Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9185 K.2024/8984

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) Yargıtay 21. Hukuk Dairesi tarafından yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararının davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece, direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.01.2022 tarih 2019/(21) 10-766 Esas, 2022/31 Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi gereğince bozulmasına, karar verilmiştir.

Mahkemece, direnme kararının bozulması üzerine davanın kısmen kabulüne dair verilen kararının taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinde 26.08.2001-22.07.2007 tarihleri arasında kesintisiz çalışmasına karşın sigortalı bildiriminin geç yapıldığını beyanla 2. İş Mahkemesinin 2012/24 Esas sayılı dosyasındaki tanık beyanları da gözetilerek müvekkilinin davalı işyerinde 26.08.2001-22.07.2007 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili; davacının iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, davanın kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle fiili çalışma olgusunun yöntemince ispatı gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili; davacının müvekkiline ait işyerinde 18.05.2005-15.08.2007 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, bu durumun Kuruma verilen belgelerle de sabit olduğunu, hizmet tespiti davalarının yasa gereği çalışmanın geçtiği yılı takip eden yılın başından itibaren 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini, belirlenen bu sürenin hak düşürücü süre olduğunu, Mahkemece de re'sen nazara alınması gerektiğini, davacı tarafından açılan bu davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.12.2016 tarihli ve 2016/510 Esas 2016/767 Karar sayılı kararıyla; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.10.2017 tarihli ve 2017/692 Esas, 2017/895 Karar sayılı kararıyla; hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine dair kararın yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 11.02.2019 tarihli 2018/356 Esas 2019/819 Karar sayılı ilamı ile Davacının Kuruma bildirilen hizmetin öncesinde kesintisiz devam eden çalışma süresinin tespitini talep etmesi nedeniyle yukarıda açıklandığı şekilde hak düşürücü süreden bahsedilemez.

Yapılacak işin esasına girilerek, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 12.06.2019 tarihli 2019/198 Esas, 2019/216 Karar sayılı kararı ile önceki kararda direnilmesine, davanın reddine karar verilmiştir.

C.Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 11.11.2019 tarihli 2019/6021 Esas, 2019/6780 Karar sayılı kararı ile "direnme Dairemizce yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna sunulmak üzere Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmesine" karar verilmiştir.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.01.2022 tarih 2019/(21) 10-766 Esas, 2022/31 Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi gereğince bozulmasına, karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararı sonrası verilen karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile davanın kısmen kabul - kısmen reddi ile davacının, 01.09.2004-18.05.2005 tarihleri arasında da 126550.16 sicil numaralı davalı işveren nezdinde, tüm sigorta kollarına tabi olarak çalıştığın tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; tanık anlatımları ile çalışmanın sabit olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı şirket vekili; son tarihli HGK kararlarına göre davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, esas yönüyle de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili; eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve hukuki nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir

3. Değerlendirme Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,