 21.01.2020 tarih ve 75957586-202.99-E.

1213121 sayılı 2019/10 dönemi için yararlandırılan asgari ücret desteğinin iptali nedeniyle davacıya 2.890,00 TL prim ve 174,16 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 3.064,16 TL borç tahakkuk ettirilmesine dair işlemin ayrıca bu işlemlere ilişkin davacı tarafca yapılan başvurunun reddine dair 75957586-202.99- E. 3610854 sayılı komisyon kararının iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap ve istinaf dilekçelerini tekrar ederek Kurum işleminin sebebinin ihbar olunan ...’in fiilen çalıştığı yerden değil, farklı bir iş yerinden sigorta bildiriminin yapılmış olması olduğu, idare mahkemesince ...’in iki ayrı iş yerinden ücret alıp almadığı hususunun Kuruma müzekkere yazılarak tespit edilmeye çalışıldığı, Kurum tarafından bu hususun bilinmesinin mümkün olmadığı, bunun banka hesapları aracılığı ile belirlenebileceği, dosya kapsamında ...’in davacı şirkette fiilen çalıştığı hususunun aksinin ispat edilemediği, ... tarafından da davacı şirkette çalıştığının ifade edildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına ilişkin Kurum işlemlerinin iptaline ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR