Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9623 K.2024/13200

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait 01.01.2007-31.08.2007 tarihleri arasında 21115674.06 sicil sayılı iş yerinden, 01.09.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 21123279.06 sicil sayılı iş yerinden, 01.01.2008-31.07.2008 tarihleri arasında 21126791.06 sicil sayılı iş yerinden, 01.08.2008-01.10.2008 tarihleri arasında 21134465.06 sicil sayılı işyerinden Milli Savunma Bakanlığı Etimesgut Asker Hastanesi bünyesinde çalıştırdığı sigortalılara ödenen yol ve yemek yardımlarının davalı Kurum tarafından sigorta primine esas kazanca dahil edilerek prim tahsil ettiğini, bu işlemin haksız olduğunu, yersiz tahsil edilen fazla primlerden şimdilik 10.000,00 TL nin ödemelerin yapıldığı andan itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdantahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 14.02.2016 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusu talep miktarını artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun yaptığı işlemin 29.01.2004 tarihli tebliğe uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2016 tarih, 2016/892, 2016/199 E.-K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile yol ve yemek yardımı üzerinden kesilen 22.052,97 TL sigorta primi ile 2.261,84 TL işsizlik primi toplamı olan 24.314,81 TL alacağın ödendiği ayı takip eden aybaşından itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında. Mahkemece, yol ve yemek yardımlarının sigorta primine esas kazanç matrahına dâhil edilmemesi gerektiğine dair yaklaşım isabetli ise de yol ve yemek yardımları yapılıp yapılmadığı ile Kuruma fazladan ödenen prim miktarının yöntemince belirlenmesi;

bu kapsamda, Mahkemece, davacı şirketin dosya arasına sunduğu ve Kurumca doğrulanıp doğrulanmadığı anlaşılmayan bordro icmallerinde yer alan tutarlar esas alınarak Kurumdan sorulmaksızın hesap yapılmak suretiyle ödendiği belirtilen yol ve yemek yardımı başlığı altındaki tutarlar dikkate alınmış olup, dosya arasındaki belgelerden davalı Kurumdan gelen ve yol yardımlarının sigorta primine esas kazanç içerisinde değerlendirildiğine dair herhangi bir bordro veya belge bulunmaması karşısında, Mahkemece,

öncelikle davalı Kuruma verildiği esnada bordrolarda hak edilen ücret dışında ayrıca belirtilen yol ve yemek yardımlarına dair yardımların varlığı araştırıldıktan sonra, dava konusu dönem içinde, ödenen sigorta primi ve işsizlik sigortası prim tutarları, ait oldukları dönemler ve ödeme tarihleri üzerinden, konusunda uzman bilirkişi marifetiyle,

çalışan her bir sigortalı bazında ödenen yol ve yemek yardımı tutarları tespit edilmeli ve iadesi gereken tutarın Kurum verileri ve ihale makamından alınabilecek belgeler ile doğrulandıktan sonra usulünce belirlenmesi ve 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesinde öngörülen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili tarifesine uygun ve sınırlı olup olmadığı belirlenip, yıllar itibariyle tarife tutarları ile denetlenerek elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamında açıkça yol ve yemek ücretlerinin varlığının araştırılması gerektiği belirtilmiş, ancak dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre işçilere yol ve emek ücreti ödendiğine dair bir tespit yapılamamış, bu durumda davacı şirketin işçilerine yol ve yemek ücreti ödediğine dair iddiasını yazılı belgeler (teknik ve idari şartname) ile ortaya net bir şekilde koyamadığından herhangi bir hesaplama yapılamamış olup tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, konu ile ilgili yasal mevzuat,

Yargıtay bozma ilamındaki gerekçeler ve konusunda uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde. Kurum işleminin usul ve yasaya aykırı olduğu ve bu nedenle yeniden hesaplama yapılmasını gerektirir olgulara ulaşılamadığından davacının iddiasının ispatlanamadığı kanaatine varılmış, sübuta ermeyen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; belgelerin muhafaza yükümlülüğünün tarafına yüklenemeyeceğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yol ve yemek yardımlarının prime esas kazanca dâhil olmadığının tespiti ile Kurumca haksız olarak tahsil edilen primlerin yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfı ile 1086 sayılı Kanun'un 428, 439 uncu maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 4958 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesi ile değişik 77 nci maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,