Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9267 K.2024/9877

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanuna tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle.

1998 yılında Konya ili, Yunak ilçesi, Saray mahallesinde şeker pancarı ektiğini, bu nedenle Ilgın Şeker Fabrikası tarafından 1998 yılında prim kesintisinin gerçekleştirildiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına geriye dönük tescil işlemi talebinde bulunduğunu ancak belirtilen tarihlerde yurtdışı kapsamında hizmetinin bulunduğu gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, bu tarihlerde kendi nam ve hesabına çiftçilik yaptığını, çiftçilik işi gereği senede yalnızca 4-5 ay çalıştığını, geri kalan aylarda paraya ihtiyacı olduğundan yurtdışına giderek çalıştığını, çalıştığı yerde bir günlük sigorta giriş çıkışının yapıldığını,

1998 yılında prim kesintisinin gerçekleştiğini, bu kesintilerin 1999 yılında SGK'ya yatırıldığını, bu nedenle prim kesintisi, yurtdışında bir günlük çalışması ve Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılan primleri dikkate alınarak ilk prim tevkifat tarihini takip eden ay başından itibaren Bağ-Kur tarım sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aynı tarihlerde yurtdışında çalışırken Türkiye'de de tarım ile uğraşmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hizmet tespiti davalarında bir gün dahi prim başlangıcının tespiti için davacının çalışmasını ispat etmesi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, Kurum kayıtlarının resmi nitelikte olduğunu, resmi belgeler karşısında tanık beyanına itibar edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının 30.06.1999 yılına ait tevkifat kesintisinin yapılmış olduğu, bu durumun Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ve SGK il müdürlüğü kayıtları ile sabit olduğu, davacının 1999 yılında ve sonrasında Yunak ilçesi Saray beldesinde aktif olarak şeker pancarı tarımı ile ilgilendiğinin anlaşıldığı,

banka, tarım müdürlüğü ve tapu müdürlüğünden aktif bilgi alınamasa da bunun aksi yönde kayıt bulunmasından değil, 2001/2005 yılları öncesine ait artık kayıt bulunmamasından kaynaklanıyor olduğu tespitlerine yer verildiği görülmüş, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, davacının 01.07.1999 tarihi başlangıç olacak şekilde, 01.07.1999-01.07.2000 tarihleri arası mülga 2926 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesi gereği Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya daha önce sunulan sigortalı hizmet cetvelinde davacının kesintisiz bir Bağ-Kur kaydı olmadığı gibi Bağ-Kur'a dayalı hiçbir faaliyetinin de olmadığı, sigortalılık tespitine yönelik davaların kamu düzeninden olduğu, beyanlara bağlı kalınmadan resen incelenmesi gerektiği, davacının aktif tarım Bağ-Kur sigortalısı olabilmesi için oda kaydının bulunması ve tarım faaliyetlerini bildirmesinin gerektiği, davacının 1999 yılından bu yana kadar hiçbir şekilde tarıma yönelik destek ve fon almadığı, alım satım yapmadığı,

hiçbir oda kaydının bulunmadığı hususlarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının yurt dışında aynı dönemlerde çalıştığı ve bu çalışmaları ile tarım Bağ-Kur sigortalığının tespitinin istendiği dönemlerin çakıştığı, Mahkemece zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınmadığı ve ret nedeninin belirlenmediği gerekçeleriyle, Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "...Yapılan istinaf incelemesi sonucunda, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre.

Ilgın Şeker Fabrikasının 147176 sayılı yazısına göre davacı tarafından 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2007 ve 2011 yıllarında teslim edilen ürünlerden dolayı prim kesintilerinin yapıldığı, davacının 01.07.1999-02.07.1999 tarihleri arasında KKTC'de bir günlük çalışmasının bulunduğu; davacının, 1998 yılındaki ürün tesliminden dolayı 1999 yılında yapılan prim kesintisine dayalı olarak sigorta tescilinin yapılması için davalı Kuruma başvurduğu,

davalı Kurumun, davacının talep ettiği tarihte yurt dışında çalışmasının bulunduğu gerekçesiyle talebini reddettiği, Kurumca davacının Yunak Ziraat Odası kayıtlarındaki 20.01.2011 tarihi esas alınarak Bağ-Kur tescilinin yapıldığı, daha sonra 30.06.2000 tarihli tevkifat kesintisine istinaden sigortalılığının 01.07.2000 tarihi olarak tescil edildiği, alınan bilirkişi raporu ve toplanan diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde.

30.06.1999 tarihli tevkifatın davacıya ait olduğu, davacının talebi dikkate alınarak, ilk prim kesintisinin yapıldığı 30.06.1999 tarihini takip eden 01.07.1999 tarihi ile 01.07.2000 tarihleri arasındaki tarım Bağ-Kur sigortalılığının tescil edilmesi gerektiği, sonuç olarak Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Davaya konu uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,