Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9783 K.2024/12282

Taraflar arasındaki sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilli tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... iş yeri ünvanlı ... Triko Mobilya Mağazasında 15.02.1996 yılında tezgahtar olarak çalışmaya başladığını, ancak 01.09.2000 tarihinde sigorta girişinin yapıldığını, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, davacının 15.02.1996 tarihinde ... iş yeri ünvanlı ... Triko Mobilya Mağazasında 1 gün süre ile çalışmış olduğundan sigortalılık başlangıç tarihinin 15.02.1996 olarak tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; davacının 15.02.1996 yılında ... iş yeri unvanlı ... Triko Mobilya Mağazası bünyesinde tezgahtar olarak işe başladığını buna karşın işveren tarafından ilk işe girişinin 01.09.2000 tarihinde düzenlenerek Kuruma verildiğini iddia ettiğini, Kurum bünyesinde yapılan araştırma neticesinde davacı ... adına olup ... Triko Mob. ... tarafından düzenlenmiş 01.09.2000 tarihine ait bir adet işe giriş bildirgesine rastlanıldığını, Kurum kayıtlarında yapılan incelemelerde bunun dışında işveren tarafından düzenlenmiş başka bir işe giriş bildirgesine rastlanılmadığını, açıklanan nedenlerle haksız yere açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2023/398 Esas 2023/747 Karar numaralı kararında da belirttiği üzere işe giriş bildirgesinde belirtilen işe giriş tarihinden sonraki çalışmalar için sürenin işlemeyeceği, önceki dönem yönünden ise hak düşürücü sürenin kesilmediği sabit olup bu durumda davacının hizmet tespiti talep ettiği dönemin 15.02.1996 tarihi ile 01.09.2000 tarihleri arasında olması, ilk giriş bildirgesinin 01.09.2000 tarihinde verilmiş olması,

eldeki davanın ise 12.04.2023 tarihinde açılmış olması dikkate alınarak tespiti istenilen hizmetler için (aynı yönde Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2023/4902 Esas ve 2023/7157 Karar sayılı ilamı yine Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2023/2970 Esas ve 2023/7158 Karar sayılı ilamı) 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu sonucuna varılarak davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava açmadan önce Kuruma başvurarak sigorta başlangıç tarihinin 15.02.1996 olduğunun kabul edilmesini talep etmesi,

dava dilekçesinin konu kısmında "davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 15.02.1996 olarak tespiti isteminden ibarettir" ve sonuç kısmında "sigortalılık başlangıç tarihinin 15.02.1996 olarak tespitine" şeklinde açıklamalarda bulunması dikkate alındığında davanın sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkin olduğu Mahkemece kararın gerekçe kısmında davacının 15.02.1996-01.09.2000 tarihleri arasında hizmet tespiti talep ettiği kabul edilerek hüküm kurulmasının doğru olmadığı, davanın sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine ilişkin bir dava olması, bu tür davalarda işveren ile Kurum arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmaması,

davacı tarafın dava dilekçesinde işvereni taraf olarak göstermemesi, Mahkemece işverenin davaya taraf olarak eklenmesi yönünde ara karar kurulmaması, dahili davalı olarak UYAP kaydı yapılan ... -... Mobilyanın davaya müdahale talebi de bulunmaması birlikte değerlendirildiğinde; ... -...

Mobilyanın dahili davalı olarak kabul edilerek karar başlığında gösterilmesi ve lehine vekalet ücretine karar verilmesinin hatalı olduğu, davacının dava dışı işverene ait işyerinde 01.09.2000 tarihinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin verildiği, anılan tarihten itibaren 01.05.2001 tarihine kadar bildirimlerinin yapıldığı, işveren tarafından bildirim öncesi dönem yönünden işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu verilmediği gibi davacının iddia ettiği çalışmanın Kurum tarafından da tespit edilmediği, işten çıkış tarihi dikkate alındığında 5 yıllık hak düşürücü sürenin dava tarihi olan 12.04.2023 tarihinden önce dolduğu anlaşılmakla;

davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 gereği, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilli temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 15.02.1996 olarak tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370. ve 371. maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un 79. maddesinin 10.u fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 9. fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR