Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10647 K.2025/16225

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Rektörlük vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... Diş Hekimliği Fakültesinde Ağız, Diş, Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalında Öğretim Üyesi olarak çalıştığını, bildirilen çalışma süresi için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Rektörlük vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Rektörlük vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammı verilmesi istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 40. Maddesidir.

5510 sayılı yasanın "Filî hizmet süresi zammı" başlıklı 40. maddesi, "Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir.

360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır.

(Ek cümle: 10/9/2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.

Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır." düzenlemesinden sonra tablonun (11) numaralı paragrafında "Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler" de "Doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işlerde çalışanlar" ın fiilen çalıştıkları her tam yıl için 90 gün fiili hizmet süresi zammının ekleneceğini düzenler.

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği’nde; 15. Maddesinde maruz kalınacak yıllık dozun 1 mSv değerini geçme olasılığı bulunan alanların radyasyon alanı olarak nitelendirildiğini, radyasyon alanlarının radyasyon düzeylerine göre denetimli alanlar ve gözetimli alanlardan oluştuğunu, 4. maddede radyasyon görevlisinin; radyasyon kaynağı ile yürütülen faaliyetlerden dolayı görevi gereği bu yönetmeliğin 10. maddesinde toplum üyesi kişiler için belirtilen doz sınırlarının üzerinde radyasyona maruz kalma olasılığı olan kişiyi ifade ettiğinin belirtildiği düzenlenir.

İnceleme konusu davada, davacının 10.05.2016 tarihinde üniversitede araştırma görevlisi olarak göreve başladığı, dosya içinde 2014/1.-2019/5. ay arasındaki dozimetre kayıtlarının dosya içine alındığı, 28.02.2021 tarihli A sınıfı iş güvenliği uzmanı fizik mühendisi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; davacının "dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere" göre denetimli ve gözetimli alan çalışanı olduğunun rapor edildiği, Mahkemece 16.04.2024 tarihinde keşif yapıldığı, keşifte davacı tanığı olarak; aynı bölümde asistan ve yardımcı doçent olarak iki çalışanın dinlendiği,

keşif sonucu hazırlanan bilirkişi raporunun karara esas alınarak davacıya 10.05.2016-10.04.2017 tarihleri arasındaki fiili çalışma süresi için fiili hizmet süresi zammı verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Mahkemece davacının 10.05.2016 - 10.04.2017 tarihleri arasında işyerinde, radyasyon riskine maruz kalarak yani Yönetmelikte geçen denetimli ve gözetimli alanda geçen çalışma süresinin tespiti için; çalışmasının geçtiği ünitede röntgen çeken ayrıca röntgen teknisyenin bulunup bulunmadığı, davacının hangi durumlarda röntgen çektiği ya da çekime refakat ettiği ya da Yönetmelikte belirtilen denetimli ve gözetimli alanda çalıştığı hususları Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği hükümleri esas alınarak,

iş güvenliği konusunda uzman olan, radyaloji uzmanı, nükleer tıp uzmanı ve iş güvenliği uzmanlarından oluşacak üç kişilik bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak davacının işyerinde çalıştığı birim / birimler ve yaptığı işin niteliğine dair incelemeden elde edilen bulgular somut verilere dayalı olarak belirlenmeli ve öncelikle çalışılan alandaki cihazların radyasyon üreten ve ortama radyasyon yayma özelliği olup olmadığı belirlenmeli, çalışılan alanın Türkiye Atom Enerjisi Kurulu tarafından denetim alanı olarak belirlenip belirlenmediği, davacının, denetim alanında çalışıp çalışmadığı,

bu alanda geçici mi sürekli mi çalıştığı, çalışılırken koruyucu ve muhafaza kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmasına rağmen radyasyona maruz kalıp kalmadığı, çalışılırken radyosyona maruz kalınmamak için özenle hareket edilip edilmediği, dozimetre cihazının bulunması gereken yerde olup olmadığı, maruz kalınan radyasyon miktarının dozimetri ölçüm degerlerinin üzerinde olup olmadığı, davacının bu iş dışında başka iş yapıp yapmadığı, mesai boyunca ne kadar saat bu işi yaptığı, çalışılan ortamda bulunan radyasyonun normal değerler üzerinde olup olmadığı, işin risklerine maruz kalıp kalmadığı,

bu hususta davası olmayan re'sen bordro tanıkları tespit edilip dinlenerek neticeten davacının 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (11) numaralı sırasında düzenlenen kapsamdaki iş/işyerlerindeki sigortalılardan olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulduktan sonra varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR