Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9297 K.2024/13096

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde 20.10.2015 ile 22.01.2022 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 20.10.2015 tarihi olarak tespiti ile bu süreler içinde yatırılmayan primlerin davalı işverenler tarafından yatırılmasına, karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dilekçesinde iddia ettiği şekilde bir çalışmasının bulunmadığını, iddia edilen eksik prim ödemesinin pandemi sürecinde kısa süreli çalışma yapılan döneme ilişkin olduğunu, hizmet tespiti davalarında 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi gereği 5 yıllık süre içerisinde açılması gerektiğini, 5 yıllık sürenin başlangıcının, hizmetlerin geçtiği yılın sonunda başlayıp ve davanın takip eden 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; Müdürlük kayıtlarının tetkikinde işvereni ... Turz. Taş. Pet. Gıda Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ismine işyeri tescili ... sicil numaralı işveren dosyasının bulunduğu, davacının da davalıya ait işyerinde 15.09.2014 tarihinde çalışmaya başladığı ve 20.10.2015 tarihine kadar kesintisiz çalıştığı, yine 16.10.2017 tarihinden 22.01.2022 tarihine kadar kısmi çalışmalarının olduğu, davacının iddia ettiği gibi 15.09.2014- 16.10.2017 tarihleri arasında davalı işyerinde fiili çalışmasının bulunmadığının tespit edildiğini, Kurum kayıtlarının esas olup, davacı bunun aksini aynı değerdeki yazılı belgelerle ispatlayabileceğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''1-Davanın kabulü ile Davacının davalıya ait iş yerinde 20.10.2015 - 22.01.2022 tarihleri arasında kesintisiz ve tam zamanlı olarak 5510 sayılı Kanun madde 4/1-a hükmü kapsamında hizmet akti ile bağlı olarak çalışmış olduğunun tespitine,'' dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında istinaf başvurusunun esastan reddi kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinde belirttiği hususları ile istinaf dilekçesinde belirttiği hususları aynen tekrarla kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmiştir. Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinde ve istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ettiği, bir kısım tanık beyanlarının kendi iddialarını doğruladıklarını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık konusu; hizmet tespitine ilişkindir.

1-5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

2- İlk Derece Mahkemesince verilen kabul kararı; eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır. Davacı, tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere başka firmaların ve davalı iş yerinde işçilerin iş yerine sevkıyatını sağlayan servis aracının şoförlüğünü yapmaktadır.

Bu anlamda davanın somutlaştırılması kapsamında, işçilerin sevkiyatını servis aracı ile sağlayan servis şoförlüğü yapan davacının beyanı alınarak, davacının dava konusu dönemde hangi iş yerlerinde servis şoförlüğü yaptığı, gün ve saatleri de açıklatılmak sureti ile sorulmalı, özellikle pandemi döneminde servis saatleri ve günlerinde bir değişiklik olup olmadığı, bu dönemde davacının günde kaç saat çalıştığı, davacının servis ile işçi taşıma işini bitirdikten sonra iş yerinden ayrılıp ayrılmadığı sorulmalıdır.

Ayrıca davalı şirketten sorularak; davacının servis ile işçi taşıdığı şirketlerden davalı iş yeri ile imzalanan sözleşme var ise celp edilmeli, bu şirketlerden de davacının gerçekleştirmiş olduğu servis saat ve süreleri ile ilgili bilgi alınmalı, toplanan belgeler ve davacının davayı somutlaştırma kapsamında verdiği beyanlar neticesinde tanıklar yeniden dinlenmeli, gerekirse başka da tanıklar dinlenerek buna göre hizmet süreleri belirlenip tüm çalışmaların tereddütsüz bir şekilde ortaya konularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hatalı değerlendirilme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR