Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10583 K.2025/17121

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 17.06.2008–22.02.2013 tarihleri arasında davalının evinde temizlik, yemek ve çocuk bakımı işlerinde geçen çalışmalarının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çocuk bakmadığını, ihtiyaç halinde haftada bir kaç kez temizlik, yemek, ütü gibi ev işlerinde yardımcı olmak şeklinde çalıştığını, kanun hükümleri gereği davacının sigortalı sayılamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı SGK cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiaları bakımından Kurum kayıtlarının esas alınması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece 14.12.2015 tarihinde davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemece verilen 14.12.2015 tarihli kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince 25.09.2017 tarihli karar ile "Davalı Kurumdan davacının sicil dosyasını istemek, davacıdan davalı yanında çalıştığı adresi sorarak bu adresten; zabıta marifeti ile komşu iş yeri tanığı olarak,

davacının talep ettiği dönemde davalıya ait evin bulunduğu apartmanın yönetici ve komşularını, ayrıca çevredeki esnaftan tanıklık yapabilecek kişileri tespit ederek dinlemek, yine talep edilen dönemde davacının ikamet ettiği adreste geçimini ne şekilde sağladığının tespiti amacı ile zabıta araştırması yaptırmak, talep edilen dönemde davalının anne-babası ve kayınpeder-kayınvalidesinin adreslerini tespit etmek, bu adreslerde de zabıta marifeti ile araştırma yaptırılarak;

davalının anne-baba ile kayınvalide-kayınpederinin sağlık durumları, davalının çocuklarına bakıp bakmadıkları hususlarında araştırma yapılmasını istemek, davacı vekilinin delil olarak sunulduğunu beyan ettiği fotoğraf vb delilleri davacı vekilinden sormak, davalının her iki çocuğu için de doğum izni kullanıp kullanmadığını araştırmak, davacı tarafından; davalının iş çıkışı öğrenim görmek üzere bir okula gittiği beyan edildiğinden,

davacının ve davalının bu hususta beyanlarını almak ve davalı bir öğrenim kurumuna öğrenci olarak devam ediyor ise ders programını araştırmak ve böylece toplanacak deliller değerlendirilmek sureti ile varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 23.09.2020 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 23.09.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizce; "Bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir.

Mahkemece yapılacak iş, talep edilen dönemde davalının kayınpeder-kayınvalidesinin adreslerini tespit etmek, bu adreslerde de zabıta marifeti ile araştırma yaptırılarak; davalının kayınvalide-kayınpederinin sağlık durumları, davalının çocuklarına bakıp bakmadıkları hususlarında araştırma yapılmasını istemek, davalının her iki çocuğu için de doğum izni kullanıp kullanmadığını araştırmak, davacı tarafından; davalının iş çıkışı öğrenim görmek üzere bir okula gittiği beyan edildiğinden, davalının ihtilaflı dönemde bir öğrenim kurumuna öğrenci olarak devam edip etmediğini, ders programını araştırmak, ihtilaflı dönem komşu iş yeri ...

Gıda sahibi ... tespit ederek dinlemek, davacının talep ettiği dönemde davalıya ait evin bulunduğu apartmanın yönetici ve komşularını tespit ederek dinlemek, kapatılan 21. Hukuk Dairesi 2016/5003 E. ve 2017/6734 K. sayılı 25.09.2017 günlü bozma ilamında belirtildiği şekilde inceleme ve araştırma yapılarak varılacak sonuç uyarınca karar vermekten ibarettir.

O hâlde, davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. " gerekçesi ile Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde,

"Özel ...

İlkokulu-Ortaokulu Müdürlüğü tarafından gönderilen 24.01.2023 tarihli yazıda, davalının ilk doğum iznini 05.05.2005-14.08.2005 tarihleri arsında ikinci doğum iznini 18.12.2008-25.03.2009 tarihleri arasında kullandığı bildirildiği, Başakşehir İlçe Emniyet Müdürlüğünün, davalının kayınvalide-kayınpedirine ilişkin yaptığı araştırmada şahısları tanıyan birine rastlanmadığı, ilgili dönemde adreste ikamet eden her hangi bir şahsa ulaşılamadığından bilgi edinilmediğine ilişkin düzenlenen tutanağın gönderildiği, davalının çocuklarına ait öğrenim belgelerine göre birinci çocuğun 2008-2009 eğitim öğretim döneminde anaokuluna başladığı,

davalının ikinci doğum iznini 18.12.2008 tarihinden 25... tarihine kadar kullandığı, davacıya maaş açıklamasıyla 30 Nisan-14 Ağustos 2009 arasında ödemeler yapıldığı, Kurum tarafından davacıya ait hizmet dökümü cetvelinin, 4/b sigorta bilgilerinin gönderildiği, davacının 4/b sigorta statüsünden 01.10.2014 tarihinde tescil kaydının bulunduğu, 4/b sigortalığının ihtilaflı dönemden sonra olduğu, davalının kayınpederi ve kayınvalidesine ait sağlık kayıtlarının celp edildiği, anılan kayıtlara göre, ilgililerin dava konusu dönemde bir takım sağlık sorunlarının olduğu,

ancak gerek bu kayıtların gerek ise davalının eşinin banka hesabından davacı adına 30.04.2009–14.08.2009 tarihleri arasında “maaş ödemesi” adı altında para yatırılmasının, davacının davalı yanında fiilen çalışmasına yönelik iddiasını tek başına ispatlamada yeterli olmayacağı, dosya kapsamında celp olunan diğer bilgi, belge ve özellikle tanık ifadeleri ile desteklenmesi gerektiği, yukarıda detaylı olarak izah edildiği üzere, bozma sonrası yürütülen yargılamada celp olunan kayıtlar ve dinlenen tanıklardan fiili çalışma iddiasının ispatlanamadığı anlaşılmış ve sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerektiği" belirtilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle,

Mahkemece verilen kararın dosyada bulunan fiziki delil ve belgelerle örtüşmediğini,

Davalının çocukları;

20.06.2005 doğumlu ... 'ın Eylül 2010 tarihinde; 2008 doğumlu ...'ın Eylül 2012 tarihinde kreşe başladığının 08.04.2013 tarihli özel ... Koleji Müdürlüğünün yazıları ile ortada olduğunu,

Müvekkili davacının hesabına, davalının eşi tarafından ''maaş ödemesi'' adı altında yapılan ödemelerin dikkate alınmadığını,

Davalının babası ... tarafından, davacının kredi borcu ödemeleri yapıldığını, dekontların 26.04.2018 tarihinde sayın Mahkemeye sunulduğunu,

Bozma kararında açıkça, davacının ikamet ettiği adresten araştırma yapılarak, geçimini nasıl temin ettiği konusunun zabıta marifeti ile araştırılması talep edilmiş olmasına rağmen, yerel mahkemece bu konuda bir araştırma yapılmadığını,

Bozmadan sonra yerel mahkemece dinlenen kamu tanıklarının beyanlarının Mahkemece yanlış değerlendirilmiş, önce dinlenen tanık ifadelerine ise hiç yer verilmemiş olduğunu,

Mahkemenin, dosyada bulunan ve ekte yeniden sunulan fiziki delilleri, (fotoğraflar, video kayıtları, banka gönderi zarfları, bankaya yapılan maaş ve kredi taksidi ödemeleri, telefon kayıtları), 2013 yılından bu yana alınan ( 2'si sigortalı ) tanık ifadelerini, ve mevcut delilleri göz ardı ederek hatalı bir karar verdiğini, Mahkemenin kamu tanığı dinlemeyerek iki kez kabul kararı vermesinin ardından, sadece tarafları tanıyan kamu tanığı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar vermesinin adil olmadığını ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının Kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, davacı 17.06.2008- 22.02.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini istemiş, davalı davacının çocuk bakmadığını, temizlik, yemek, ütü gibi ev işlerinde yardımcı olmak amacıyla haftada bir kaç kez çalıştığını beyan etmiş; Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir. Bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı, Mahkemece bozmaya uyulsa da çalışmanın süresi, ne iş yapıldığı hususları tam olarak ortaya konulmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davalının dava konusu dönemde iki küçük çocuğunun bulunduğu, bu çocukların bakıma ihtiyaç duyduğu ortadadır. Davalının cevap dilekçesi ve aşamalarda, çocuklarının bakımının anneanne ve babaanne tarafından yapıldığına yönelik beyanları bulunsa da, 2010 yılında vefat ettiği anlaşılan anneannenin biri 2005'te diğeri 2008'de doğan çocukların bakımını tüm süreli olarak üstlendiği söylenemeyecektir.

Bu durumda babaannenin çocuklara bakıp bakmadığına yönelik olarak titizlikle araştırma yapılmalı, komşuları tespit edilip dinlenilmeli, babaannenin çocuklara bakma imkânının bulunmadığının tespiti halinde çocuklara kimin baktığı, kreşe giden varsa kimin götürdüğü yahut servise kimin verip aldığı kreşten sorularak belirlenmeli; bozma öncesinde dinlenen tanık beyanları, davalının eşi tarafından yapılan ücret ödemeleri, dosyadaki tüm deliller dikkate alınarak ve birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR