Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9260 K.2025/7728

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; diğer davalı işverene ait madende geçen ve bildirilen 12.07.2008-11.02.2011 tarihleri arasında geçen çalışmaların yeraltında geçtiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde; davacının bildirimlerinin usulüne uygun şekilde süresinde bildirildiğini, davanın haksız olduğunu belirterek reddini istemiştir. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir. Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, madende geçen ve bildirilen 12.07.2008 - 11.02.2011 tarihleri arasında geçen çalışmaların yeraltında geçtiğinin tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme konusu davada, davacı, davalı işverene ait ../../.. köyü adresinde kayıtlı Kurumda ... numaralı sicilde kayıtlı işyerinden 12.07.2008 - 11.02.2011 tarihleri arasında normal kodla bildirilen çalışmalarının yeraltında geçen çalışma olarak tespitini talep etmiş, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 12.07.2008 - 11.02.2011 arası çalışmaların yeraltında geçtiğinin tespitine, 01.10.2008 - 11.02.2011 tarihleri arasında geçen 864 gün için 432 gün fiili hizmet süresi zammı verilmesine karar verilmiştir. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

5510 sayılı Kanun'un "Fiilî hizmet süresi zammı" başlıklı 40.maddesi maddede belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiilî hizmet süresi zammı olarak ekleneceğini, 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammının 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirleneceğini, çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için,

tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalmasının şart olduğunu düzenledikten sonra bu maddeye 6552 sayılı Kanun'un 42. Maddesi ile eklenen ve 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren Ek cümlede; tablonun (10) numaralı sırasında yani yeraltı işlerinde çalışan sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan;

yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartının aranmayacağı düzenlenmiştir.

Bu bağlamda İlk Derece Mahkemesince davacının 01.10.2008-11.02.2011 tarihleri arasındaki talebi hakkında; sigortalının yeraltında ve maddede belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şartı bulunduğundan, puantaj kayıtları gibi davacının fiilen yeraltında geçen çalışmasını gösterir tüm bilgi ve belgelerin dosya içine celbi ile fiilen yer altında geçen süre belirlenerek bu süreye fiili hizmet süresi zammı verilmesi gerekirken belirtilen tarih aralığındaki tüm bildirimler için hesaplanan fiili hizmet süresi zammının verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

7036 sayılı Kanun'un "Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru zorunluluğu" başlığını taşıyan 4. Maddesinin 2 numaralı bendi hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. İhbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlüdür düzenlemesini içerdiğinden ve eldeki dava hizmet akdi davası olmayıp, fiili hizmet süresi zammı davası olduğundan Sosyal Güvenlik Kurumunun "davalı" olarak kabul edilmesi gerekirken "fer'i müdahil" olarak kabul edilip buna göre hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR