Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9327 K.2024/9934

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı Kurum yönünden kabulüne, dahili davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının tarım ürünlerinden kesilen prim tevkifatları nedenli ile ilk prim tevkifatından Kurum kayıtlarına intikal eden SSK hizmetleri dışlanarak 09.08.2012 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmasını talep etmesine rağmen Kurumca 01.10.2008 tarihi ve sonrasındaki tevkifatlara hizmet verilmeyeceğini beyanla talebin ret edildiğini, müvekkilinin 2009-2012 yıllarında süt sattığını ve diğer tarım ürünlerinden kesinti yapıldığını, 2002 yılı 9. ayından itibaren Ziraat Odası kaydının bulunduğunu beyanla müvekkilinin ilk ürün sattığı tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden ay başından SSK hizmetleri dışlanmak sureti ile 09.08.2012 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısını sayılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 30.06.2010 tarihli tevkifata istinaden 01.07.2010 - 31.12.2010 tarihleri arası dönem 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu dönemlere ilişkin kesintisiz bir şekilde tarımsal faaliyetin yürütüldüğünün ispat edildiğini, müstahsil makbuzları incelendiğinde 2009 ve 2010 yıllarında tarımsal faaliyetinin devam ettiğinin görüldüğünü, müvekkilin Ziraat Odası kaydı bulunduğunu, kamu tanıklarının tamamının tarımsal faaliyeti ortaya koyduğunu ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafın Kurumdaki dosyasının incelenmesi neticesinde 02.08.2018 tarihinde tescil kaydının yapıldığı, ancak tevkifat kesintisinin Kurum kayıtlarında kesinti karşılığı olmadığı için sisteme yüklenmediği tespit edildiğinden, davacının 7143 sayılı Kanun kapsamında talebi ile alakalı işlem yapılmadığını, davacının kesintisiz bir şekilde tarımsal faaliyetine devam ettiğinin ispat edilememiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri, istinaf dilekçeleri ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ürün tesliminden kaynaklı olarak davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesinde yer alan “Bu Kanun'un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesine göre sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları kanun hükümlerine göre değerlendirilir.” hükmü uyarınca, mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 10. maddeleridir.

2-2926 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın, 3. maddenin b bendinde tanımlanan tarımsal faaliyette bulunanların, Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılacakları belirtilmiştir.

3-Kanun'un 3. maddesinin b bendinde “Tarımsal faaliyette bulunanlar: Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanlar veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanlar” olarak tanımlanmıştır.

4-2926 sayılı Kanun'un 2 ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlar yönünden Tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

3. Değerlendirme

Eldeki davada Kurumca davacının tescil talep tarihinde ziraat oda kaydı bulunmadığının sonradan gelen belgelerden tespit edildiğinden tescilin iptal edildiği belirtilmiş olup süt şirketinden gelen dosya kapsamında yer alan müstahsil makbuzlarına göre ise 30.06.2010 ve 31.07.2010 tarihleri arasında prim kesintisi olduğu anlaşılmakla; yukarıda işaret edilen mevzuat kapsamında, davacının kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyetinin varlığının tespitine yönelik olmak üzere, Mahkemece, davacının süt teslimi için ne kadar hayvan varlığının gerektiği, hayvanlarının olup olmadığı öte yandan ilgili oda kaydının devam edip etmediği hususlarında araştırma yapılarak, gelen bilgi ve belgeler irdelenerek, varılacak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,