Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10454 K.2025/13865

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde, sigorta başlangıç tarihinin 20.09.1987 tarihi olduğunun tespiti talebinde bulunmuş, 26.04.2018 tarihli duruşmada ise talebini açıklığa kavuşturarak, kendisinin Zonguldak ...ilçesi...Mahallesi ...İnşaatta 1987 yılında 3 ay çalıştığını, ancak sadece işe başlangıç tarihlerinin Kuruma bildirildiğini, o tarihte kendisine sigorta kartı verildiğini, SGK'ya başvurduğunu, Kurum tarafından giriş belgesinin olduğunun kabul edildiğini, ancak bordrolarda adının görülmediğinin bildirildiğini, hizmet cetvelinde başka birinin de kaydı olduğunu, bu kaydın silindiğini ancak sigortalılık başlangıç tarihinin 1992 yılına getirildiğini belirterek sigortalılık başlangıç tarihinin 20.09.1987 olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava ettiğini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davacının taleplerinin hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, çalışmanın niteliği ve ücretin somut deliller ile ispatlanmasını, iş yerinin kapsam ve faaliyet durumunun araştırılmasını, Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesini, işe giriş bildirgesinin Kuruma verilip verilmediği ile işe giriş bildirgesinin üzerindeki resim ve imzanın davacıya ait olup olmadığının araştırılmasını ve eylemli olarak çalışmanın ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının dava dışı iş yerinde 20.09.1987 tarihinde en az bir gün süre ile hizmet akdi ile çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 20.09.1987 tarihi olarak tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, fiili çalışma olgusunun ispatlanamadığını ve davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek eksik inceleme sonucunda karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

1.Davanın yasal dayanakları 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2., 6., 9., 60. maddenin (G) bendi, 79., 108. madde hükümleridir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2. maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1999/21-549-555, 2005/21-437-4 48... /21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

1.Sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için mutlak koşul niteliğindeki hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır. Buna göre eldeki davada, Mahkemenin verdiği hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

2.Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, davacının, ... ünvanlı işverenin ... sicil no.lu işyerinden davacı adına 20.10.1988 tarihinde işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu, inşaat mahiyetli işyerinin 20.10.1978 tarihinde kanun kapsamına alındığı ancak kapsamdan çıkış tarihinin bildirilmediği ve işyerinden 1988 yılında dönem bordrosu verilmediğinin bildirildiği, Mahkemece komşu işyeri araştırmasının sadece Emniyet aracılığıyla yapıldığı ve Emniyet tarafından belirlenen komşu tanıkların ise davacıyı tanımadıkları, inşaatın dava konusunda faal olup olmadığının araştırılmadığı, böylelikle eksik araştırma ve incelemeye dayalı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

3.Buna göre Mahkemece, davalı Kurumdan işyerinin hangi tarihte kanun kapsamından çıktığı hususu sorulmalı, iş yerinin inşaat konulu olması nedeniyle, söz konusu inşaatın ruhsatı ve yapı kullanım izni bilgileri, su, elektrik abonelik bilgileri ilgili Belediye Başkanlığından sorularak araştırılarak dava konusu tarihte faal olup olmadığı belirlenmeli, SGK, Vergi Dairesi ve Belediye aracılığıyla da dava konusu dönemde işyerine komşu işyeri ve kayda geçen sigortalıları tespit edilerek sigortalılık ve çalışma kayıtları getirtilerek beyanları alınmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle,sonucuna göre bir karar verilmelidir.

4.Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR