Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9219 K.2025/5108

Taraflar arasında Mahkemede görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl dava dosyasının 28.01.2011 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.08.2010 tarihinde davalı işyerlerinde kalıpçı ustası olarak çalışmaya başladığını, 22.03.2011 saat 16.00 sıralarında ise ... pompası ile ... dökümü sırasında ... pompası operatörü davalı ...'ın pompayı kurulması sırasında pompa ayaklarının sağlam zemine oturtulmaması nedeniyle batması sonucu pompanın müvekkilinin üstüne düştüğünü ve omurgada ödemli derecede kalıcı sakatlık bırakacak şekilde yaralandığını, Bölge çalışma müdürlüğünce yapılan inceleme sonunda davalı ...

Tur. .... ve ... Mak. İşl. San. ve Tic. A.Ş.'nin %50, ... ... İnş. ve Malz. Tar. Gıda Tem. Hiz. .... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.'nin %30 ve pompa operatörü ...'ın ise %20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin bu kazada bir kusurunun bulunmadığını iddia ederek maddi tazminat için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 40.000,00 TL manevi tazminatın anılan davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili birleşen dava dosyasının 24.05.2013 tarihli dava dilekçesinde özetle; aynı iş kazası nedeniyle sorumluluğu olduğu tespit edilen davalı ... İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'den asıl davada talep edilen 40.000,00 TL manevi tazminatın asıl dosya davalılarıyla beraber müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 27.11.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle her iki dava dosyasında davalı olarak gösterdiği taraflardan 34.601,42 TL maddi tazminatın müteselsilen tahsilini talep etmiş, başvurma harcını yatırmadığı anlaşılmıştır.

II. CEVAP

Asıl Dosya davalıları ... Tur. ... ve ... Mak. İşl. San. ve Tic. A.Ş. vekili ile ... cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... Şirketinin davacının işvereni olmadığını, davacının iş yeri ve işçi sağlığı nizamnamesine göre kendisine yükletilen güvenlik tedbirlerini almadığını, baret takmadığını, davacının sürekli iş göremez hale geldiği yönündeki iddiaları da kabul etmediklerini, diğer müvekkili ...'ın olay esnasında üstüne düşen özen ve yükümlülüğü yerine getirdiğini, kazanın tamamen davacının kendi kusurundan kaynaklandığını, davacı tarafça istenilen maddi tazminatın fahiş olup davacının zenginleşmesine sebebiyet verecek düzeyde olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Birleşen dosya davalısı ... İnşaat ... İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili davayı kabul etmediklerini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 03.12.2019 tarih 2019/47 Esas 2019/543 Karar sayılı kararıyla; davacının davalı ... .... Ltd Şti.'nin işçisi olarak diğer davalı ... İnşaat... Ltd. Şti.'ye ait iş yerinde çalıştığı sırada olay günü zemin betonu döküm işini üstlenen ... Turizm .... ... ve ... ...

A.Ş.'ye ait ... plakalı ... pompası ile ... döküm işi yapılırken ... pompası operatörü davalı ...'ın ... pompası ayağını usulüne uygun sabitlememesi nedeniyle davacı ... pompası hortumunu kalıp üzerinde gezdirirken pompa ayağının kayması sonucu pompa hortumunun davacıya çarpması ve sıkıştırması sonucu davacının iş kazasına uğradığı, kaza ile ilgili iş müfettişi tarafından yapılan tahkikat sonunda meydana gelen kazada ... şirketinin %50 oranında, pompa operatörü ...'ın %20 oranında, kazalı davacı ...'ın da %30 oranında kusurlu olduğu yönünde tespit yapıldığı, bilirkişi heyetlerinden alınan 08.04.2013 ve 01.07.2013 tarihli raporlarda;

söz konusu olayda asıl işveren ... İnş. Ltd. Şti.'nin %10 oranında, davalı alt işveren ... ... İnş ve Malz. Tar. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %30 oranında, davalı ... Turz. .... .... ve ... Mak İşl. San. ve Tic. A.Ş.'nin %30 oranında, diğer davalı ...'ın ise %30 oranında kusurlu olduğu tespit edildiği, ...

Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi, ve Yüksek Sağlık Kurulu kararlaına göre davacının sürekli iş göremezlik oranının %26 olarak tespit edilmişken davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu'ndan 21.11.2014 tarih 14418 karar sayılı raporda sürekli iş göremezlik oranının %19 olduğu bildirilmiş, çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp İhtisas Daireleri Genel Kurulundan alınan 14.05.2015 tarih 1091 karar sayılı raporda ise sürekli iş göremezlik oranı %19 olarak tespit edilmiş bu oran üzerinden gelir dosya kapsamına getirilmiş,

hesap bilirkişisinden alınan 26.11.2015 tarihli raporda %26 sürekli iş göremezliğe göre maddi tazminat alacağı 31.063,54 TL olarak belirlenmiş, %19 sürekli iş göremezlik kapsamında ise gelirin azalması nedeniyle davacının 42.485,80 TL gerçek zararının olduğu tespit edilmiş ancak taleple bağlı maddi tazminata hükmedilmiş, davacının, olay sonucu %19 oranında sürekli iş göremezliğe maruz kaldığı,

olay nedeniyle davacının, büyük elem ve ızdırap çektiği, davacı yararına mülga ...47 maddesi ve 1966 tarih, 7/7 .... şartları, tarafların mali içtimai durumu, paranın alım gücü olayın meydana geliş şekli, olay tarihi manevi tazminatın ölçülü olması ve olayı özenebilir nitelikte kılmaması hususları dikkate alınarak hakkaniyete uygun taktiren 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği anlaşılmıştır.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen 03.12.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Tur. ... ve ... Mak. İşl. San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 04.07.2023 tarih ve 2022/6597 Esas 2023/7476 Karar sayılı kararı ile "... Somut olayda, davacı vekilinin dava dilekçelerinde maddi tazminat istemini saklı tutarak manevi tazminat talebinde bulunduğu ve maddi tazminat yönünden harca esas bir değer de göstermediği anlaşılmaktadır. Yargılamanın devamında 27.11.2015 tarihinde sunduğu ıslah dilekçesinde ise maddi tazminat istemini 34.601,42 TL'ye ıslah etmiş ise de başvurma harcını yatırmadığı anlaşılmaktadır.

O hâlde, davacının maddi tazminat istemi yönünden usulüne uygun açmış bir davası olmadığı, ıslah dilekçesiyle beraber de başvurma harcını yatırmamış olması nedeniyle anılan maddi tazminat talebininin birleştirme istemiyle açılmış bir ek dava niteliğinde görülmesine imkan bulunmadığından, davacının maddi tazminat talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde bu talep hakkında hüküm tesisi hatalı olmuştur. ..." gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra: "...Mahkemece usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve yargılamaya Mahkemenin 2023/501 Esas sayılı dosyasından devam olunmuştur. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 04.07.2023 tarih, 2022/6597 Esas, 2023/7476 Karar sayılı bozma ilamı dışındaki hususların kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla, bu hususlarda yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemenin 2011/690 Esas sayılı dava dosyası ve birleşen Bursa 7. İş Mahkemesinin 2013/368 Esas sayılı dava dosyası açısından Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği görülmekle, bozma ilamı uyarınca davacının maddi tazminat istemi yönünden usulüne uygun açmış bir davası olmadığı, ıslah dilekçesiyle beraber de başvurma harcını yatırmamış olması nedeniyle anılan maddi tazminat talebininin birleştirme istemiyle açılmış bir ek dava niteliğinde görülmesine imkan bulunmadığından, davacının maddi tazminat talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği..." gerekçesiyle;

"1-Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 04.07.2023 tarih, 2022/6597 Esas, 2023/7476 Karar sayılı bozma ilamı dışındaki hususların kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla, bu hususlarda yeniden karar verilmesine yer olmadığına, 2-Mahkememizin 2011/690 Esas sayılı dava dosyası ve birleşen Bursa 7. İş Mahkemesinin 2013/368 Esas sayılı dava dosyalarına ıslah yolu ile konu edilen maddi tazminat talebi yönünden usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına," şeklinde karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin 28.12.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; maddi tazminat yönünden verilen kararın hatalı olduğu, Mahkemece eksik harcın ikmali amacıyla kendilerine süre vermeden kararın tesis edildiği açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi delaletiyle Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi

3. Değerlendirme

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından, maddi tazminat istemi yönünden usulüne uygun açılmış dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesine karşın davalılar lehine maddi tazminat talebi yönünden maktu vekalet ücretine hükmedilmesi isabetsiz olup yerinde görülmemiştir.

Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi delaletiyle HUMK’un 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkemenin Hüküm fıkrasında 4 numaralı bendin tamamen silinmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,