Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10659 K.2025/17222

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 30.09.2014-12.04.2022 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacı ...'in 2000 yılı Mart ayı- 30.09.2014 tarihleri arasında 14... ay boyunca davalı şirkette sigortalı olarak çalıştığını, 30.09.2014-12.04.2022 tarihleri arasında çalıştığı iddiasının mesnetsiz ve gerçek dışı olduğunu, bu dönemde başka işyerlerinde sigortasız çalıştığını, sigortasız çalıştığı bu işyerlerinden ayrıldıktan sonra 2019 yılının Aralık ayında davalı işyerinde çalışmak istediğini bildirdiğini, ancak sonrasında 31.12.2019 tarihinde istifa ettiğini, bu tarihten sonra da başka işyerlerinde sigortasız çalıştığını, 2022 yılı başında davalı şirkete gelerek yardım edebileceğini,

iş ilişkisi ve sigortaya gerek duymaksızın yevmiye karşılığı çalışabileceğini beyan ettiğini, 3-4 ay boyunca düzenli olmamakla birlikte istediği zaman davalı işyerine gelip günde ortalama 4-5 saat vakit geçirdiğini, istediği zaman işyerine gelip istemediği zaman gelmediğini, davacı ile davalı arasında iş akdi bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının davalı işveren nezdinde talep edilen döneme ilişkin olarak herhangi bir bilgi ve belge, davacı adına verilmiş işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu vb. belge gönderilmediğinin anlaşıldığını, davalı işveren tarafından Kuruma bildirilmeyen hususlar için kendilerinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 30.09.2014-12.04.2022 tarihleri arasında davalı ... Tuhf. Tekstil İnş.... Tic. ve San. Ltd. işyerinde kesintisiz şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf isteminin esasdan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme konusu dosyada; davacı vekili, davacının 30.09.2014-12.04.2022 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının hizmet cetvelinde 01.11.2000-30.09.2014 tarihleri arasında davalı iş yerinden bildiriminin olduğu, 02.12.2019-31.12.2019 tarihleri arasında SGDP kapsamında davalı iş yerinde çalışmasının bulunduğu, davacıya 01.10.2014 tarihinden itibaren aylık bağlandığı anlaşılmaktadır.

506 sayılı Kanun'un 63/A bendi hükmüne göre yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları bu çalışma olgusuna dayalı ve onunla sınırlı olarak kesilmektedir. Ancak aynı Kanun'un 63/B bendi kapsamında sigortalının istemi bulunması halinde sigortalı adına sosyal güvenlik destek primi ödenerek veya sigortalı adına tüm sigorta kollarından prim ödenmesi durumunda bunun sigortalının aylığı kesilmeden çalışma tercihini gösterdiği kabulüyle aylığı kesilmeden çalışmaya devam etmesi mümkündür.

Sigortalı ister sosyal güvenlik destek primi, isterse tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışsın, Kanunun öngördüğü belli bir sosyal güvenlik kuruluşu sigortalısı olması, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilmez ve kaçınılmaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü yaratır.

Bu statüye Kurumun prim tahakkuk ettirmesi, sigortalının iş kazası geçirmesi veya meslek hastalığına yakalanması halinde kendisi ya da hak sahiplerine gelir bağlanması gibi çeşitli sonuçlar bağlanmıştır.

Bu sonuçlar kapsamında davacının bildirim yapılmayan dönemlerdeki çalışmalarının tespitini istemekte hukuki yararının bulunduğu ve aksinin kabulü halinde yaşlılık ya da emekli aylığı alan kişilerin sigortasız çalıştırılabileceği gibi sosyal güvenlik hakkının zorunlu ve vazgeçilemez niteliğine aykırı bir sonuç çıkacağı açıktır.

Somut dosyada, davacıya ilişkin yaşlılık aylığıyla ilgili tahsis dosyası celp edilmeli, yaşlılık aylığı aldığının tespiti halinde davacının beyanı alınmak suretiyle talebin sosyal güvenlik destek primine tabi olarak geçen sürelerin tespitine mi yoksa hizmet akdine dayalı zorunlu çalışmaların tespitine mi yönelik olduğu hususları açıklığa kavuşturulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR