Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9353 K.2024/11327

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde. Denizli İli Acıpayam İlçesi ...

Kasabasında 1995 - 2004 yılları arasında kendi nam ve hesabına çalıştığını, tespit istediği dönemlerde asil geçim kaynağı olan tarım işine hiç ara vermeden devam ettiğini, bu tarihler arasında başkasının yanında sigortalı olarak çalışmadığını, tespitini istediği ara dönemde kurum kaydının bulunmadığını, Denizli Yaprak Tütün işletme müdürlüğüne teslim ettiği ürünlerden davalı Kurumca Bağ-Kur prim tevkifatının yapıldığını, bu tevkifatın ilk olarak 1995 tarihide yapıldığını ve davalı Kurumda tahsil edildiğini, bu kesintiye daha sonraki yıllarda devam edildiğini,

tüm bu kesintilere rağmen davalı Kurumun şansına tarım sigortalısı olarak kayıt ve tescil etmediğini, bu nedenle ilk prim kesininin yapıldığı 1995-2004 tarihine kadar olan dönemde Tarım Sigortalı olduğunun tespitini ve ilgili Kurumca tesciline yargılama giderlerinin davalı Kuruma yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından dava dilekçesinde belirttiği tarihler arasında tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespiti vs istemiyle açılan dava haksız ve yersiz açılmış bir dava olup reddi gerektiğini, davaya yönelik zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, tarımsal faaliyette bulunanların 01.10.2008 tarihinden önce sattıkları ürün bedelleri üzerinden yapılan kesinti belgelerine istinaden sigortalılık tescil işlemleri 2013/11 sayılı Genelge kapsamında yapılmakta olduğunu, buna göre,

mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu halde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayan ve 10.04.1994 tarihinden itibaren sattıkları tarımsal ürünlerden kesinti yapılan çiftçilerin, kesinti yapıldığını gösteren belgeleri de eklemek suretiyle kesintiye istinaden sigortalılıklarının başlatılması için Kuruma yazılı talepte bulunmaları halinde, bu tutarın Kurum hesaplarına intikal etmesi şartıyla, kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalılıklarının başlatılacağını, tarımsal faaliyette bulunanların bu şekilde başlatılan sigortalılıkları, tarımsal faaliyetlerini sürdürmeleri koşuluyla devam ettirileceğini,

tarımsal faaliyetin tespitinde ziraat odası kayıtlarının, ziraat odası kaydı bulunmayanların ise kesintiye esas ürüne ilişkin Kamu Kurum ve Kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, kooperatif veya birlik kayıtlarının esas alınması,

belirtilen Kurum ve kuruluş kayıklarının bulunmaması halinde ise kesintiye esas ürüne ait tapu kayıtlarının da tescile ilişkin kayıt olarak kabul edilmesi gerektiğini, 01.10.2008 tarihinden sonra ise 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında tarımsal faaliyette bulunanların sigortalı sayıldığını Kanun'un "Sigortalılığın Başlangıcı" başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;

"...tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için tarımsal faaliyetlerinin kanunla kurulu ilgili meslek kuruluşlarınca veya kendilerince, bir yıl içinde bildirilmesi halinde kaydedildiği tarihten, bu süre içerisinde bildirilmemesi halinde ise bildirimin Kuruma yapıldığı tarihten itibaren başlar..." denildiğini, Müvekkili olduğu Kurumun işleminin yasal mevzuata, mevcut Yargıtay kararlarına ve hukuka uygun olduğunu bu nedenle haksız ve yersiz olarak açılmış olan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ürün satışları ve tarımsal araştırma kapsamında davanın kabulü ile davacının 01.06.1995 - 31.12.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesi kararını kabul etmediklerini, davaya yönelik zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, Kurum işleminin yasa ve mevzuata uygun olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının teslim ettiği ürün sebebiyle 1995 yılında tevkifat yapıldığı, başlangıç konusunda kampanya döneminin esas alındığı, 1998 ila 2004 yılları arasında bu yıllar dahil ürün teslimi yapıldığının görüldüğü, tarımsal faaliyetin devam etmesi şartıyla 2 yılı geçmeyen boşluk dönemlerde de bu yasa kapsamında tespit ve tescile karar verilmesi gerektiği yargısal uygulamada kabul edildiği, eldeki davada davacı lehine bu koşulların da gerçekleştiği bu nedenle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçeleri ile birebir aynı gerekçeler ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve davacının satmış olduğu ürün araştırması, tarımsal faaliyetin devam ettiğine dair yapılan tarımsal faaliyet araştırması ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,